Το σχέδιο μετάβασης στο ευρώ

Τον μισθό τους σε ευρώ θα γνωρίζουν από το 2000 οι υπάλληλοι του υπουργείου
Εθνικής Οικονομίας, αφού θα αναγράφεται στις καταστάσεις μισθοδοσίας, που θα
παίρνουν στα χέρια τους, προκειμένου να προετοιμασθούν για την ώρα που θα
εισπράττουν και τον ίδιο τον μισθό τους στο ενιαίο νόμισμα.

Αυτό προβλέπει, μεταξύ άλλων, το σχέδιο μετάβασης στο ευρώ του υπουργείου
Εθνικής Οικονομίας, ένα από τα πολλά που ετοιμάζονται αυτή την περίοδο από
όλους τους φορείς, δημόσιους και ιδιωτικούς.

Τα σχέδια αυτά συγκεντρώνονται στο ΥΠΕΘΟ που έχει τον συντονισμό της όλης
προσπάθειας και θα παρουσιάσει σύντομα το νέο εθνικό σχέδιο μετάβασης, με
εξειδικευμένες δράσεις ανά τομέα, σε συνέχεια του γενικότερου σχεδίου που είχε
παρουσιασθεί πριν από έναν χρόνο. Το σχέδιο θα βασίζεται στις εργασίες της
Εθνικής Συντονιστικής Επιτροπής για το ευρώ, της οποίας προεδρεύει ο υπουργός
Εθνικής Οικονομίας κ. Γ. Παπαντωνίου.

Τα μέτρα του ΥΠΕΘΟ

Στην πραγματικότητα, δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς θα κληθούν να επιδοθούν σ’
έναν αγώνα δρόμου μέσα στο 2000, για να προλάβουν όλες τις προσαρμογές που
απαιτούνται, εν όψει της υιοθέτησης του ευρώ από την Ελλάδα την 1/1/2001. Το
ίδιο το ΥΠΕΘΟ, άλλωστε, θα χρειασθεί να προωθήσει μια σειρά από μέτρα σε
κρίσιμους τομείς, των οποίων έχει την ευθύνη. Μεταξύ άλλων, όπως προβλέπεται
από το σχέδιό του, παρεμβάσεις απαιτούνται στους εξής τομείς:

1 Χρηματιστήριο. Πρέπει να αλλάξουν όλες οι νομισματικές αναφορές σε
διατάξεις του νομοθετικού πλαισίου λειτουργίας της Κεφαλαιαγοράς, που αφορούν
το μετοχικό κεφάλαιο των εταιρειών, τα οικονομικά τους στοιχεία, τις ποινικές
κυρώσεις, το συνεγγυητικό κ.τλ. Επίσης, οι ανάλογες αναφορές στις υπουργικές
αποφάσεις που ρυθμίζουν θέματα σχετικά με συνδρομές στο Χρηματιστήριο,
εισφορές και τέλος των εποπτευομένων εταιρειών στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς,
στο δελτίο τιμών του Χρηματιστηρίου κ.ά.

2 Επενδύσεις. Πρέπει να τροποποιηθεί ο αναπτυξιακός νόμος και
συγκεκριμένα οι αναφορές του σε χρηματοδοτικά κίνητρα, όπως επίσης και μια
σειρά σχετικών υπουργικών αποφάσεων. Αιτήσεις υπαγωγής στον αναπτυξιακό νόμο,
γνωμοδοτήσεις, παραστατικά, εκταμιεύσεις της επιχορήγησης κ.λπ. αναφέρονται σε
οικονομικά στοιχεία που απεικονίζονται σε δραχμές και πρέπει να αλλάξουν. Το
ίδιο ισχύειγια το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, για την κατάρτιση και
εκτέλεση του οποίου όλα τα έντυπα έχουν νόμισμα αναφοράς τη δραχμή.

Σύμφωνα πάντα με το σχέδιο του ΥΠΕΘΟ, μέσα στη μεταβατική περίοδο, που είναι
ουσιαστικά το έτος 2000, πρέπει να ολοκληρωθούν οι σχετικές νομοθετικές
προσαρμογές, οι προσαρμογές του μηχανογραφικού συστήματος και των εντύπων του
υπουργείου και επίσης να εκδοθεί η μισθοδοσία σε ευρώ, παράλληλα με τη
δραχμική απεικόνιση, για την εξοικείωση των υπαλλήλων.

Ανάλογη θα είναι, όπως προβλέπεται, η εικόνα των σχεδίων των άλλων φορέων του
Δημοσίου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, πάντως, θα έχει και ο σχεδιασμός των φορέων
του ιδιωτικού τομέα, από τις πρωτοβουλίες των οποίων θα εξαρτηθεί η έγκαιρη ή
μη προσαρμογή του καταναλωτικού κοινού στα νέα δεδομένα του κοινού νομίσματος.

Για τους καταναλωτές

Συγκεκριμένα, για τους καταναλωτές, ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξής κινήσεις
που προβλέπεται να γίνουν εντός του 2000, σύμφωνα με τις γενικές κατευθύνσεις
του ΥΠΕΘΟ στους αρμόδιους φορείς:

1 Αναγραφή τιμών. Στα καταναλωτικά προϊόντα και στους λογαριασμούς
παροχής υπηρεσιών θα υπάρχει, κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου του
2000, διπλή αναγραφή τιμών, σε δραχμές και ευρώ. Η τιμή μετατροπής που θα
χρησιμοποιείται θα είναι αυτή με την οποία το ευρώ θα αντικαταστήσει τη δραχμή
την 1/1/2002 (353,109 δρχ. το ευρώ).

Για τους τραπεζικούς λογαριασμούς και τα τιμολόγια των δημοσίων επιχειρήσεων,
η διπλή αναγραφή θα ξεκινήσει από την αρχή του 2000. Για τα καταστήματα και
τις άλλες επιχειρήσεις, το ΥΠΕΘΟ συνιστά να καθορισθούν κοινά πρότυπα ή
σχέδια, ώστε να διευκολύνονται οι καταναλωτές, αλλά και οι μικροί λιανοπωλητές.

2 Στρογγυλοποιήσεις αριθμών. Πολύπλοκα προβλήματα ενδέχεται να
ανακύψουν στις μετατροπές των τιμών με τους δεκαδικούς που θα υπάρχουν. Τα
ποσά ασφαλώς θα στρογγυλοποιούνται, αλλά αυτό πρέπει να γίνεται με βάση
συγκεκριμένους κανόνες ­ που υπάρχουν ­ ώστε να μην εξαπατώνται οι
καταναλωτές. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ανησυχεί ακόμη και για
ενδεχόμενες επιπτώσεις στον πληθωρισμό, αν οι στρογγυλοποιήσεις γίνονται κατά
το δοκούν, ανεβάζοντας τις τιμές.

Σύμφωνα με τους κανόνες λοιπόν, οι στρογγυλοποιήσεις πρέπει να γίνονται προς
την πλησιέστερη υποδιαίρεση προς τα πάνω ή προς τα κάτω. Για παράδειγμα, για
τη μετατροπή 1.000 δρχ σε ευρώ, προκύπτει ποσό 2,83198 ευρώ, το οποίο
στρογγυλοποιείται σε 2,83 ευρώ. Για τη μετατροπή 90 ευρω-λεπτών (0,90 ευρώ)
προκύπτει ποσό 317,798 δρχ. που στρογγυλοποιείται στις 317,80 δρχ. Σε
περίπτωση που η μετατροπή αντιστοιχεί ακριβώς στο ήμισυ της ελάχιστης
υποδιαίρεσης, η στρογγυλοποίηση θα γίνεται προς τα πάνω.

3 Τραπεζικά έξοδα. Οι Τράπεζες καλούνται, με σύσταση της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής, να μην εισπράττουν προμήθειες κατά τη μετατροπή εισερχομένων
πληρωμών από το εθνικό νόμισμα στο ευρώ καθ’ όλη τη διάρκεια της μεταβατικής
περιόδου και στο τέλος της περιόδου να μη χρεώνουν έξοδα για τη μετατροπή των
λογαριασμών.

Επίσης, καλούνται να χρεώνουν τις ίδιες προμήθειες για υπηρεσίες που παρέχουν
σε δραχμές και σε ευρώ και να τηρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές διαφάνειας
στις τιμές μετατροπής.

Ακολουθώντας τις κατευθύνσεις αυτές, η Τράπεζα της Ελλάδος έχει ήδη από πέρυσι
ζητήσει από τις Τράπεζες να δηλώνουν ρητά το ύψος της προμήθειας που χρεώνουν
σε πράξεις συναλλάγματος και να ορίζουν χωριστά από την τιμή μετατροπής τις
τυχόν προμήθειες που εισπράττουν από τη μετατροπή.

4 Συμβάσεις και δάνεια. Η γενική αρχή που διέπει την εισαγωγή του ευρώ
ως προς τις συμβάσεις και τις άλλες νομικές πράξεις είναι η αρχή της
συνέχειας. Κανένας όρος δεν τροποποιείται εξαιτίας της εισαγωγής του ευρώ.
Έτσι, στα δάνεια σταθερού επιτοκίου δεν τροποποιείται το σταθερό επιτόκιο που
είναι πληρωτέο στον οφειλέτη. Στα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, η
ανατιμολόγηση θα πραγματοποιείται με τα ισχύοντα επιτόκια ευρώ.

Εκκρεμότητες

Υπάρχουν ακόμη και άλλες πολλές εκκρεμότητες ως προς το τι θα γίνει κατά τη
μεταβατική περίοδο. Για παράδειγμα, το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα
­ αλλά όχι την υποχρέωση ­ να υποβάλλονται οι φορολογικές δηλώσεις σε ευρώ,
κάτι που αφορά κυρίως τις επιχειρήσεις. Η εφαρμογή του μέτρου αυτού, όμως, θα
εξαρτηθεί από το κατά πόσον θα είναι έτοιμες οι επιχειρήσεις και το υπουργείο Οικονομικών.

Επίσης, οι εμπορικές επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να αναρτούν στα
καταστήματά τους το λογότυπο του ευρώ, έχοντας την υποχρέωση να αναγράφουν τις
τιμές τους και σε ευρώ, να δίνουν πληροφορίες για το ευρώ και βεβαίως να
τηρούν πιστά τους κανόνες μετατροπής και στρογγυλοποίησης..

Οι αποφάσεις για την πολιτική που θα ακολουθηθεί στα εκκρεμή αυτά θέματα θα
ληφθούν, αφού υποβληθούν οι θέσεις των φορέων στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας
και συγκεκριμένα στον γενικό γραμματέα του κ. Γ. Παπαϊωάννου που συντονίζει
τις σχετικές εργασίες.

Παρατηρητήριο

Για να υποστηριχθούν οι φορείς στον προγραμματισμό και την εφαρμογή των
δράσεων προσαρμογής στο ευρώ, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας θα συστήσει ένα
Παρατηρητήριο Ευρώ. Το Παρατηρητήριο θα φροντίζει, ώστε να αποτρέπονται
ενδεχόμενες αυθαιρεσίες στις συναλλαγές εις βάρος του Δημοσίου ή των
καταναλωτών, ενώ παράλληλα θα παρακολουθεί στενά το θέμα της τιμολόγησης σε
ευρώ, ώστε να αποτραπούν πληθωριστικές πιέσεις.

Εξάλλου, από το φθινόπωρο θα τεθεί σε εφαρμογή το πρόγραμμα επικοινωνιακής
πολιτικής, για την προετοιμασία όλων των φορέων για τη μετάβαση στο ευρώ. Ήδη,
το ΥΠΕΘΟ προσέλαβε σύμβουλο για το πρόγραμμα αυτό, που συγχρηματοδοτείται από
την Ευρωπαϊκή Ένωση.