Το ΘΕΜΑ Θρήνος στα ερείπια

Τη μια στιγμή ο Μουζαφέρ Γιαρλά, ένας μεσήλικος πατέρας τεσσάρων παιδιών,
καθόταν στο μπαλκόνι του και απολάμβανε το νυχτερινό αεράκι, μιαν ιδιαίτερα
υγρή αυγουστιάτικη νύχτα. Την άλλη, το επταώροφο κτίριο όπου βρισκόταν το
διαμέρισμά του, σε μια φτωχογειτονιά της Κωνσταντινούπολης, κατέρρευσε σαν
πύργος από τραπουλόχαρτα, παγιδεύοντας στα ερείπια τη σύζυγό του, τρία παιδιά
τους και την κουνιάδα του.

Στους δρόμους. Νεαρή μητέρα ταΐζει το μωρό της μπροστά από τα ερείπια του σπιτιού της

Το μπαλκόνι είχε αποκοπεί από το κτίριο και ο Μουζαφέρ Γιαρλά είχε
εκσφενδονιστεί στο δρόμο. Σχεδόν λιπόθυμος και δεμένος σ’ ένα φορείο,
παρακολουθούσε δακρυσμένος τους άνδρες των σωστικών συνεργείων που έδιναν
αγώνα με το χρόνο για να σώσουν τους δέκα ανθρώπους που υπολόγιζαν ότι ήταν
θαμμένοι κάτω από τα ερείπια. «Πόσοι άραγε συγγενείς μου να σκοτώθηκαν;
Φοβάμαι ότι είναι πολλοί», έλεγε κλαίγοντας. «Βέβαια, μόνον ο Θεός γνωρίζει,
αλλά οι ελπίδες είναι λίγες», είπε ένας αστυνομικός που ήταν παρών στη σκηνή,
δείχνοντας το σωρό από τσιμέντο και σίδερα, από τον οποίο ξεπρόβαλλαν φθαρμένα
χαλιά.

Μια κορνιζαρισμένη φωτογραφία ενός κοριτσιού με αλογοουρά έπεσε άθικτη από τα
σαγόνια μιας μπουλντόζας. Λίγα λεπτά αργότερα, οι μηχανές σταμάτησαν όταν
αποκάλυψαν ένα ζευγάρι γυμνά πόδια, χωρίς ζωή. Μια νεκρική σιωπή ακολούθησε
πριν αρχίσουν το θρήνο οι γυναίκες, καθώς τα νέα διαδίδονταν ψιθυριστά ανάμεσα
στο πλήθος που περίμενε υπομονετικά πίσω από τα φράγματα που είχαν στήσει οι
αστυνομικοί. «Χαλίλ μου, Χαλίλ μου, γιατί να μου φύγεις έτσι;», φώναζε μια από
τις γυναίκες, το κεφάλι της τυλιγμένο σε μια μαντίλα με φωτεινά χρώματα. Οι
κάτοικοι της περιοχής είναι κυρίως φτωχοί μετανάστες από τα παράλια της Μαύρης Θάλασσας.

Παρόμοιες σκηνές επαναλαμβάνονταν σ’ ολόκληρη τη Βορειοδυτική Τουρκία. Λίγο
πιο κάτω, κάτοικοι ενός άλλου κτιρίου που κατέρρευσε συνειδητοποιούσαν ότι
είχαν σωθεί από καθαρή τύχη. Το διαμέρισμά τους είχε πέσει πλαγίως κι έτσι
κατάφεραν να σωθούν σε μικρά κενά που δημιουργήθηκαν στα ερείπια. «Θέλω τη
μαμά μου», φώναζε ο πεντάχρονος Μουχάμεντ, ο τελευταίος που οι πυροσβέστες
ανέσυραν από τα ερείπια. Με το πρόσωπό του γεμάτο μώλωπες και τις πιζάμες του
γεμάτες σκόνη, έκλαιγε απαρηγόρητος καθώς τον μετέφεραν σ’ ένα ασθενοφόρο. Οι
γείτονες είχαν νωρίτερα ανασύρει τραυματισμένες τη μητέρα του και την αδελφή
του από ένα σωρό τσιμέντου και ερειπίων, διάσπαρτο με παιδικά παιχνίδια, που
ήταν κάποτε το σπίτι τους. Ξέσπασαν σε χειροκροτήματα ανακούφισης όταν το
ποδαράκι του παιδιού πρόβαλε από μια τρύπα στην πλευρά του τετραώροφου κτιρίου.

Το πρωί, στην Κωνσταντινούπολη, εκατοντάδες άνθρωποι στέκονταν τρέμοντας στους
δρόμους και στις λεωφόρους. Έμοιαζαν έτοιμοι για μια μακρά αναμονή, καθώς
κρατούσαν στα χέρια βιβλία και καλάθια του πικνίκ. Το ραδιόφωνο προειδοποιούσε
τον πληθυσμό να μένει μακριά από τα κτίρια που είχαν υποστεί ζημιές. Στη
φτωχογειτονιά της Τούζλα, η νευρικότητα ήταν φανερή στους κατοίκους που
περίμεναν ειδήσεις από φίλους και συγγενείς παγιδευμένους στα ερείπια κτιρίων
που κατέρρευσαν. «Μέχρι πριν από λίγο ακούγαμε ήχους. Ο φίλος μου ο Σαμπάν
φώναζε “βοηθήστε με”. Αλλά εδώ και λίγη ώρα δεν ακούγεται τίποτε», έλεγε ο
Μπιρόλ Λουλέ, ένας 30χρονος οικοδόμος. Οι ντόπιοι, με τη βοήθεια μόνο μίας
μπουλντόζας, προσπαθούσαν να καθαρίσουν τα ερείπια. Δεν υπήρχε ούτε ίχνος
επαγγελματικών σωστικών συνεργείων. «Οι καταστροφές πλήττουν πάντα εμάς τους
φτωχούς», παραπονέθηκε ο Μπιρόλ Λουλέ. Και οι πρώτες εντυπώσεις μοιάζουν να
επιβεβαιώνουν τα λόγια του: τα περισσότερα θύματα είναι από τις φτωχογειτονιές
γύρω από τις μεγάλες πόλεις της Δυτικής Τουρκίας.

Σκηνές πανικού και αλλοφροσύνης διαδραματίζονταν ολόκληρη τη νύχτα στους
δρόμους της Νικομήδειας, καθώς τα σωστικά συνεργεία αγωνίζονταν με το φως των
προβολέων να απεγκλωβίσουν κατοίκους παγιδευμένους κάτω από τόνους ερειπίων.
Τα σχολεία της πόλης που δεν καταστράφηκαν μετατράπηκαν σε πρόχειρα νοσοκομεία
για την περίθαλψη των τραυματιών. Μια μάνα οδυρόταν κρατώντας στα χέρια της το
νεκρό γιο της. Ανάλογες εικόνες μετέδιδαν συνεχώς από χθες τα ξημερώματα τα
τουρκικά τηλεοπτικά δίκτυα.