Με προπονητή την επιστήμη!

Ο αθλητής κινείται πάνω στον κυλιόμενο διάδρομο, προκειμένου να διαπιστωθεί η αερόβια και αναερόβια ικανότητά του

Πολλές φορές έχει συμβεί να ακούσουμε τη φράση «επιστημονική υποστήριξη» του
αθλητισμού, όμως σπάνια έχουμε μπει στον κόπο να ψάξουμε και να βρούμε τι
σημαίνει αυτή. Πόσοι άνθρωποι «κρύβονται» πίσω από την «επιστημονική
υποστήριξη», τι υλικοτεχνική υποδομή υπάρχει και πολλά-πολλά ακόμη.

Περίπου 1.000 αθλητές και αθλήτριες πρώτης γραμμής περνούν κάθε χρόνο από τα
τεστ του Εργομετρικού Κέντρου της Αθήνας (βρίσκεται στο ΟΑΚΑ) προκειμένου να
διαπιστωθεί σε τι κατάσταση (φυσική, σωματική, προπονητική, ψυχική) βρίσκονται
και φυσικά να πάρουν τις απαραίτητες συμβουλές προκειμένου η απόδοσή τους να
βρίσκεται πάντα σε υψηλά επίπεδα.

Μόνο τον τελευταίο ενάμιση μήνα, από τις αρχές Ιουνίου μέχρι και σήμερα
δηλαδή, ζήτησαν τη συνδρομή του Εργομετρικού Κέντρου οι Εθνικές ομάδες πάλης,
χαντ μπολ, ποδηλασίας, τζούντο, οι ομάδες ποδοσφαίρου του Πανευλευσινιακού και
του Εθνικού Αστέρα (ραντεβού έχουν κλείσει και του Απόλλωνα), όπως και οι
μπασκετμπολίστες της ΑΕΚ. Οι αθλητές της πάλης θα περάσουν και πάλι από τις
εξετάσεις του Εργομετρικού στις αρχές Σεπτεμβρίου, λίγες ημέρες δηλαδή πριν
από την έναρξη του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος της Αθήνας.

«Το Εργομετρικό Κέντρο είναι ο πυρήνας των επιστημόνων που έχει αναλάβει την
υποστήριξη του ελληνικού αθλητισμού» τονίζει στην «ΟΜΑΔΑ» ο διευθυντής του
Κέντρου γιατρός Αργύρης Μήτσου. Και προσθέτει: «Με τον νέο αθλητικό νόμο, το
Κέντρο ανεξαρτητοποιείται. Και θέλουμε να πιστεύουμε πως μέσα από αυτή την
ανεξαρτητοποίηση θα επέλθει και μία αναβάθμιση του Κέντρου, έτσι ώστε οι
υπηρεσίες που προσφέρουμε στους τομείς της επιστημονικής υποστήριξης, της
καταγραφής των φυσικών ιδιοτήτων και της επιμόρφωσης να είναι οι καλύτερες δυνατές».

Άσκηση για τη «μέτρηση» των μυών των ποδιών

Στα σχέδια της αθλητικής ηγεσίας βρίσκεται η δημιουργία περιφερειακών
Εργομετρικών Κέντρων, στη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα και την Κρήτη, έτσι ώστε
αφενός να αποσυμφορηθεί αυτό της Αθήνας και αφετέρου να μειωθεί το κόστος αλλά
και ο χαμένος χρόνος των αθλητών που μετακινούνται στο κέντρο από την περιφέρεια.

Η συμβολή στην ανάπτυξη

Στους στόχους που έχουν τεθεί από την πολιτεία, αλλά και τη διοίκηση του
Κέντρου, περιλαμβάνεται και η ανάπτυξη. Αφού, εφόσον το Εργομετρικό στελεχωθεί
με παραπάνω προσωπικό και προστεθούν νέα μηχανήματα, τότε θα μπορέσει να φέρει
εις πέρας το δύσκολο έργο της συμβολής στην ανάπτυξη του αθλητισμού. Τι
σημαίνει αυτό; Το Εργομετρικό Κέντρο, με τις διάφορες μετρήσεις που κάνει,
μπορεί να «δείξει» στα νέα παιδιά, ηλικίας από 12 χρόνων και πάνω, τον κλάδο
αθλημάτων που τους ταιριάζει και στα οποία μπορούν φυσικά να διακριθούν.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, μας έδωσε ο ψυχολόγος του Κέντρου, Τάσος
Σταλίκας. «Πριν από μερικά χρόνια, πέρασαν από εμάς οι αθλητές μιας ακριτικής
ομάδας βόλεϊ. Όταν λοιπόν ολοκληρώσαμε τις μετρήσεις και τις εξετάσεις,
διαπιστώσαμε ότι ένας από αυτούς τους αθλητές, ο Ναλπάντης, θα μπορούσε να
διακριθεί στον στίβο και μάλιστα να γίνει σπουδαίος δρομέας. Στον Έβρο, όμως,
όπως όλοι γνωρίζετε, το βόλεϊ γνωρίζει τεράστια άνθηση και τα περισσότερα
παιδιά στρέφονται προς αυτό το άθλημα. Έτσι και ο συγκεκριμένος αθλητής. Αν
όμως είχε περάσει έγκαιρα από το Εργομετρικό, θα μπορούσε να στραφεί σε
κάποιον άλλο κλάδο άθλησης και ίσως η εξέλιξή του να ήταν εντελώς διαφορετική».

Ο ψυχολόγος Τάσος Σταλίκας προσπαθεί να ερευνήσει την ψυχολογική κατάσταση του αθλητή με τη βοήθεια των ανάλογων μηχανημάτων

Οι δραστηριότητες του Εργομετρικού

Το Εργομετρικό Κέντρο είναι ένα κομμάτι του Εθνικού Κέντρου Αθλητικών Ερευνών
(ΕΚΑΕ), το οποίο δραστηριοποιείται στους τομείς:

α. Της αθλητιατρικής.

β. Του ελέγχου της φαρμακοδιέγερσης. Υπεύθυνος του Κέντρου ντόπινγκ κοντρόλ,
το οποίο επίσης έχει ως έδρα το ΟΑΚΑ, είναι ο Κώστας Γεωργακόπουλος, ο οποίος
έχει πάρει και την άδεια της Ιατρικής Επιτροπής της Διεθνούς Ολυμπιακής
Επιτροπής για τη διενέργεια ελέγχων ντόπινγκ. Το εργαστήριο της Αθήνας είναι
από τα λίγα αναγνωρισμένα που υπάρχουν σε όλο τον κόσμο και ασφαλώς θα
χρειασθεί η περαιτέρω εξέλιξή του εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.

γ. Αθλητικών Εφαρμογών. Ο συγκεκριμένος τομέας χωρίζεται στα εξής τμήματα:
Αθλητικής ψυχολογίας, βιοχημείας της άσκησης, βιομηχανικής, εργοφυσιολογίας
και ιστοχημείας.

Η αθλητική ψυχολογία προσπαθεί να περιγράψει και να ερευνήσει τη συμπεριφορά
και τα βιώματα του αθλούμενου ατόμου που βρίσκονται υπό την επίδραση της
αθλητικής δραστηριότητας. Αντικείμενο εργασίας του αθλητικού ψυχολόγου είναι η
ψυχολογική αξιολόγηση του αθλητή, η συμβουλευτική αγωνιστική αγωγή και η
εφαρμογή κλινικών ψυχορυθμιστικών μεθόδων για τη μεγιστοποίηση της επίδοσης
του αθλητή.

Στη βιομηχανική των αθλητικών κινήσεων αποδίδονται:

*** Η διερεύνηση της σκοπιμότερης αθλητικής τεχνικής, δηλαδή η εξεύρεση του
ιδεωδέστερου τρόπου εκτέλεσης μιας ορισμένης κίνησης. Οι οδηγίες για την
εκτέλεση της άσκησης, η ανάλυση της κίνησης και η διόρθωση της κίνησης κατά
την άσκηση, είναι αποφασιστικοί παράγοντες για την επίτευξη των κινητικών στόχων.

*** Η γενίκευση των ευρημάτων της σκοπιμότερης τεχνικής στα διάφορα αθλήματα,
σε γενικές βιομηχανικές αρχές αθλητικών κινήσεων. Στα εργαστήρια του τμήματος
εργοφυσιολογίας και διατροφής ελέγχονται η αερόβια και η αναερόβια ικανότητα
των αθλητών. Οι δύο αυτές παράμετροι αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο ποσοστό
αθλητικής ικανότητας και αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία δημιουργούνται τα
διάφορα προπονητικά προγράμματα. Οι αντιδράσεις του καρδιοαναπνευστικού και
κυκλοφορικού συστήματος αξιολογούνται παράλληλα προσθέτοντας έτσι βάρος στη
σωστή διάγνωση με στόχο την προστασία της υγείας του αθλητή.

Εκρηκτική άσκηση για τη μέτρηση της δύναμης των ποδιών

Την τελευταία 20ετία δημιουργήθηκε ένας νέος κλάδος της αθλητικής επιστήμης, η
βιοχημεία της άσκησης ή βιοχημεία των σπορ. Η βιοχημεία της άσκησης μελετά τις
βιοχημικές διεργασίες του νευρομυϊκού συστήματος και των εκκρίσεών του στο
αίμα ή με την άσκηση, ενώ από την άλλη μελετά την επίδραση εξωγενών
μεταβολιτών επί του μεταβολισμού της άσκησης. Σαν εφαρμοσμένη επιστήμη στον
αθλητισμό, η βιοχημεία της άσκησης μελετά: την καλή φυσική κατάσταση
(μεταβολική) του αθλητή, με προέκταση και στην υγεία του. Την αξιολόγηση κατά
άθλημα, φύλο και ηλικία.

Τις μεταβολικές προσαρμογές πριν, κατά και μετά την άσκηση ή προπόνηση, σε
έναν μικρόκυκλο ή μεγαλόκυκλο αυτής..1. Τέλος, το τμήμα της ιστοχημείας και
μεταβολισμού, έχει σαν αντικείμενο την έρευνα και εφαρμογή του ενεργειακού
μεταβολισμού των σκελετικών μυών με προσδιορισμό ενζύμων και ενεργειακών
ουσιών και μπορεί να συμβάλει αποφασιστικά στην επιλογή και αξιοποίηση αθλητών
υψηλών επιδόσεων, με δυνατότητα παρέμβασης στο προπονητικό πρόγραμμα.

Υπεύθυνοι των τμημάτων είναι: Τ. Σταλίκας (Ψυχολογίας), Α. Τσοπανάκης
(Βιοχημείας της Άσκησης), Λ. Τσαρούχας (Βιομηχανικής), Κ. Παύλου
(Εργοφυσιολογίας) και Δ. Χασιώτης (Ιστοχημείας).

Πάντως, αυτό που συνιστούν είναι οι αθλητές υψηλού επιπέδου όλων των αθλημάτων
(ατομικών και ομαδικών) να περνούν τρεις φορές τον χρόνο από το Εργομετρικό.
Μία πριν από την έναρξη της προετοιμασίας τους, μία στη διάρκεια της περιόδου
και μία μετά την ολοκλήρωση των αγωνιστικών υποχρεώσεών τους. Έτσι, θα είναι
εύκολο να υπάρχει το «προφίλ» καθενός και φυσικά οι προπονητές θα μπορέσουν να
κάνουν ευκολότερα τη δουλειά τους.