«Βομβάρδισαν» και τη σεξουαλική διάθεση των Ελλήνων

Ο πόλεμος στο Κόσοβο τελείωσε. Τον παρακολουθήσαμε όλοι με το μυαλό αλλά
και το συναίσθημά μας. Οι εικόνες των παιδιών που έκλαιγαν σπαραχτικά, των
μανάδων που έσφιγγαν τα παιδιά τους στην αγκαλιά με την απελπισία στα μάτια,
τα καραβάνια των προσφύγων, οι βόμβες… Εικόνες που μένουν χαραγμένες στη
μνήμη μας. Εκείνο που δεν ξέραμε ήταν ότι αυτές οι εικόνες χαράσ-σονταν την
ίδια στιγμή και στο κορμί μας ­ κι ας μην ήμασταν εμείς οι ίδιοι τα θύματα
αυτού του πολέμου. Έρευνα που διενεργήθηκε στην Ελλάδα και αφορούσε τη
σεξουαλική συμπεριφορά των Ελλήνων, το απέδειξε. Όπως φάνηκε στην έρευνα, η
σεξουαλική μας δραστηριότητα είχε επηρεαστεί δραστικά από τον πόλεμο στη
Γιουγκοσλαβία. Τόσο δραστικά, ώστε να πέσει κατακόρυφα η διάθεση και η
ικανότητα για σεξουαλική επαφή και, αντίστοιχα, να μειωθεί η ικανοποίηση από
το σεξ για έναν μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Τα στοιχεία συγκεντρώθηκαν στα πλαίσια
πανελλήνιας έρευνας ­ της πρώτης στην Ελλάδα ­ που είχε σαν στόχο να
καταγράψει τη σεξουαλική έκφραση και τις δυσκολίες της, σε υγιές δείγμα
πληθυσμού της χώρας μας. Διενεργήθηκε από το Ανδρολογικό Ινστιτούτο, το
Ινστιτούτο Ανθρώπινης Σεξουαλικότητας και το Πανεπιστήμιο Αθηνών – έδρα
Κοινωνικής Ψυχολογίας (υπεύθυνοι έρευνας: δρ Κώστας Κωνσταντινίδης και
επίκουρη καθηγήτρια Κοινωνικής Ψυχολογίας Χριστίνα Αντωνοπούλου) σε δείγμα
3.000 ανδρών και γυναικών ηλικίας 20-55 ετών, που, όπως πιστεύουν οι
ερευνητές, εκφράζουν τη μεγάλη ενεργή σεξουαλική ομάδα του πληθυσμού. Το
δείγμα αποτελούσαν κυρίως εκπαιδευτικοί που επελέγησαν ώστε να υπάρχει
αξιοπιστία για το μορφωτικό τους επίπεδο και να καταλάβουν το ερωτηματολόγιο.

Όταν ξέσπασε ο πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία οι ερευνητές έκριναν ότι θα ήταν
σημαντικό να συγκρίνουν τη μέση δραστηριότητα σεξουαλικής ζωής μιας ομάδας
(300 ατόμων) από το σύνολο πριν και μετά τον πόλεμο, με στόχο, όπως λένε, να
καταγράψουν τις διαφορές που υπήρχαν στη σεξουαλική μας ζωή σε περιόδους
κοινωνικής ηρεμίας και σε περιόδους που υπάρχει κοινωνική αναστάτωση, έστω και
σε πιο μακρινές περιοχές από τον τόπο μας.

Οι ερωτήσεις που επελέγησαν ήταν μόνο τρεις, που αντανακλούσαν πιο καθαρά την
αλλαγή του ρυθμού της σεξουαλικής μας δραστηριότητας, και οι δύο περίοδοι
σύγκρισης ήταν ο Σεπτέμβριος του 1998 με τον Απρίλιο-Μάιο του 1999. Τα
αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά:

1η ερώτηση: Τις τελευταίες 4 εβδομάδες πόσες φορές επιδιώξατε
σεξουαλική επαφή; (άτομα 20-45 ετών).

Απάντησαν:

* Καμία φορά: το 5,8% πριν από τον πόλεμο και σχεδόν το 15% κατά τον πόλεμο.

* Μία ή δύο φορές: το 7-11% πριν, και σχεδόν… το 40% μετά. Και, αντίθετα,

* Επτά με δέκα φορές: το 32% κατά μέσο όρο (42,85% των 25-35 και το
22,2% των 35-45) πριν από τον πόλεμο, ενώ μόνο 7,1% κατά μέσο όρο είχε αυτή τη
σεξουαλική δραστηριότητα μετά τον πόλεμο.

* Πάνω από 11 φορές δήλωνε ότι επεδίωκε σεξουαλική επαφή το 21-22% πριν
από τον πόλεμο και μόνο το 8,4% μετά τον πόλεμο.

2η ερώτηση: Τις τελευταίες 4 εβδομάδες πόσο συχνά είχατε στύση κατά
τη διάρκεια της σεξουαλικής πράξης;

Απάντησαν:

* Πολύ λίγες φορές: περίπου 8% πριν από τον πόλεμο και πάνω από 35%
μετά τον πόλεμο. Είναι φανερό ότι η ομάδα με πρόβλημα ήταν πολύ μικρή πριν από
τον πόλεμο και ξαφνικά έγινε μεγάλη. Αντίθετα,

* Σχεδόν πάντα, δήλωνε ότι λειτουργούσε χωρίς πρόβλημα περίπου το
65-80% πριν από τον πόλεμο, αλλά μόνο το… 19,1% μετά τον πόλεμο.

3η ερώτηση: Τις τελευταίες 4 εβδομάδες πόσο συχνά ικανοποιηθήκατε
από τη σεξουαλική πράξη;

Απάντησαν:

* Λίγες φορές ή σχεδόν ποτέ δήλωνε ένα μικρό ποσοστό κάτω από 7% πριν
από τον πόλεμο, ενώ μετά τον πόλεμο το ποσοστό αυτών που δεν είχαν συχνά
ικανοποίηση έφθασε το 20% για κάθε απάντηση και το 40% συνολικά.

* Σχεδόν πάντα δήλωνε ότι ικανοποιείται το 50-55% πριν από τον πόλεμο
και μόνο το 16% μετά τον πόλεμο.

Το σεξ, λένε οι ερευνητές, είναι γνωστό πως έχει την κοινωνική του διάσταση
πέρα από την ψυχολογική και τη βιολογική, και αυτή την πλευρά θέλαμε να μελετήσουμε.

Δρ Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

«Η ερωτική μας ζωή είναι και κοινωνική»

«Καθοριστικά κοινωνικά φαινόμενα επηρεάζουν καταλυτικά την τόσο προσωπική στιγμή που νομίζουμε ότι μας ανήκει», λέει ο δρ Κ. Κωνσταντινίδης

«Από την απλή και μόνο ανάγνωση των πινάκων, συγκριτικά, φαίνεται ότι ο
πόλεμος επηρέασε καθοριστικά τη συχνότητα των επαφών, αλλά και τον βαθμό
ικανοποίησης από την ερωτική πράξη», λέει ο δρ Κώστας Κωνσταντινίδης, από τον
οποίο ζητήσαμε να μας αναλύσει τα συμπεράσματα της έρευνας που αφορούν τη
σύνδεση του σεξ με τον πόλεμο ­ τουλάχιστον για τους Έλληνες. «Γεγονός που
δείχνει ότι η σεξουαλική μας ζωή είναι τόσο προσωπική όσο και κοινωνική και
ότι καθοριστικά κοινωνικά φαινόμενα επηρεάζουν καταλυτικά την τόσο προσωπική
στιγμή που νομίζουμε ότι μας ανήκει».

Η πιθανή ερμηνεία μιας τέτοιας συμπεριφοράς των ανθρώπων σε περιόδους κρίσης,
συνδέεται, κατά τον κ. Κωνσταντινίδη, με την καταθλιπτική επίδραση που
ορισμένα κοινωνικά φαινόμενα επιβάλλουν στην ερωτική μας ζωή, που είναι, ίσως,
από τους πιο ευαίσθητους δείκτες των συναισθημάτων μας.

Ερώτηση: Και πώς επιδρούν στη σεξουαλικότητα των ανθρώπινων όντων
ειδικές συνθήκες όπως ο πόλεμος;

Απάντηση: Στις συνθήκες του πολέμου αυτό που συνήθως εμφανίζεται είναι
μία πτώση του ποσοστού κατάθλιψης και μία αύξηση αυτού που λέμε λίμπιντο,
προφανώς επειδή υπερισχύει το ένστικτο της επιβίωσης, ένστικτο πρωτόγονο που
είναι ταυτόσημο με το σεξουαλικό ένστικτο.

Στην περίπτωση της χώρας μας που εξετάσαμε σε αυτή τη μελέτη, δεν έχουμε αυτές
τις αντιδράσεις γιατί δεν έχουμε εμείς τον πόλεμο. Έτσι, εισπράττουμε μια
καταθλιπτική κοινωνική πραγματικότητα που δεν μας εμπλέκει άμεσα αλλά μας
επηρεάζει. Δεν γνωρίζω αν υπάρχει αντίστοιχη μελέτη που να διαφοροποιεί τους
λαούς και τις αντιδράσεις τους σε τέτοια θέματα, αλλά θα μπορούσαμε να
θεωρήσουμε ως ένδειξη «ευαισθησίας» την αντίδραση και τις εκδηλώσεις του
ελληνικού λαού στα δραματικά γεγονότα του τελευταίου χρόνου στην περιοχή γύρω
από μας που, όπως φαίνεται, είχαν αντίκτυπο και στη σεξουαλική μας ζωή.

Ερ.: Με ποιο τρόπο συνδέονται τα συναισθήματά μας με τη σεξουαλική
μας δραστηριότητα;

Απ.: Το σεξ έχει μία παράμετρο βιολογική (ένστικτο), μία ψυχολογική
(συναίσθημα) και μία πολιτιστική (κοινωνία). Στην έκφραση της σεξουαλικότητας
έχει μεγάλη σημασία το πού ανήκεις, όπως και το πού βρίσκεσαι ­ γεωγραφικά,
πολιτιστικά, κοινωνικοοικονομικά. Τα συναισθήματά μας επηρεάζουν τη σεξουαλική
μας δραστηριότητα και τα συναισθήματα του σύγχρονου τρόπου ζωής είναι
καταθλιπτικά, καταπιεστικά για το σεξουαλικό ένστικτο. Η κοινωνική διάσταση
του σεξ τεκμηριώνεται στην έρευνα αυτή. Ο πόλεμος ή κάποιες συνθήκες
κοινωνικής αναταραχής μάς επηρεάζουν ψυχολογικά και θεωρώ πολύ πιθανό να
επηρεάζουν τη σεξουαλικότητά μας και άλλες κοινωνικές συνθήκες. Κι αν θέλετε,
για να χρησιμοποιήσω ένα παράδειγμα από τα ενδιαφέροντα της εποχής μας, ακόμη
και μία πτώση στο Χρηματιστήριο είναι πιθανό να επηρεάζει τη σεξουαλική μας ζωή.

Οι ρυθμοί επέβαλαν τον έρωτα του Σαββατοκύριακου

Σεξ δεν κάνουμε μόνοι μας, κάνουμε με τους άλλους ανθρώπους, με τον πολιτισμό
που κουβαλάμε μέσα μας και με τις συνθήκες που ζούμε, λέει ο δρ Κ.
Κωνσταντινίδης, που τονίζει: «Γι’ αυτό είναι άλλοι οι ρυθμοί μας όταν είμαστε
σε διακοπές, όταν είμαστε ερωτευμένοι, τον χειμώνα ή το καλοκαίρι. Στις
βιομηχανικές κοινωνίες υπάρχει πλέον μια τάση για τον έρωτα του
Σαββατοκύριακου. Εννοώ ότι ο προγραμματισμός της ζωής σε αυτές τις κοινωνίες
δεν αφήνει χρόνο ή διάθεση για σεξ στη διάρκεια της εργάσιμης εβδομάδας και το
σεξ γίνεται, κι αυτό στη βάση κάποιου προγραμματισμού, το Σαββατοκύριακο».