Το βέτο έφερε Θεσσαλονίκη

Οριστικά και αμετάκλητα πλέον η Θεσσαλονίκη θα είναι η έδρα του Οργανισμού
για την Ανασυγκρότηση των Βαλκανίων όπως ακριβώς προέβλεπε η άτυπη, αλλά
ουσιαστική, πολιτική απόφαση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων στο Ρίο.

Το αποφάσισαν οι «15» υπουργοί Εξωτερικών, οι οποίοι συνεδρίασαν χθες στις
Βρυξέλλες, ύστερα από σκληρή διπλωματική μάχη των κ.κ. Γιώργου Παπανδρέου και
Γ. Κρανιδιώτη που απείλησαν μέχρι την τελευταία στιγμή να μπλοκάρουν με βέτο
όποια λύση άφηνε ουσιαστικά έξω τη συμπρωτεύουσα.

Παρασκήνιο

Είχε προηγηθεί ένα έντονο παρασκήνιο, καθώς από το πρωί ο Ολλανδός επίτροπος
αρμόδιος για τις Εξωτερικές Σχέσεις κ. Χανς Βαν ντεν Μπρουκ στην τελευταία του
παρουσία σε Συμβούλιο των Υπουργών έκανε τα πάντα για να υπονομεύσει και να
καταστήσει τη Θεσσαλονίκη ουσιαστικά «βιτρίνα» του Οργανισμού χωρίς
αποφασιστικές αρμοδιότητες.

Έτσι πρότεινε συνεχώς «συμβιβαστικές λύσεις» και προτάσεις στο κείμενο, που
στην πραγματικότητα στόχευαν να αφαιρέσουν κάθε ουσιαστική δραστηριότητα από
το Γραφείο της Θεσσαλονίκης, το οποίο έτσι ή αλλιώς όλοι είχαν δεχθεί ότι
πρέπει να είναι στη συμπρωτεύουσα.

Οι υπηρεσίες του κ. Βαν ντεν Μπρουκ πίεζαν για να δημιουργηθεί ένα παράρτημα
αλλά με πλήρη ανεξαρτησία στην Πρίστινα, το οποίο εκτός από επιχειρησιακό
κέντρο θα είχε και πλήρη αυτονομία στις αποφάσεις.

Αυτό όμως συνάντησε την πλήρη άρνηση της Ελλάδας που ξεκαθάρισε ότι δεν θα
μπορούσε να το δεχθεί. Οι κ.κ. Γ. Παπανδρέου και Γ. Κρανιδιώτης αποσαφήνισαν
ότι είναι διατεθειμένοι να ασκήσουν βέτο μπλοκάροντας κάθε εξέλιξη ­ κάτι που
στο τέλος φαίνεται ότι ζύγισε υπέρ των ελληνικών θέσεων.

Νομική έδρα

Η ελληνική πλευρά επικαλέσθηκε και σχετική γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας
του Συμβουλίου των Υπουργών και πέτυχε τελικά στο κείμενο της τελικής απόφασης
η Θεσσαλονίκη να ορίζεται ως «νομική έδρα» (siege-site) του Οργανισμού, κάτι
που σημαίνει στην πράξη ­ όπως δήλωσε ο κ. Παπανδρέου ­ ότι όλες οι μεγάλες
αποφάσεις, που αφορούν τη λειτουργία του και τις διαδικασίες ανασυγκρότησης,
θα λαμβάνονται από το Διοικητικό Συμβούλιο που θα συνεδριάζει στη συμπρωτεύουσα.

Η Πρίστινα

Στην απόφαση, η αναφορά στην Πρίστινα γίνεται με τη διατύπωση ότι σε αυτήν
εγκαθίσταται το επιχειρησιακό κέντρο του Οργανισμού, που θα έχει ωστόσο έναν
υψηλό βαθμό αυτονομίας στη διαχείριση, όχι όμως στη λήψη των αποφάσεων.

Χαρακτηριστικό για τον δεύτερο ρόλο των υπηρεσιών στην Πρίστινα είναι και το
γεγονός ότι στο κείμενο σημειώνεται ότι το επιχειρησιακό κέντρο εγκαθίσταται
«σε πρώτη φάση» στην Πρίστινα, πράγμα που ερμηνεύεται ως προπομπός ότι θα
υπάρξουν και επόμενες φάσεις μετά την ανασυγκρότηση του Κοσόβου, αφήνοντας
ανοικτό το ενδεχόμενο το επιχειρησιακό κέντρο να μεταφερθεί και σε άλλες περιοχές.

«Επιφύλαξη»

Πάντως, εκτός από τον Ολλανδό επίτροπο, καμία σχεδόν χώρα δεν τάχθηκε ανοικτά
κατά της Θεσσαλονίκης, γεγονός που οδήγησε τελικά τον Βαν ντεν Μπρουκ σε
υπαναχώρηση. Ωστόσο, η Κομισιόν δήλωσε ότι κρατάει «επιφύλαξη» και θα
επανέλθει και με άλλες προτάσεις τον Σεπτέμβριο. Κάτι όμως που πρακτικά δεν
έχει καμία ουσιαστική σημασία, αφού οι επίτροποι θα είναι άλλοι.

Σύμφωνα με πολιτικούς παρατηρητές, η απόφαση αυτή έχει μείζονα πολιτική
σημασία, αφού δίνει πλέον τη δυνατότητα στην Ελλάδα να παίξει έναν
πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανασυγκρότηση των Βαλκανίων, όπου για τη χώρα μας δεν
θα πρέπει να υπάρξουν εξαιρέσεις, όπως π.χ. η Σερβία.

Η Αθήνα μέσω Θεσσαλονίκης θα μπορούσε να ανατρέψει το αρνητικό κλίμα για το
Βελιγράδι, όπου οι μεγάλες χώρες επιθυμούν να ασκήσουν ύψιστη πίεση για την
αποχώρηση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, κάτι που θεωρούν προϋπόθεση για να
συμπεριλάβουν τη Γιουγκοσλαβία στα σχέδια ανασυγκρότησης. Ας σημειωθεί ότι ο
συντονιστής του Συμφώνου Σταθερότητας, Γερμανός κ. Χόμπαχ, πρόκειται να
επισκεφθεί τη Θεσσαλονίκη στις 27 Αυγούστου.

Για Τουρκία

Εν τω μεταξύ άλλη μία φορά χθες το πρωί η Γερμανία υπογράμμισε στο Συμβούλιο
την επιθυμία της για σύσφιγξη των ευρωτουρκικών σχέσεων, λέγοντας ότι η
Τουρκία θα πρέπει να αποκτήσει καθεστώς υποψήφιας χώρας. Αντίθετα ο Αυστριακός
υπουργός Εξωτερικών κ. Σούσελ στη δημόσια ακρόαση υπενθύμισε την υπόθεση
Οτζαλάν λέγοντας ότι δεν θα πρέπει να εκτελεσθεί η ποινή του θανάτου, μίλησε
για τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το Κουρδικό, ενώ ζήτησε να
εξετασθούν τα προβλήματα των μειονοτήτων σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.