Πώς ανακάλυψα το σύνδρομο της «εφοροφοβίας»!

Η μόνη ευθύνη που συστηματικά αποφεύγω, είναι εκείνη της γραφειοκρατικής
συνδιαλλαγής πολίτη και δημοσίων υπηρεσιών! Πάντα υπάρχει κάποιος άλλος που
επωμίζεται, αντί εμού, λογαριασμούς της ΔΕΗ, της ΕΥΔΑΠ, του ΟΤΕ, γραμμάτια ή
την πιστωτική μου κάρτα. Και πάντα αισθάνομαι δυσφορία όταν εκ των πραγμάτων
αναγκάζομαι να μπω στην ουρά και να αντιμετωπίσω την πληρωμή κάποιου
ξεχασμένου λογαριασμού…

Το πιο περίπλοκο σχήμα στο μυαλό μου ήταν ­ και είναι ­ πάντα η Εφορία. Η
σχέση μου μαζί της είναι εξαιρετικά αγχογόνος ­ λες και με στήνουν μπροστά
στην αγχόνη! Φυσικά και συγκεντρώνω τα απαραίτητα δικαιολογητικά και
φορολογικά στοιχεία, είμαι αυτό που λένε «φορολογικά εντάξει», αλλά ποτέ δεν
συμπλήρωσα φορολογική δήλωση (με τρελαίνουν τα πολλά έντυπα με τα αμέτρητα
«κουτάκια) και το μόνο σχετικό που γνωρίζω κάθε φορά γι’ αυτήν, είναι το ποσό
της πληρωμής ή της επιστροφής, σε μια δεδομένη χρονική στιγμή, μέσα στο
καλοκαίρι ή τις αρχές του φθινοπώρου κάθε έτους.

Δεν ξέρω ακριβώς να σας εξηγήσω το «πώς» ούτε το «γιατί», αλλά τις ­
ελάχιστες, το ομολογώ ­ φορές που είναι αναγκαίο να στηθώ στην ουρά και ύστερα
σ’ ένα από τα γκισέ της Εφορίας μου, μπροστά σε κάποιον τυπικό, ενίοτε
κουρασμένο εξ αντικειμένου… βλοσυρό και πάντα «σύμφωνα με τον νόμο»
υπάλληλο, μονίμως έχω την αίσθηση ότι είμαι αντιμέτωπη με αυστηρό δικαστικό
λειτουργό ­ εισαγγελέα ή ανακριτή ­ και ότι βρίσκομαι υπό κρίση για παράπτωμα
που… αγνοώ! Διακατέχομαι όχι από μανία… καταδίωξης, αλλά από αυτό που στην
ψυχολογία λέγεται «ενοχικό σύνδρομο» ­ εγώ και πολλοί ομοιοπαθείς μου
(υπάρχουν, ευτυχώς, και άλλοι) επιβεβαιώνουμε την αναγκαιότητα του όρου!

Το ενοχικό σύνδρομο και κατ’ επέκταση η… «εφοροφοβία» μου δεν εξηγείται
από μια βαθύτερη στάση υπεκφυγής και καταστρατήγησης των κανόνων του κράτους ή
έστω υπολανθάνουσας υπερβολής ούτε από μια «αντάρτικη» εσώτερη άρνηση
συμμόρφωσης προς τας υποδείξεις… Η πρόθεσή μου, όπως κάθε φορολογουμένου,
είναι να τα έχω καλά με την Εφορία! Αλλά η σχέση μου μαζί της είναι όπως κάθε
σχέση εξάρτησης: βάσανο και ψυχική ταλαιπωρία… Και αυτό που κάθε φορά
παρατηρώ, αυτό που κάθε φορά με θυμώνει και άλλο τόσο με αποθαρρύνει, είναι
ότι στην πλειονότητά τους οι εφοριακοί κρατούν και συντηρούν μια εσφαλμένη
στάση αντιδικίας (και κακογνωμίας) με τους… πελάτες τους! Ίσως, γιατί
θεωρούν ότι με την αντιπαράθεση ­ και όχι τη συνεργασία ­ αυξάνεται και η
ανταποδοτικότητα για τα ταμεία του κράτους. Ίσως, πάλι, γιατί εξουσιάζονται κι
εκείνοι ­ όπως και πολλοί αστυνομικοί ­ από το σύνδρομο που πλήττει αρκετούς
απ’ όσους ασκούν εξουσία…

Αναζητώντας τη λογική μέσα στους φακέλους που γεμίζουν ράφια και υπόγεια

Όταν εκ προοιμίου ο πελάτης είναι «εχθρός» ή «κλέφτης», υπάρχει πρόβλημα.
Εξοργίζομαι ακόμα με τον ίδιο μου τον εαυτό, κάθε φορά που θυμάμαι την
αντίδραση που δεν… είχα την περασμένη φορά που επισκέφθηκα την Εφορία μου. Η
συναλλαγή μου αφορούσε τη μεταβίβαση ­ λόγω αγοράς ­ μιας μικρής υπόγειας
αποθήκης και ενός υπόγειου στεγασμένου γκαράζ που «συνόρευαν» σε ένα σημείο.
Είχαν γίνει όλα τα σχετικά στη συμβολαιογράφο και απέμενε η διεκπεραίωση της
υπόθεσης στην Εφορία. Με τον φάκελο υπό μάλης λοιπόν, βρέθηκα, ύστερα από
δυόμισι ώρες αναμονής στην ουρά, μπροστά στον επόπτη έφορο. Εκείνος έριξε μια
ματιά στον φάκελο, έστριψε το παχύ γκριζόμαυρο μουστάκι του και με κοίταξε με
τόση βλοσυρότητα και καχυποψία, που πάγωσε το αίμα μου: «Και πώς ξέρω εγώ ότι
πρόκειται για γκαράζ και αποθήκη;» με ρώτησε. «Ορίστε;», αποτόλμησα κι άρχισα
να αναρωτιέμαι για την ευφυΐα μου.

Ένας τοίχος

Η αμφισβήτηση που κρύβει ένα «ορίστε» τον θύμωσε και πέρασε στην αντεπίθεση:
«Αγοράζετε δυο μικρούς χώρους που κάπου σχηματίζουν γωνία. Κάλλιστα μπορείτε
να γκρεμίσετε τον κοινό τοίχο και παράνομα να φτιάξετε ένα… δυαράκι. Αλλά
στην Εφορία θα εμφανίζεσθε με μια υπόγεια αποθήκη και ένα υπόγειο στεγασμένο
γκαράζ και θα έχετε φορολογηθεί λιγότερο!».

Ακόμη δεν έχω δώσει απάντηση στο πρόβλημα που μου έθεσε ­ και μου δημιούργησε
­ ο συγκεκριμένος κύριος! Ο κοινός τοίχος για τον οποίο μιλούσε ήταν ένα μικρό
διάστημα τοίχου (με όλες τις κολόνες τού… κτιρίου) που στα σχέδια «ένωνε»
τους δύο χώρους. Το πώς θα μπορούσα, γκρεμίζοντάς το, αυθαίρετα να φτιάξω ένα
δυαράκι στα… θεμέλια της πολυκατοικίας, είναι κάτι που δεν έχω κατανοήσει.
Όπως δεν έχω κατανοήσει γιατί ο μηχανικός της Πολεοδομίας που υπέγραψε τα
σχέδια και η συμβολαιογράφος που έφτιαξε τα συμβόλαια, σκοπό είχαν να
εξαπατήσουν ­ μαζί με εμένα ­ την Εφορία!

Περιττό να σας πω ότι αν δημιουργήσεις μια τέτοια «υποψία» στον επόπτη έφορο,
την έχεις… βαμμένη. Είναι μάταιο να προσπαθήσεις να αποδείξεις σε κάποιον
που βλέπει μπροστά του έναν ελέφαντα ότι ελέφαντας δεν είσαι. Με ταλαιπώρησε
αρκετή ώρα ο κύριος, ζητώντας μου εξηγήσεις που δεν είχα, μέχρι που άρχισε να
διαμαρτύρεται η οπισθοφυλακή της… ουράς, κατέφθασε ο προϊστάμενος του
τμήματος και λίγα λεπτά αργότερα το θέμα είχε λήξει…

Το ΑΦΜ

Έχουν περάσει μήνες και δεν έχω ξεχάσει το σάστισμα και την αμηχανία που μου
προκάλεσε το επεισόδιο με έναν από τους επόπτες στις μεταβιβάσεις της Εφορίας
Αμαρουσίου. Και ήταν το πρώτο που αναδύθηκε στη μνήμη μου, όταν, στις αρχές
του παρόντος χρόνου, υποχρεώθηκα να υποβάλω αίτηση για να πάρω δικό μου αριθμό
φορολογικού μητρώου! Ευγνωμονούσα έως τώρα την ύπαρξη του απαράδεκτου (και
φαλλοκρατικού) ισχύοντος νόμου, που οι εργαζόμενες και παντρεμένες γυναίκες
ήταν υπό την διακριτική φορολογική προστασία των… συζύγων τους! Κοινή
φορολογική δήλωση, κοινή οικογένεια, μια χαρά ήταν όλα ­ έτρεχε κάθε φορά ο
Δημήτρης! Αλλά τώρα τα πράγματα άλλαξαν. Δεν είμαι έμμεσα υπόλογη, αλλά άμεσα,
αμεσότατα. Φορολογική ενημερότητα πρέπει να ζητήσω και να πάρω μόνη μου ­ ή με
εξουσιοδότηση κάποιος τρίτος αντί εμού. Δεν είμαι πλέον… προστατευόμενη και
δεν υπάρχει δικαιολογία άγνοιας των νόμων του κράτους!

Βέβαια, έτσι σαν κλείσιμο της παρένθεσης, ακόμη και η διαδικασία της εγγραφής
μου στο Φορολογικό Μητρώο, είχε τη γνωστή γεύση της ταλαιπωρίας. Μια ώρα και
κάτι στην ουρά, υποβολή της σχετικής αίτησης και επάνοδο σε 10 ημέρες για το
κλειδί του παραδείσου. Που είχε χαθεί μαζί με την αίτησή μου ­ σαν να μην
έγινε ποτέ. Αυτή τη φορά ευτυχώς, η υπάλληλος που με ανέλαβε, μπήκε στο
«TAXIS» και μου έβγαλε ΑΦΜ σε κλάσματα του δευτερολέπτου…

Με το δικό μου πια θεωρητικά αναγκαίο και «πολύτιμο» ΑΦΜ ­ στα πλαίσια της
αυστηρότητας του «TAXIS» που «κλείνει» όλα τα πιθανά «παραθυράκια» παρανομίας,
υπόσχεται τάξη και υποθετικά εξασφαλίζει, με το απλό πάτημα ενός κουμπιού, την
φορολογική ενημερότητα των πολιτών ­ αναλαμβάνω με έναν κόμπο πάντα στο
στομάχι και τις φορολογικές μου υποθέσεις. Αντιδρώντας στο γνωστό αίσθημα της
δυσφορίας, προσπαθώ να δω το θέμα λιγάκι παραέξω από μένα, αλλά θα ‘ταν
ισχυρισμός και πλάνη να πω και ότι το… απολαμβάνω.

Δεν ξέρω τι μέλλει γενέσθαι, αλλά μεταξύ μας, το «TAXIS» μονάχα περισσότερους
μπελάδες επέφερε στη σχέση πολιτών και Εφορίας. Το διαπίστωσα, ιδίοις όμμασι,
την προηγούμενη Τρίτη…

Δεν θέλω τίποτα σπουδαίο, μια διπλή φορολογική ενημερότητα, για αγορά
αυτοκινήτου. Ξυπνώ πρωί, να φτάσω έγκαιρα κι ελπίζω ότι σε λιγότερο από μισή
ώρα ­ άντε τρία τέταρτα ­ μπορεί και να ξεμπερδέψω. Αλλά γελιέμαι…

Οι ουρές

Οι ουρές συνηθισμένο φαινόμενο στην Εφορία

Δεν το πιστεύω αυτό που βλέπω! Είναι μόλις 8.15, τα φοροτεχνικά γραφεία
απέναντι του κρατικού κτιρίου είναι ήδη ανοιχτά (όπου Εφορία και χρυσές
δουλειές) και η ουρά όπου να ‘ναι θα φτάσει από το στενάκι στην κεντρική
λεωφόρο της Αγίου Κωνσταντίνου. Πανικοβάλλομαι ως συνήθως, στέκομαι στο τέλος
της ουράς, αλλά σε λίγο αντιλαμβάνομαι ότι αρκετοί προσπερνούν την ουρά,
μπαίνουν στο προαύλιο, ύστερα στο κτίριο και εγώ χάνω ένα πολύτιμο 10λεπτο
μέχρι να συνειδητοποιήσω ότι την μεγάλη ουρά αποτελούν επαγγελματίες και
λογιστές ­ είναι η μέρα τους να αποδώσουν στο ισόγειο ΦΠΑ!

Τρυπώνω μετά χιλίων βασάνων στο κτίριο, επαναλαμβάνοντας σε πέντε-έξι «όχι,
δεν σας παίρνω τη σειρά, ανεβαίνω στον πρώτο όροφο» και όταν το κατορθώνω,
νιώθω στιγμιαία ανακούφιση. Υπάρχει κόσμος σε αναμονή, αλλά η κατάσταση είναι ελεγχόμενη…

Η σειρά είναι διπλή, μια δεξιά, μια αριστερά, απέναντι στο ταμείο μια κυρία
διαπληκτίζεται με τον αγουροξυπνημένο υπάλληλο που την στέλνει στην Εθνική
Τράπεζα να κάνει επιταγή το ποσό που πρέπει να πληρώσει γιατί ξεπερνά το όριο
κατά δύο χιλιάδες δραχμές (πάνω από 300.000 οφειλή, κατατίθεται μόνο σε
επιταγή, αφού την προσυπογράψει και ο προϊστάμενος του ορόφου), η γυναίκα
ωρύεται «σας δίνω λεφτά και δεν τα παίρνετε, να πάρω τη φορολογική ενημερότητα
να τελειώνω, έχω πάρει δυο ώρες άδεια από τη δουλειά μου», ο υπάλληλος
επιμένει στο γράμμα του νόμου, φωνάζει τον επόμενο «πελάτη» κι εκείνη,
ξέροντας τι την περιμένει στην Εθνική Τράπεζα της περιοχής, σωριάζεται σε μια
καρέκλα έτοιμη να καταρρεύσει!

Το «TAXIS»

Είμαι δωδέκατη στη σειρά ­ στην αριστερή ουρά που επέλεξα. Πίσω μου έχουν
προστεθεί άλλοι τρεις. Έχω συμπληρώσει το μπλε έντυπο της αίτησης, κρατώ την
αστυνομική μου ταυτότητα στο χέρι και περιμένω καρτερικά, όπως όλοι. Ώσπου
διαπιστώνω ότι κάτι δεν πάει καλά. Η αναστάτωση έρχεται από το πρώτο γκισέ που
εξυπηρετούνται όσοι θέλουν φορολογική ενημερότητα. Ο εφοριακός ζητά από τον
πολίτη το εκκαθαριστικό της περσινής φορολογικής του δήλωσης ­ δίχως αυτό δεν
μπορεί, λέει, να του δώσει την ενημερότητα. Και ξαφνικά όλοι… ψάχνονται. «Τι
είναι πάλι αυτό;» αναρωτιέται η διπλανή μου και ο παραδίπλα τής δείχνει το
κολλημένο στον τοίχο χαρτί που ανακοινώνει την αναγκαιότητα του
εκκαθαριστικού. «Μα τι διάολο, τώρα με το “TAXIS” ζητάνε περισσότερα κι από
πριν», παρατηρεί ένας τραυματισμένος στο πρόσωπο νεαρός, δυο-τρεις
παρακάμπτουν την ουρά για να ρωτήσουν για την περίπτωσή τους, η προσωρινή τάξη
γίνεται χάος και το «TAXIS»… πρόβλημα!

Τα βάζω με την άγνοιά μου, αν είναι δυνατόν να μην ξέρω ότι το «TAXIS»
πρόσθεσε… γραφειοκρατία, σκέφτομαι ότι σε περίπτωση που φύγω να βρω το
εκκαθαριστικό στο σπίτι, δεν πρόκειται να τελειώσω ούτε το βράδυ, αποφασίζω να
ρισκάρω, έτσι κι αλλιώς, ξανασκέφτομαι, δεν χρωστάω τίποτα… Αλλά πάλι, ποτέ
δεν μπορείς να είσαι σίγουρος με την Εφορία!

Έτσι, παραμένω στην ουρά και πραγματικά, αν είχα φύγει, θα είχα χάσει! Δεν
περνούν δυο – τρία λεπτά της ώρας και ένας τρίτος υπάλληλος ζητά από τις ουρές
των δύο… ουρών να φύγουν από τις θέσεις τους και να πάνε μπροστά σ’ ένα άλλο
γκισέ ­ να κάνει εκείνος την πρώτη διασταύρωση μέσα από το κομπιούτερ του
«TAXIS» και να γίνει πιο εύκολη η διαδικασία. Ένας μπόμπιρας μπερδεύεται
συνεχώς στα πόδια μας, κάνοντας άνω-κάτω τον όροφο, απασχολημένη η μητέρα του
με το πρόβλημά της, τον χάνει, και όταν τον αναζητά πανικόβλητη δημιουργείται
ένα νέο μικρό πανδαιμόνιο. Ο μπόμπιρας επιστρέφει τελικά στην αγκαλιά της
κλαίγοντας ­ και… φυσικά χειροτονημένος ­ και όλοι ησυχάζουμε.

Βρίσκομαι πια στην τρίτη σειρά, πίσω από έναν ροδοκόκκινο δικηγόρο που ζητά κι
αυτός μια δική του φορολογική ενημερότητα και μια ακόμη της συζύγου του
δικηγόρου ­ με εξουσιοδότηση. Δίνει ο άνθρωπος τα χαρτιά του, έχει προβλέψει
μάλιστα να κρατά και το εκκαθαριστικό της δήλωσής του και ξαφνικά έρχονται τα
πάνω – κάτω…

«Λαδώθηκε»!

Το ζεύγος των δικηγόρων μετέφερε πριν από δυο χρόνια τις φορολογικές τους
υποθέσεις στην Εφορία του τόπου κατοικίας τους, γιατί καταργήθηκε η κεντρική
Εφορία «ελεύθερων επαγγελμάτων» στην οποία ανήκε. Ο υπάλληλος ζητά από τον
δικηγόρο, προκειμένου να εγκρίνει τις φορολογικές ενημερότητες, να φέρει από
την Εφορία στην οποία ενσωματώθηκε η… καταργηθείσα Εφορία «ελεύθερων
επαγγελμάτων» φορολογική ενημερότητα ότι δεν χρωστούσε τίποτα την πενταετία
πριν από την κατάργησή της. Ο δικηγόρος απαντά: «Μα είχα φροντίσει, πριν
κλείσει η Εφορία, να πάρω φορολογική ενημερότητα πενταετίας και την κατέθεσα
την προηγούμενη φορά στο συνάδελφό σας που με εξυπηρέτησε. Υπάρχει στην Εφορία
σας αυτή η ενημερότητα». Και ξαφνικά, εμβρόντητοι οι πελάτες της Εφορίας
ακούνε τον υπάλληλο να του απαντά: «Δεν ξέρω τι μου λέτε! Ο συνάδελφος που σας
εξυπηρέτησε μπορεί να… λαδώθηκε!».

Ήταν φαίνεται η κατάλληλη ατάκα, να «χρωματισθεί» με πολύ γέλιο και η αίθουσα
­ όλοι κάτι ήξεραν από «λάδωμα», αλλά και τέτοια ανοιχτή πρόκληση πήγαινε
πολύ… Πάνω που χαλούσε και ο εκτυπωτής των φορολογικών ενημεροτήτων. Το
επόμενο μισάωρο πέρασε δίχως καμιά ουρά να κινείται! Ο τεχνίτης δεν κατάφερε
να φτιάξει τον εκτυπωτή. Τον έφτιαξε όμως η προϊσταμένη του ορόφου ­ μια κυρία
που δεν στεκόταν δευτερόλεπτο.

Ο μπόμπιρας είχε ήδη αποκοιμηθεί στην αγκαλιά της μητέρας του. Ο δικηγόρος
πήρε τελικά την προέγκριση των φορολογικών του ενημεροτήτων. Ήρθε και η σειρά
μου. Ο εφοριακός δεν μου ζήτησε τελικά το εκκαθαριστικό, αλλά ζήτησε τον ΑΦΜ
του άνδρα μου! Σιγά που τον θυμόμουνα ­ το κινητό έλυσε το πρόβλημα.
Φορολογική εκκρεμότητα δεν είχα ­ πήρα την προέγκριση. Στήθηκα στην επόμενη
ουρά ­ αυτήν για την έκδοση των φορολογικών ενημεροτήτων. Με εξυπηρέτησε μια
χαμογελαστή (επιτέλους) υπάλληλος, που έκανε και τον κόπο να τυπώσει δυο φορές
την ενημερότητά μου. Έτσι γλίτωσα από τον κόπο να πάω με το γνήσιο αντίγραφο
στο απέναντι της Εφορίας φοροτεχνικό γραφείο, να βγάλω φωτοτυπία και να
επιστρέψω στον πρώτο όροφο της Εφορίας, να πάρω τις υπογραφές της προϊσταμένης
­ το τελικό στάδιο της διαδικασίας.

Ήμουν πια πλήρης εμπειριών και… ενημεροτήτων να εκδράμω ­ οι δείκτες του
ρολογιού έδειχναν πια 10.45 ­ διά μέσου της πολυπαθούς Λ. Κηφισίας, για τη
δουλειά μου… Μια ακόμη «εφοριακή ταλαιπωρία» είχε πάρει τέλος.