Όλοι δωρητές

Δωρητής σώματος θα είναι δυνητικά κάθε Έλληνας ­ εκτός και αν υπάρχει
δηλωμένη άρνησή του γι’ αυτό ή αν μετά τον θάνατό του εκφραστεί άρνηση από
οποιοδήποτε μέλος της οικογένειας του θανόντος.

Η διαδικασία την οποία θα ακολουθούν οι γιατροί για τις μεταμοσχεύσεις καθορίζεται στο σ. ν.

Σε νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας για τις μεταμοσχεύσεις, που κατατέθηκε στη
Βουλή, θεσμοθετείται ο κανόνας της εν ζωή συναίνεσης του δότη για την αφαίρεση
οργάνων προς μεταμόσχευση μετά την επέλευση του εγκεφαλικού θανάτου ­ απόφαση
που μπορεί να ανακληθεί οποιαδήποτε στιγμή. Όπως, επίσης θεσμοθετείται και ο
αποκλεισμός χρησιμοποίησης οργάνων για μεταμόσχευση, αν κάποιος δεν το
επιθυμεί. Μάλιστα, καθιερώνεται η προαιρετική δήλωση δωρεάς οργάνων κατά τη
γενική απογραφή του πληθυσμού και κατά τις επαφές των πολιτών με τους δήμους
και τα Ασφαλιστικά Ταμεία, ως μέτρο ενίσχυσης της προσφοράς οργάνων. Το μόνο
που δεν μπορεί να κάνει κάποιος είναι να διαλέξει, εκ των προτέρων, τον λήπτη
των οργάνων του. Ακόμη κι αν εκφράσει επιθυμία, η υπόδειξή του δεν θα ληφθεί
υπόψη και θα ακολουθηθεί η καθορισμένη σειρά προτεραιότητας.

Σε περίπτωση που δεν έχει εκφραστεί συναίνεση η άρνηση του ίδιου του δότη εν
ζωή, καθιερώνεται η δυνατότητα αφαίρεσης οργάνων, αν δεν αντιτίθεται σ΄ αυτή
στενός συγγενής του δότη (σύζυγος, γονείς, ενήλικα παιδιά, αδέλφια, χωρίς
σειρά προτεραιότητας). Όπως, πάντως, αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση του
νομοσχεδίου, η συναφής ειδοποίηση των στενών συγγενών ισχύει μόνο για εύλογο
χρονικό διάστημα ­ ρύθμιση που εξακολουθεί να δημιουργεί ερωτηματικά για
ειδικές περιπτώσεις (π.χ. τουριστών), κατά τις οποίες δεν είναι δυνατή η
ανεύρεση των συγγενών του υποψήφιου δότη, τα οποία είχαν διατυπωθεί και στο
παρελθόν, όταν άρχισε η σχετική συζήτηση.

Πάντως, στο νομοσχέδιο προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία, την οποία είναι
υποχρεωμένοι να ακολουθούν οι γιατροί, η οποία διασφαλίζει από την πιθανότητα
παραβιάσεων. Έτσι, μεταξύ των άλλων, ορίζεται ότι η αφαίρεση των οργάνων
διενεργείται μετά την επέλευση του θανάτου, έστω και αν οι λειτουργίες
ορισμένων οργάνων διατηρούνται με τεχνητά μέσα και αφού ο θεράπων γιατρός
διαγνώσει νέκρωση του εγκεφαλικού στελέχους και υπογράψει το πιστοποιητικό
θανάτου με έναν αναισθησιολόγο και έναν νευρολόγο. Στην πιστοποίηση δεν
συμμετέχει γιατρός από τη μεταμοσχευτική ομάδα. Ο γιατρός που παρακολουθούσε
τον ασθενή είναι υποχρεωμένος να ειδοποιήσει αμέσως τις αρμόδιες υπηρεσίες
και, σε συνεργασία μ’ αυτές, να ειδοποιήσει τους συγγενείς και να τους
ενημερώσει για τη δυνατότητα δωρεάς οργάνων ή ιστών.

Παρουσιάζοντας το νομοσχέδιο στους δημοσιογράφους, ο υπουργός Υγείας κ. Λ.
Παπαδήμας τόνισε ότι «δίνει τη δυνατότητα δημιουργίας ενός σύγχρονου και
αποτελεσματικού συστήματος για τις μεταμοσχεύσεις, με ευέλικτες, σαφείς και
διαφανείς διαδικασίες που ενισχύουν την προσφορά οργάνων και προστατεύουν την
προσωπικότητα του δότη και του λήπτη».

Νέος οργανισμός

Στο νομοσχέδιο προβλέπεται επίσης:

* Η ρύθμιση των προϋποθέσεων νομιμότητας, ίδρυσης και λειτουργίας των
μονάδων μεταμόσχευσης, καθώς και των τραπεζών ιστών.

* Οι διαδικασίες ελέγχου της λειτουργίας των μονάδων.

* Η καθιέρωση θεσμού συντονιστών μεταμόσχευσης και Εθνικού Μητρώου
υποψηφίων ληπτών.

Προβλέπεται, επίσης, η ίδρυση ειδικού οργανισμού, του Εθνικού Οργανισμού
Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ), ο οποίος θα έχει αυξημένες αρμοδιότητες για την
υποστήριξη μίας εθνικής πολιτικής στον τομέα των μεταμοσχεύσεων, σε συνεργασία
με τα μεταμοσχευτικά κέντρα.