Επίθεση με δίλημμα ΠΑΣΟΚ ή Δεξιά

Στο δίλημμα «ΠΑΣΟΚ ή Ν.Δ.» που θα θέτει ολοένα και πιο έντονα στους
ψηφοφόρους στην πορεία προς τις εθνικές εκλογές, αλλά και στην ανάδειξη των
διαφορών με την αξιωματική αντιπολίτευση, «ποντάρει» το κυβερνών κόμμα για να
πετύχει την ανάκαμψή του και να εξέλθει νικητής από τις κάλπες του 2000.

«Η αντιστροφή του αποτελέσματος είναι στο χέρι μας» υποστήριξαν όλα τα
κορυφαία στελέχη του ΠΑΣΟΚ παρ’ όλο που για τον τρόπο που αυτό θα επιτευχθεί
έγιναν διαφορετικές προσεγγίσεις στη χθεσινοβραδινή συνεδρίαση του
Εκτελεστικού Γραφείου υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού.

Όπως φάνηκε απ’ τις απόψεις που διατυπώθηκαν χθες αλλά και εκείνες που
συζητώνται σε διάφορα επίπεδα του κόμματος εν όψει της μεθαυριανής Συνόδου της
Κεντρικής Επιτροπής, θέμα αλλαγής των βασικών κατευθύνσεων της πολιτικής της
κυβέρνησης δεν τίθεται. Επ’ αυτού, μάλιστα, ο Πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης ήταν
κατηγορηματικός, δίνοντας έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και στη
σαφή ανάδειξη των διαφορών με τη Ν.Δ. Ο Πρωθυπουργός τόνισε με έμφαση ότι
«πρέπει να πάμε όλοι μαζί» και αναφερόμενος στην επικείμενη σύνοδο της Κ.Ε.
είπε ότι «είναι κρίσιμη» και ότι πρέπει «να συμφωνήσουμε πολιτικά σε όλα τα
θέματα». Πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι από πολλά στελέχη επισημαίνεται πως
επιβάλλεται να υπάρξει «ριζική αλλαγή» στις εφαρμοζόμενες πολιτικές σε
ορισμένους τομείς, αλλά και αλλαγές προσώπων.

Αντιπαράθεση

Πιο έντονη είναι η αντιπαράθεση στο εσωτερικό του κόμματος όσον αφορά στον
χαρακτήρα της οργανωτικής ανασυγκρότησής του, που μαζί με την αξιολόγηση του
εκλογικού αποτελέσματος θα συζητηθούν στην Κεντρική Επιτροπή.

Χαρακτηριστική είναι η πλήρης αντίθεση που διατυπώνει με επιστολή του προς το
Εκτελεστικό Γραφείο ο (απουσιάζων στις Βρυξέλλες) κ. Χρ. Παπουτσής στο σχέδιο
ανασυγκρότησης που παρουσίασε χθες ο κ. Κ. Σκανδαλίδης. «Πρόκειται για συνταγή
ήττας» επισημαίνει και υπογραμμίζει το «όχι» του στον όρο επανίδρυση με την
φράση «το ΠΑΣΟΚ έχει ημερομηνία ίδρυσης και ιδρυτή». Ωστόσο, μετά την πολύωρη
συζήτηση στο Ε.Γ. για το θέμα, υπήρξε προσέγγιση όσον αφορά τον χαρακτήρα της
ανασυγκρότησης, η οποία, όπως δήλωσε ο κ. Σκανδαλίδης, θα προχωρήσει με
ιδεολογικούς και πολιτικούς όρους σ’ έναν εξάμηνο προγραμματισμό.

Προσθήκες

Η τελική απόφαση έχει συμπεριλάβει τα βασικότερα σημεία των εισηγήσεων των
κ.κ. Τσοχατζόπουλου, Μωραΐτη, Παπουτσή και της κ. Τόνιας Αντωνίου, όπως
πραγματοποίηση εσωκομματικών εκλογών από τις υπάρχουσες Νομαρχιακές Επιτροπές
καθώς και την αυτοπρόσωπη παρουσία και επανεγγραφή των μελών. Τα στελέχη αυτά
επεσήμαναν ότι από μόνο του το αρχικό σχέδιο Σκανδαλίδη κινδύνευε να οδηγήσει
σε διάλυση τις οργανώσεις. Άξονας της βασικής εισήγησης που παρουσίασε ο κ. Κ.
Λαλιώτης αξιοποιώντας και αναλύσεις των κ.κ. Ε. Βενιζέλου και Π. Αυγερινού
είναι η πρόταση να υπάρξει ένα «σχέδιο αντιπαράθεσης» με όλα τα κόμματα ώστε
να οριοθετηθούν οι διαφορές και μέσα απ’ αυτές το τι διακυβεύεται στις εθνικές εκλογές.

Ο κ. Σημίτης στη δική του εισαγωγική τοποθέτηση δεν φάνηκε να δέχεται ότι ο
κύριος όγκος των απωλειών ήταν από τα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα και ότι
λίγο – πολύ η κατανομή των διαρροών ήταν ομοιόμορφη. Κατά την εισήγηση του κ.
Κ. Λαλιώτη, το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να στοχεύσει σε 5 κατευθύνσεις ώστε να αντλήσει
ψήφους ή να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις επιστροφής ψηφοφόρων του:

Οι κατευθύνσεις

* Πρώτον, τους πολίτες που απείχαν και οι οποίοι είχαν μια αύξηση 4,5 μονάδων.

* Δεύτερον, τους ψηφοφόρους που επέλεξαν το λευκό και το άκυρο (αύξηση
1,5 – 2 μονάδες).

* Τρίτον, τους ψηφοφόρους των πολύ μικρών κομμάτων που συγκέντρωσαν 6,5 μονάδες.

* Τέταρτον, τους ψηφοφόρους των κομμάτων της προοδευτικής παράταξης
στους οποίους και εκ των πραγμάτων θα εστιαστεί η προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ ώστε
«με διάλογο αλλά και αντιπαράθεση να λυθούν οι διαφορές».

* Πέμπτον, την Ν.Δ. η οποία μέσα από σαφή ιδεολογική και προγραμματική
οριοθέτηση και αντιπαράθεση «θα μείνει στα όριά της».

Το σκεπτικό για την «πίεση» προς τους ψηφοφόρους των προοδευτικών κομμάτων το
δίνει στην εισήγησή του ο κ. Ε. Βενιζέλος ο οποίος θεωρεί πως οι ψηφοφόροι
αυτής της κατηγορίας μπορούν να αντιληφθούν ότι «οι θετικοί και δίκαιοι στόχοι
τους» αποκτούν πιθανότητες επιτυχίας μόνο αν συνδέονται με ένα κόμμα εξουσίας
που διαθέτει πλειοψηφικές δυνατότητες. «Πρέπει, με άλλα λόγια, αναφέρει ο
υπουργός Ανάπτυξης, να τεθεί και προς τους ψηφοφόρους του ΔΗΚΚΙ και προς τους
ψηφοφόρους άλλων κομμάτων το ερώτημα εάν είναι γι’ αυτούς αδιάφορο το αν στην
κυβέρνηση βρίσκεται το ΠΑΣΟΚ ή η Ν.Δ.».

Κι ενώ καταγράφει την αδιαφορία που δηλώνει σχετικά το ΚΚΕ, εκφράζει την
αισιοδοξία ότι στην πορεία προς τις εθνικές εκλογές τα διλήμματα του τύπου
αυτού μπορούν να τεθούν με σαφή τρόπο και να έχουν αποτελέσματα.

Η ανάλυση

Ως προς το τι έφταιξε, ο κ. Κ. Λαλιώτης θεωρεί ότι στο εκλογικό αποτέλεσμα
μέτρησαν «και τα μικρά και τα μεγάλα». Και αναφέρει, όσον αφορά τα πρώτα, την
κατάσταση στο ΙΚΑ, στα νοσοκομεία, τις αποζημιώσεις των γεωργών κ.ά., ενώ στα
δεύτερα, γενικότερα θέματα, όπως το αίσθημα ανασφάλειας που υπάρχει στον
πληθυσμό. Γι’ αυτό και προτείνει ότι τα όποια ιστορικά διλήμματα του τύπου
«Δεξιά ή ΠΑΣΟΚ» δεν αρκούν αλλά χρειάζεται να έχουν «κοινωνικό και ιδεολογικό
αντίκρυσμα» δηλαδή προοδευτικές πολιτικές. Σαφής ως προς το τι πρέπει να γίνει
ήταν και ο κ. Βενιζέλος στην εισήγησή του: «Δεν τίθεται, αναφέρει, ζήτημα
κατεύθυνσης αλλά ισορροπίας και πληρότητας της κυβερνητικής πολιτικής.
Ισορροπία και πληρότητα που όπως σημειώνει, δεν αφορά μόνον ή κυρίως την ουσία
αλλά και την εκφορά της κυβερνητικής πολιτικής». Στην κατεύθυνση αυτή θέτει
έμμεσα θέμα πιο δίκαιης οικονομίας και κοινωνικής πολιτικής, κρατικής
αποτελεσματικότητας κ.ά. Κομψά εξάλλου θέτει και θέμα αλλαγών προσώπων όταν
σημειώνει ότι για να ανατραπεί το «δυσμενές» αποτέλεσμα των ευρωεκλογών
απαιτείται «συσπείρωση και αξιοποίηση όλων των δυνάμεών μας» και «κινητοποίηση
του όλου και μεγάλου ΠΑΣΟΚ που ξέρει να αγωνίζεται και να κερδίζει».

Ευθέως θέμα αλλαγής πολιτικών θέτει από την πλευρά του ο κ. Α. Τσοχατζόπουλος
που έχει επιλέξει να μιλά «με τη γλώσσα της αλήθειας και καθαρά λόγια» από δω
και πέρα. Στελέχη που κινούνται κοντά του πάντως στην Κ.Ε. θα θέσουν παρόμοια
ζητήματα όπως και τη θέση που έχει διατυπώσει ο υπουργός Άμυνας για αλλαγές σε
πρόσωπα. Στελέχη της λεγόμενης «εσωκομματικής αντιπολίτευσης»
προσανατολίζονται να καταψηφίσουν τις εισηγήσεις στην Κεντρική Επιτροπή αν και
κάποιοι θα προτιμήσουν να απουσιάζουν…

Οι συνεργασίες

Στο μεταξύ ζυμώσεις για το ενδεχόμενο συνεργασιών του ΠΑΣΟΚ με τα κόμματα της
ευρύτερης αριστεράς βρίσκονται σε εξέλιξη σε επίπεδο στελεχών του κυβερνώντος
κόμματος, η ηγεσία του οποίου πάντως δεν συμμερίζεται μια τέτοια αντίληψη.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στην εισήγηση που παρουσίασε χθες ο κ. Κ. Λαλιώτης
δεν συμπεριέλαβε σημείο της ανάλυσης του κ. Π. Αυγερινού που ανέφερε ότι οι
μονοκομματικές κυβερνήσεις φτάνουν σύντομα στο τέλος τους. Ο πρώην
ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ σημειώνει στην εισήγησή του ότι ανεξάρτητα από το
ποσοστό που σου δίνει ο λαός και το οποίο μπορεί να είναι και 50% «θα
υποχρεωθείς να διευρύνεις την πολιτική βάση της εξουσίας, γιατί όποιες αλλαγές
επιχειρήσεις σημαίνει σύγκρουση». Σε νέα βάση ζητάει να μπουν οι σχέσεις ΠΑΣΟΚ
– Αριστεράς και ο εκ των συνεργατών του υπουργού Άμυνας κ. Β. Χωραφάς που
έκανε λόγο, σε συνέντευξή του, για «συνολική ανασύνθεση του χώρου» από το
ΠΑΣΟΚ μέχρι το ΚΚΕ όχι στο πλαίσιο μιας ευκαιριακής σύμπραξης. Την αλλαγή του
εκλογικού νόμου ο κ. Χωραφάς δεν την θέτει ως προϋπόθεση αλλά ως μια «διάσταση
που πρέπει να δούμε κάποια στιγμή». Αντίθετος εμφανίστηκε και με την έννοια
του «διμέτωπου» διότι έτσι, όπως είπε, το ΠΑΣΟΚ θα απομονωθεί.

Θέμα αλλαγής του εκλογικού νόμου και καθιέρωσης της απλής αναλογικής έστω και
για τις μεθεπόμενες εκλογές θέτει με επιστολή του στο Εκτελεστικό Γραφείο ο κ.
Γ. Κατσιμπάρδης όπως παλιότερα είχε κάνει και ο κ. Π. Παρασκευόπουλος. «Αρκεί
μόνο να το υποσχεθούμε για τις μεθεπόμενες για να κερδίσουμε τις επόμενες
εκλογές» σημειώνει ο κ. Κατσιμπάρδης που ζητά ειδική συνεδρίαση της Κ.Ε. και
της Κοινοβουλευτικής Ομάδας για το θέμα αυτό.