Το πρώτο Κέντρο Εγκαυμάτων

Το φοβερό ατύχημα στην Πετρόλα το 1990, ήταν ο καταλύτης. Η τραγωδία των 25
εργατών που κάηκαν. Η αγωνία της μεταφοράς ανατριχιαστικά καμένων ανθρώπων που
σπάραζαν, στη μόνη κάπως οργανωμένη μονάδα εγκαυμάτων που υπήρχε στη Νότια
Ελλάδα, στην άλλη άκρη της Αττικής. Μέσα από δρόμους με κυκλοφοριακή
συμφόρηση, όταν και το λεπτό μετρούσε ζωή.

Το Κέντρο Εγκαυμάτων στο Θριάσιο θα συνδέεται με το νοσοκομείο και θα υποστηρίζεται από τις κλινικές του

Όλα αυτά έδωσαν, με τον πιο σκληρό τρόπο, σε όλους να καταλάβουν ότι υπήρχε
ανάγκη δημιουργίας μεγάλου, πλήρως οργανωμένου, Κέντρου Εγκαυμάτων.

Την ανάγκη αυτή τη γνώριζαν, βέβαια, οι ειδικοί και κάποιοι είχαν
προειδοποιήσει, αλλά, ως συνήθως, έπρεπε πρώτα να στοιχειωθεί το έργο με
ανθρώπινες ζωές. Δέκα χρόνια μετά το ατύχημα, το Κέντρο Εγκαυμάτων δεν έχει
δημιουργηθεί ακόμη, αλλά τώρα πια βρίσκεται στην τελική ευθεία. Έπειτα από
πολλές περιπέτειες, φανερές και υπόγειες, και αν δεν παρέμβει πάλι κάποια
«ανώτερη δύναμη», πολύ σύντομα η Ελλάδα θα αποκτήσει το πρώτο μεγάλο Κέντρο
Εγκαυμάτων, στην Ελευσίνα.

Η περιοχή

Σε μια περιοχή, που, όπως επισημαίνεται από τη διοίκηση του νοσοκομείου,
υπάρχουν σε απόσταση αναπνοής: το πυριτιδοποιείο ΠΥΡΚΑΛ, η Ελληνική Βιομηχανία
Όπλων, τα τρία μεγαλύτερα διυλιστήρια πετρελαίου και οι αποθηκευτικοί τους
χώροι υγρών καυσίμων, τα δύο μεγάλα Ναυπηγεία της χώρας, τα τρία μεγαλύτερα
τσιμεντάδικα και χαλυβουργεία, οι Ναύσταθμοι του Σκαραμαγκά και της Σαλαμίνας,
περισσότερες από 300 βιομηχανίες και βιοτεχνίες που αντιπροσωπεύουν περίπου το
40% της συνολικής βιομηχανικής δυναμικότητας της χώρας, αλλά και το πολεμικό
Αεροδρόμιο Ελευσίνας.

Το «Κέντρο Εγκαυμάτων Ι. Λάτση», δωρεά της οικογένειας Λάτση, θα στεγαστεί στο
Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο Θριάσιο, σε ένα κτίριο 6.505 τ.μ. Θα έχει 34
κρεβάτια συνολικά για όλα τα στάδια της αντιμετώπισης του εγκαύματος (απλή
μονάδα, ενδιάμεση, αποθεραπεία) τα οποία είναι έτσι διαμορφωμένα, ώστε να
μπορεί να αλλάξει, χωροταξικά, η δυναμικότητά τους αν παραστεί ανάγκη ­ π.χ.
σε περίπτωση ατυχήματος.

Ήδη, όπως μας είπε ο κ. Βασ. Μπαρδής, διοικητικός διευθυντής του Θριασίου,
πέρασε από τεχνικό συμβούλιο του υπουργείου Υγείας και διαβιβάστηκε στους
συναρμόδιους υπουργούς (Δικαιοσύνης, Δημ. Διοίκησης και Αποκέντρωσης και
Οικονομικών) η μελέτη για το έργο και όταν υπογραφεί, θα αποσταλεί στη Βουλή
για ψήφιση. Αμέσως μετά θα υπογραφεί η σύμβαση για την αποδοχή της δωρεάς και
την κατασκευή του έργου.

Τη μελέτη έκανε ο αρχιτέκτονας κ. Βουρέκας, επιλογή της οικογένειας Λάτση, η
οποία και θα φροντίσει εξ ολοκλήρου για την κατασκευή του Κέντρου και θα το
παραδώσει «με το κλειδί στο χέρι» 28 μήνες μετά την υπογραφή της σύμβασης,
χωρίς να μεσολαβήσει η ΔΕΠΑΝΟΜ ή άλλη κρατική υπηρεσία, ώστε να αποκλειστούν
οι καθυστερήσεις. Με σχετική τροπολογία μετατράπηκε και το Θριάσιο σε
περιφερειακό νοσοκομείο, όπως ήταν και η επιθυμία της οικογένειας Λάτση, ώστε
να έχει μεγαλύτερες δυνατότητες ιατρικής κάλυψης και άλλες ρυθμίσεις
τριτοβάθμιου νοσοκομείου, που θα διευκολύνουν το έργο του Κέντρου. Έτσι, το
Κέντρο Εγκαυμάτων του Θριασίου θα έχει πλήρη κάλυψη όλων των ιατρικών
ειδικοτήτων που έχουν ενισχυθεί με αυτόν τον στόχο.

Ο εξοπλισμός

Πέρα από την υποδομή, που θα ανταποκρίνεται στους πιο σύγχρονους όρους για την
αντιμετώπιση του εγκαύματος και την αποκατάσταση στη συνέχεια του εγκαυματία,
το Κέντρο θα διαθέτει αμφιθέατρο με τα τελειότερα οπτικοακουστικά μέσα, ώστε
να γίνεται σε αυτό εκπαίδευση. Η δαπάνη για την κατασκευή και τον εξοπλισμό
του υπολογίζεται σε 3,5 δισ. δρχ. ­ ένα περίπου δισ. περισσότερο από την
αρχική δωρεά της οικογένειας Λάτση.

Όσον αφορά το προσωπικό που θα στελεχώσει το Κέντρο (επτά πλαστικοί
χειρουργοί, 60 άτομα νοσηλευτικό και βοηθητικό στην πλήρη λειτουργία του
Κέντρου), όπως μας είπε ο κ. Μπαρδής, έχει αρχίσει η πρόσληψη και απασχόλησή
του στη Μονάδα Εγκαυμάτων που λειτουργεί σήμερα στο Θριάσιο (με έξι απλά
κρεβάτια και δύο Εντατικής) και η οποία θα ενσωματωθεί στο Κέντρο όταν αυτό
αρχίσει να λειτουργεί. Έτσι ήδη έχουν προσληφθεί δύο πλαστικοί χειρουργοί και
20 άτομα από το νοσηλευτικό προσωπικό, ενώ έχουν ενισχυθεί και οι άλλες
ειδικότητες και έχει εγκριθεί από το ΑΣΕΠ η πρόσληψη των υπολοίπων, ώστε όλα
να είναι έτοιμα για να λειτουργήσει το Κέντρο.

Η ιστορία για τη δημιουργία ενός τέτοιου κέντρου είναι παλιά, πολύ πριν από το
ατύχημα της Πετρόλα. Ήδη από το 1985, ύστερα από επιστολή του πλαστικού
χειρουργού, ειδικευμένου στα εγκαύματα Ι. Ιωάννοβιτς προς τον Γ. Γεννηματά,
τότε υπουργό Υγείας, δίνεται η εντολή μελέτης του θέματος. Οι υπεύθυνοι της
μελέτης πρότειναν το Γενικό Κρατικό Αθηνών ως τον πιο κατάλληλο χώρο
δημιουργίας του Κέντρου, του οποίου το κόστος υπολογιζόταν σε 400 εκατομμύρια.
Τα χρήματα δεν υπήρχαν και το έργο σταμάτησε. Μπήκε, όμως, στο οργανόγραμμα
του νοσοκομείου και το ’87 εγκρίθηκε από το Δ.Σ. του, αφού ήδη είχε αναπτυχθεί
εκεί μια μικρή μονάδα εγκαυμάτων υπό τον κ. Ι. Ιωάννοβιτς.

2,5 δισ.

Δέκα χρόνια μετά το ατύχημα στην Πετρόλα, η περιοχή της Ελευσίνας, η γεμάτη «επικίνδυνα» εργοστάσια, θα αποκτήσει ­ αν όλα πάνε καλά και δεν… σκοντάψει πάλι το έργο ­ ένα μεγάλο και σύγχρονο Κέντρο Εγκαυμάτων, δωρεά της οικογένειας Λάτση, με 34 κρεβάτια και δυνατότητα χωροταξικών αλλαγών ­ αν πότε χρειαστεί

Το ’94 η οικογένεια Λάτση έκανε μια δωρεά για τη δημιουργία Κέντρου
Εγκαυμάτων, ύψους 2,5 δισ. που ανακοινώθηκε με τυμπανοκρουσίες. Το σχέδιο
προέβλεπε 12 κλίνες σε έναν χώρο 1.100 τ.μ. στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Γ.
Γεννηματάς (εκεί που σήμερα είναι το πάρκινγκ). Η οικογένεια Λάτση αποδέχθηκε
το σχέδιο, όλα τακτοποιήθηκαν και αρχίζουν οι προεργασίες. Αλλά στην πορεία
των συζητήσεων που συνεχίζονται, επί χρόνια, προτείνεται από αρμόδιους του
υπουργείου Υγείας να μη γίνει το κέντρο στο ΓΝΑ, αλλά στο Νοσοκομείο της
Ελευσίνας το Θριάσιο. Το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας έχει αντιρρήσεις στο να
δημιουργηθεί η Μονάδα σε ένα «υπό ίδρυση νοσοκομείο» και προτιμά έναν χώρο
όπου ήδη υπάρχει εμπειρία (Μάρτιος ’97). Ανακατεύονται διάφοροι υπουργοί και
βουλευτές, κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, αλλά τελικά η πρόταση εγκρίνεται με
το σκεπτικό ότι η Ελευσίνα είναι βιομηχανική περιοχή όπου, επομένως,
συμβαίνουν ατυχήματα και στο Θριάσιο Νοσοκομείο υπάρχουν ήδη εγκεκριμένα στον
οργανισμό 10 κρεβάτια. Άλλωστε φαίνεται ότι υπήρχαν προβλήματα και από τη
μεριά του ΓΝΑ, αφού, όπως ανακοινώθηκε επισήμως, «δεν είχε διαθέσιμο ποσοστό
κάλυψης της οικοπεδικής του έκτασης».

Σαν ακρωτηριασμός

«Το έγκαυμα είναι η πιο βαριά τραυματική κάκωση που μπορεί να υποστεί ο
άνθρωπος», λέει ο κ. Ι. Ιωάννοβιτς, υπεύθυνος της Κλινικής Πλαστικής
Χειρουργικής του Νοσοκομείου Γ. Γεννηματάς. «Είναι χαρακτηριστικό ότι ένα
έγκαυμα (ολικού πάχους) που αφορά το 20% της επιφάνειας του σώματος, εμφανίζει
την ίδια βαρύτητα για το άτομο σαν να έχει υποστεί ακρωτηριασμό των δύο κάτω
άκρων στο ύψος των μηρών από ένα τρένο. Δεν είναι μια επιφανειακή νόσος,
επειδή αφορά κατ’ αρχήν το δέρμα αλλά μια συστηματική νόσος, στην οποία
συμμετέχουν όλα τα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού».

Σε περίπου 4.500 υπολογίζονται τα εγκαύματα στη χώρα και από αυτά, σύμφωνα με
τα επιστημονικά δεδομένα, μόνο τα 3.000 (67%) έχουν ανάγκη νοσηλείας. Αυτή τη
στιγμή, ένα μέρος αυτών των περιστατικών μοιράζονται, με 150-200 περιστατικά
καθεμία, οι υπάρχουσες κλινικές πλαστικής χειρουργικής στη χώρα (στο ΓΝΑ Γ.
Γεννηματάς, στο ΚΑΤ, στο Θριάσιο, στο Παπανικολάου της Θεσσαλονίκης κ.λπ.),
συχνά σε συνθήκες ηρωικές, αλλά χωρίς την αναγκαία σύγχρονη υποδομή. Παρ’ όλα
αυτά, οι περισσότεροι εγκαυματίες νοσηλεύονται σε κλινικές γενικής
χειρουργικής χωρίς να λαμβάνεται καμία ειδική μέριμνα και χωρίς να λαμβάνονται
υπόψη οι ιδιάζουσες ανάγκες του εγκαύματος (απομόνωση, σχολαστική αποστείρωση
για αποφυγή μολύνσεων κ.λπ.). Συνθήκες που έχουν πολύ μεγάλη σημασία, καθώς,
όπως λέει πάλι ο κ. Ιωάννοβιτς, «αν το έγκαυμα αντιμετωπιστεί σωστά, δεν
αφήνει καμία αναπηρία ή μικρότερης βαρύτητας από κοινωνικής και οικονομικής
πλευράς. Αντίθετα, η ανορθόδοξη και έξω από τους καθιερωμένους κανόνες
αντιμετώπισή του δημιουργεί μεγάλους κινδύνους τόσο για τη ζωή του εγκαυματία
όσο και για την παραπέρα αποκατάστασή του στον κοινωνικό και εργασιακό χώρο
(δυσμορφίες, αναπηρίες κ.λπ.)».

Με όλα αυτά, τονίζεται από τους ειδικούς, καθίσταται σαφής η ανάγκη όχι μόνο
για την, χωρίς άλλες χρονοτριβές, δημιουργία του Κέντρου Εγκαυμάτων, αλλά και
για την αναβάθμιση όσων μονάδων ήδη λειτουργούν, ώστε να καλυφθούν και άλλες
γεωγραφικές περιοχές της χώρας.

Τα παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο

Στα χαρτιά είναι… έτοιμο το μεγάλο και υπερσύγχρονο Κέντρο Εγκαυμάτων που θα δημιουργηθεί τελικά στην Ελευσίνα

Ιδιαίτερο πρόβλημα υπάρχει με τα παιδιά. Σύμφωνα με στοιχεία μελέτης που έγινε
στο Γενικό Κρατικό Αθηνών από την ομάδα του καθηγητή Πλαστικής Χειρουργικής κ.
Ι. Ιωάννοβιτς:

* Τα παιδικά εγκαύματα αγγίζουν το 42% του συνόλου των εγκαυμάτων στη
χώρα και αφορούν βρέφη και παιδιά 0-14 ετών.

* Το 60% αυτών των παιδικών εγκαυμάτων συμβαίνει σε παιδιά ηλικίας 2-5 ετών.

Το μεγαλύτερο μέρος των εγκαυμάτων των παιδιών (70%) οφείλεται σε ζεμάτισμα
από νερό που βράζει, ροφήματα κ.λπ., ακολουθούν τα χημικά εγκαύματα (6%) και
ηλεκτρικά εγκαύματα (2%). «Πίσω από όλα αυτά κρύβεται ο σύγχρονος τρόπος ζωής»
λέει ο κ. Ιωάννοβιτς. «Τα νήπια ζουν μέσα στα διαμερίσματα, με γονείς που
συνήθως εργάζονται και δεν έχουν χρόνο ή αντοχή να παίξουν με τα παιδιά τους,
δεν έχουν τη δυνατότητα να παίξουν στο ύπαιθρο και να εκτονωθούν, σε μια φάση
της ζωής τους που είναι ιδιαίτερα κινητικά».

Ας σημειωθεί ότι μέχρι τη δεκαετία του ’80, τα παιδιά με εγκαύματα που
κατελάμβαναν πάνω από το 40% της ολικής επιφάνειας του σώματος, ήταν
καταδικασμένα σε θάνατο ενώ, σήμερα, ακόμη και τα εγκαύματα που καταλαμβάνουν
το 70% – 75% της επιφάνειας του σώματος αντιμετωπίζονται και τα καμένα παιδιά
επιβιώνουν και ζουν κανονικά. Αλλά για να επιτευχθεί αυτό το τεράστιο
επιστημονικό κατόρθωμα, λέει ο κ. Ιωάννοβιτς, είναι απαραίτητη η δημιουργία
ειδικών μονάδων στα κρατικά νοσοκομεία της χώρας, με προτεραιότητα, βέβαια,
στην ενίσχυση των μονάδων που ήδη υπάρχουν και έχουν πολύτιμη εμπειρία σ’
αυτόν τον τομέα.