Ο… τρίτος δρόμος για την εκλογική νίκη

Μεταξύ της παροχολογίας και της εμμονής στην υπάρχουσα πολιτική υπάρχει και…
Τρίτος Δρόμος για την εξασφάλιση της νίκης στις ερχόμενες εθνικές εκλογές.
Αυτό υποστηρίζουν ορισμένοι κυβερνητικοί παράγοντες και συνεργάτες του
Πρωθυπουργού ­ διευκρινίζοντας όμως πως και αυτός ο δρόμος δεν είναι σπαρμένος
με… ρόδα: προϋποθέτει βούληση για ρήξεις, τομές και συγκρούσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, οι παραπάνω παράγοντες έχουν προχωρήσει σε μια
«χαρτογράφηση» των προβλημάτων της κυβέρνησης και των μέτρων που θα μπορούσαν
να ληφθούν για την αντιμετώπισή τους. Πρώτη ύλη για τη διαμόρφωση αυτών των
εισηγήσεων αποτελεί η ψύχραιμη ανάλυση του αποτελέσματος των ευρωεκλογών.

Κλειδί για την αποτελεσματικότητα, πέραν της πολιτικής βούλησης για ρήξεις,
και ένα ακόμη κρίσιμο θέμα: η προσωπική βούληση του κ. Σημίτη να μεταβάλει
κατά τι τη μορφή ­ και όχι το πολιτικό σημαινόμενο ­ του λόγου του.

Τι προτείνουν

Συγκεκριμένα, προτείνεται στον Πρωθυπουργό η άμβλυνση των συνεχών αναφορών
στην ΟΝΕ και των αναγκαιοτήτων που αυτή επιβάλλει και η έκφραση μεγαλύτερης
κατανόησης προς τα προβλήματα των κατώτερων εισοδηματικών τάξεων. «Κάθε
άνθρωπος έχει ανάγκη να του χαϊδέψουν την ψυχούλα ­ κι όταν οι άνθρωποι είναι
σε σύνολα, αυτή η ανάγκη δεν παύει να υπάρχει», λέει χαρακτηριστικά
κυβερνητικός παράγοντας.

Η αλλαγή του πολιτικού λόγου συνοδεύεται και από τη «μετατόπιση βάρους» στην
προβολή του κυβερνητικού έργου: πρέπει να φαίνονται οι τομείς ακριβώς στους
οποίους υπάρχουν προβλήματα και δυσαρέσκεια, λένε οι ίδιες πηγές, και να πάψει
η υπερβολική προβολή των οικονομικών υπουργείων. Με βάση την ανάλυση των
εκλογικών αποτελεσμάτων, σημειώνεται, η μεγάλη πλειοψηφία έχει προεξοφλήσει
την είσοδο στην ΟΝΕ και ως εκ τούτου το ΠΑΣΟΚ δεν έχει να «εισπράξει» πολλά
ακόμη παίζοντας αυτό το χαρτί, προσθέτουν.

Πέρα από το θέμα του «στυλ», στον κ. Σημίτη προτείνονται μια σειρά από μικρές
ή μεγάλες ρήξεις για το διάστημα που απομένει μέχρι τις εθνικές εκλογές.
Ταυτοχρόνως, όμως, υπάρχει και η παραδοχή ότι για κάποια πράγματα «δεν μπορεί
να γίνει τίποτα ή σχεδόν τίποτα».

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση των αγροτών ­ μια κατηγορία
ψηφοφόρων στην οποία το ΠΑΣΟΚ υπέστη σχεδόν συντριβή. Αν και γίνονται
προτάσεις περί μιας «πολιτικής εκστρατείας» ή περί «εκλαΐκευσης της νέας ΚΑΠ»,
εκτίμηση συνεργατών του Πρωθυπουργού είναι πως «τώρα πια αυτά τα στρώματα
χάθηκαν ­ κινούνται με τη λογική τού να τιμωρήσουν, μπορεί να ξέρουν ότι και
άλλη κυβέρνηση να ήταν το ίδιο θα έκανε, αλλά τώρα θα πληρώσουμε εμείς».

Εξαίρεση, σύμφωνα με κυβερνητικούς παράγοντες, μπορούν να αποτελέσουν οι νέοι
αγρότες ­ αυτό όμως εφόσον υπάρξει αποτελεσματική προώθηση των σχετικών
κοινοτικών προγραμμάτων, κάτι που δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα.

Χωρίς αποτελέσματα

Τα κοινοτικά προγράμματα για την απασχόληση συνολικά βρίσκονται στο επίκεντρο
του προβληματισμού των περισσότερων κυβερνητικών στελεχών και πρωθυπουργικών
συμβούλων ­ «λεφτά έχουμε, αποτελέσματα δεν έχουμε» λένε και επιρρίπτουν τις
ευθύνες στην ενθάρρυνση της γραφειοκρατίας, των πελατειακών σχέσεων και της
ανικανότητας ακόμη.

Συνεργάτες του Πρωθυπουργού σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις επισημαίνουν μερικά
κλασικά παραδείγματα του «χάους» που υπάρχει σε αυτόν τον τομέα:

* Ο νόμος για τις εργασιακές σχέσεις που, αν και «νερωμένος», επιτρέπει
μια κάποια ευελιξία, ψηφίστηκε τον Αύγουστο του ’98, δεν έχει εφαρμοστεί όμως ακόμη.

* Ο νόμος για τους ανάπηρους, τους πολύτεκνους και τα τέκνα πολυτέκνων
επίσης ψηφίστηκε τον περασμένο Αύγουστο και επίσης δεν εφαρμόστηκε ακόμη.

* Αντιστοίχως, η τροπολογία για τα αντικίνητρα στους συνταξιούχους που
εργάζονται ψηφίστηκε μεν, αλλά… περιέλαβε και μια ρήτρα που ουσιαστικά
ακυρώνει την ίδια την τροπολογία (σ.σ.: δίδεται το δικαίωμα να περνούν ως
έξοδα παραστάσεως τα εισοδήματα).

Ένας ακόμη τομέας τον οποίο το ΠΑΣΟΚ φέρεται να «πλήρωσε» στις κάλπες είναι
αυτός της υγείας ­ και, κυρίως, τα κλειστά νοσοκομεία. Κυβερνητικά στελέχη
λένε ότι εάν είναι να γίνει κάτι, θα πρέπει η κυβέρνηση να συγκρουστεί με
οργανωμένα συμφέροντα ­ γιατρούς, πανεπιστημιακούς κ.λπ. ­ και με τοπικά
συμφέροντα, που τις περισσότερες φορές έχουν ισχυρά ερείσματα στο κυβερνών κόμμα.

Νοσοκομεία

Πάντως, εκτιμάται ότι η ίδια η κατασκευή των νοσοκομείων δεν έχει κόστος
ιδιαίτερο ­ χρηματοδοτούνται κατά κανόνα από το ΚΠΣ ­ ενώ η επάνδρωσή τους
μπορεί να καλυφθεί εν μέρει από κοινοτικά προγράμματα. Για παράδειγμα, μετά
τις εκλογές αποφασίστηκε η πρόσληψη προσωπικού 2.000-2.500 ατόμων για τα
νοσοκομεία μέσω των ΤΕΚ (προγράμματα ταχύρρυθμης εκπαίδευσης).

Οι προσλήψεις, όμως, εν γένει ­ τις οποίες ζητούν κάποια στελέχη της
κυβέρνησης ­ δεν αναμένεται να αντιμετωπιστούν θετικά από τον κ. Σημίτη. Κι
αυτό όχι τόσο διότι υπάρχουν ορισμένα θεσμικά προβλήματα ­ «παρακάμπτονται»,
υποστηρίζουν κάποιοι ­ όσο διότι θα έχουν επιπτώσεις στο δημοσιονομικό
έλλειμμα. Έτσι θα συνεχίσει να ισχύει η αρχή «για κάθε πέντε που φεύγουν, ένας
θα έρχεται».

Απαισιοδοξία επικρατεί και στο ζήτημα μιας οριστικής λύσης για την Ολυμπιακή,
μολονότι είναι κοινός τόπος για τα κυβερνητικά στελέχη πως το κόστος τής
δυσλειτουργίας της είναι καθημερινό ­ πολιτικό και οικονομικό. Στενός
συνεργάτης του Πρωθυπουργού προέβλεπε ότι και με τον ξένο μάνατζερ είναι
αμφίβολο εάν θα γίνει κάτι ­ και ο ίδιος παραδεχόταν ότι ουδείς φαίνεται
διατεθειμένος να αναλάβει τις συνέπειες μιας σύγκρουσης με τα ισχυρότατα
συνδικάτα. «Αφού αυτό δεν έγινε όταν το επιχειρήσαμε, ας το πάρουμε απόφαση
ότι το θέμα θα λυθεί μετά τις εκλογές», έλεγε χαρακτηριστικά.

Για το υπόλοιπο κεφάλαιο των μεταφορών, μια αχτίδα ελπίδας υπάρχει από το
γεγονός ότι στα τέλη του έτους θα μπορούσαν να λειτουργήσουν μία-δύο γραμμές
του Μετρό. «Δεν θα λύσουν το πρόβλημα, αλλά θα δώσουν την αίσθηση πως η
ταλαιπωρία από τα έργα δεν είναι μάταιη» είναι μια άποψη που ακούγεται.

Με βάση τις αναλύσεις που έχουν στα χέρια τους τα κυβερνητικά στελέχη, είναι
σαφές ότι η πάσης φύσεως ταλαιπωρία του πολίτη από τις υπηρεσίες «στοιχίζει»
τα μάλα για την εικόνα της κυβέρνησης. Ως εκ τούτου επισημαίνεται πως εάν
επιχειρηθεί μια τομή στον τομέα αυτό, τα οφέλη θα είναι ανάλογα. Πρόκειται,
όμως, για ιδέα που δεν έχει και μεγάλες πιθανότητες αποτελεσματικότητας ­ «από
πού να αρχίσεις και πού να τελειώσεις», λένε χαρακτηριστικά.

Η εγκληματικότητα

Αντιθέτως, με μεγαλύτερη αισιοδοξία αντιμετωπίζεται το ζήτημα της
καταπολέμησης της εγκληματικότητας ­ ένα κεφάλαιο που αξιοποίησε σε μεγάλο
βαθμό η Ν.Δ. προεκλογικά. Σε πρώτη φάση αναμένεται να βρεθούν στο στόχαστρο οι
120.000 οικονομικοί μετανάστες που δεν έχουν κάνει τα χαρτιά τους ούτε για
πράσινη ούτε για άσπρη κάρτα.

Οι παραπάνω προτάσεις και ιδέες δεν αναιρούν την πρόταση του κ. Παπαντωνίου
για τις φοροαπαλλαγές (αύξηση αφορολόγητου, κατάργηση αντικειμενικών κ.λπ.).
Απλώς, όπως λένε κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, «στις κάλπες δεν πληρώσαμε το
ύψος του αφορολόγητου».

Οικονομικά στελέχη κρίνουν ως καταστροφικές τις αυξήσεις

Ουτοπική και καταστροφική χαρακτηρίζεται από στελέχη του οικονομικού
επιτελείου της κυβέρνησης η πρόταση για αυξήσεις προ των εθνικών εκλογών.

Όπως εξηγούν, οι αμοιβές των εργαζομένων στο σύνολο της οικονομίας είναι το
33% του ΑΕΠ. Μια αύξηση των αμοιβών λ.χ. της τάξης του 5% θα σήμαινε ένα
κόστος 198,8 δισεκατομμυρίων δραχμών (για την κυβέρνηση) και μια επιβάρυνση
του κρίσιμου για την ΟΝΕ μεγέθους του πληθωρισμού 1,5 μονάδες.

Αντιστοίχως, μια αύξηση των συντάξεων του τακτικού προϋπολογισμού κατά 5% θα
σήμαινε ένα κόστος 43,21 δισ. δρχ., ενώ μια αύξηση 6.000 δρχ. ακόμη στους
δικαιούχους του ΕΚΑΣ θα στοίχιζε 29 δισ. δρχ.

Με βάση το παραπάνω σενάριο, η αύξηση του ελλείμματος θα ήταν 0,7% ως ποσοστό
του ΑΕΠ (από 1,9% σε 2,6%) και το συνολικό κόστος για τον προϋπολογισμό 271
δισ. δρχ.

Ακόμη κι αν η κυβέρνηση αποφάσιζε να αγνοήσει τις επιπτώσεις στον πληθωρισμό
και επιθυμούσε να καλύψει το κόστος από τη φορολογία, και πάλι θα είχε
πολιτικό κόστος: αυτό θα σήμαινε είτε αύξηση της άμεσης φορολογίας στο σύνολο
κατά 7,8% είτε 9,4% αύξηση του φόρου εισοδήματος είτε 18,8% αύξηση του φόρου
εισοδήματος φυσικών προσώπων.