Ψάχνουν κεφάλαια για την επιχείρηση Βαλκάνια

Η επάρκεια κεφαλαίων και όχι η ελληνοσερβική φιλία θα καθορίσει το μέγεθος της
συμμετοχής των ελληνικών επιχειρήσεων στα έργα ανοικοδόμησης της Σερβίας και
στη συνέχεια της ελληνικής επιχειρηματικής δραστηριότητας στη χώρα αυτή

Νίκος Καραμούζης, υποδιοικητής Εθνικής Τράπεζας. Η Εθνική και μπορεί και προτίθεται να χρηματοδοτήσει την ελληνική συμμετοχή στα έργα ανοικοδόμησης της Σερβίας. Απαραίτητη, όμως, προϋπόθεση είναι η κάλυψη από κρατικούς φορείς τόσο των πολιτικών όσων και των επιχειρηματικών κινδύνων που ενδεχομένως θα προκύψουν

Τη σταθεροποίηση της επισφαλούς ακόμη ειρήνης στην περιοχή του Κοσσυφοπεδίου
αλλά και την αποσαφήνιση του πολιτικού σκηνικού στο Βελιγράδι περιμένουν οι
Έλληνες επιχειρηματίες, προκειμένου να ενεργοποιήσουν τα σχέδιά τους με βάση
τα οποία θα διεκδικήσουν τη συμμετοχή τους στα έργα ανοικοδόμησης της Σερβίας.
Πάντως, εκείνο που επισημαίνουν στελέχη των ελληνικών εταιρειών είναι το
γεγονός ότι ο ανταγωνισμός στην αγορά της μεταπολεμικής Σερβίας θα είναι
σκληρός και το συγκριτικό πλεονέκτημα της ελληνοσερβικής φιλίας δεν είναι
αρκετό για να εξασφαλίσει τον διεκδικούμενο από την Ελλάδα πρωταγωνιστικό ρόλο
στην ανοικοδόμηση της γειτονικής χώρας.

Ήδη, ισχυροί ευρωπαϊκοί όμιλοι από τον χώρο των κατασκευών, των
τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας έχουν εκδηλώσει ζωηρό ενδιαφέρον για τη
συμμετοχή τους στα έργα και μέσω των κυβερνήσεων των χωρών τους πιέζουν για να
εξασφαλίσουν το μεγαλύτερο δυνατό μερίδιο.

Με δεδομένο λοιπόν ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις θα βρουν απέναντί τους
ισχυρούς ανταγωνιστές, επιδιώκουν από τώρα τη διαμόρφωση των απαραίτητων
συμμαχιών εντός και εκτός Ελλάδας και, κυρίως, αναζητούν τα απαραίτητα
κεφάλαια που θα απαιτηθούν για τη συμμετοχή τους στα έργα.

Όπως επισημαίνει όμως στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο διευθύνων σύμβουλος της
κατασκευαστικής εταιρείας ΓΕΚ κ. Νίκος Καμπάς, εάν το Ελληνικό Δημόσιο δεν
συμμετάσχει στη χρηματοδότηση της ελληνικής συμμετοχής, οι ελληνικές εταιρείες
θα ανταγωνιστούν με άνισους όρους τις άλλες ευρωπαϊκές.

Από την πλευρά του ο υποδιοικητής της Εθνικής κ. Νίκος Καραμούζης διευκρινίζει
ότι ναι μεν η Τράπεζα είναι διατεθειμένη να χρηματοδοτήσει επιχειρηματικές
δραστηριότητες στην περιοχή, αλλά με την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει η
απαραίτητη κάλυψη τόσο του πολιτικού όσο και του επιχειρηματικού κινδύνου.
Μάλιστα, ο κ. Καραμούζης επισημαίνει ότι όποια χώρα συμμετάσχει στη
χρηματοδότηση του νέου «σχεδίου Μάρσαλ» αυτή και θα αναλάβει τη διαχείρισή
του. Κατά συνέπεια, για να μπορέσει να διεκδικήσει η ελληνική πλευρά με
σοβαρές αξιώσεις τη συμμετοχή της στα έργα ανοικοδόμησης της Σερβίας, η
κυβέρνηση θα υποχρεωθεί να συμμετάσχει με εθνικούς πόρους στο σχέδιο.

Ενισχυμένο ρόλο θα κληθεί να αναλάβει και ο Οργανισμός Ασφάλισης Εξαγωγικών
Πιστώσεων του οποίου, σημειωτέον, πρέπει να ενισχυθεί η κεφαλαιουχική επάρκεια.

Σε κάθε περίπτωση, ο κ. Καραμούζης εκτιμά ότι η ελληνική πλευρά πρέπει να
καταρτίσει το δικό της «μίνι σχέδιο Μάρσαλ» προκειμένου να εξασφαλίσει υψηλά
ποσοστά συμμετοχής στα έργα ανοικοδόμησης.

Επισημαίνεται πάντως ότι το μέγεθος του χρηματοδοτικού προβλήματος είναι
διαφορετικό από εταιρεία σε εταιρεία. Όπως εκτιμούν στελέχη επιχειρήσεων που
δραστηριοποιούνται στη Σερβία και στην ευρύτερη περιοχή, οι εταιρείες που
έχουν ήδη εξασφαλίσει στρατηγικά πλεονεκτήματα δεν θα δυσκολευτούν να
συμμετάσχουν στα έργα ανοικοδόμησης. Στις ελληνικές αυτές εταιρείες
συγκαταλέγονται μεταξύ άλλων ο ΟΤΕ, ο Όμιλος Μυτιληναίου, η τσιμεντοβιομηχανία
Τιτάν, τα Ελληνικά Πετρέλαια και όσες άλλες «ρίσκαραν» επενδύσεις στην προ των
πολεμικών επιχειρήσεων περίοδο.

Ο ΟΤΕ

Βασίλης Ράπανος, πρόεδρος του ΟΤΕ. Το μέγεθος της ελληνικής συμμετοχής στα έργα ανοικοδόμησης της Σερβίας δεν είναι δεδομένο και πολλά θα εξαρτηθούν από το πολιτικό σκηνικό που θα διαμορφωθεί στη μεταπολεμική Σερβία. Σε ό,τι αφορά τα έργα αποκατάστασης του τηλεπικοινωνιακού δικτύου, τον πρώτο λόγο τον έχουν οι Σέρβοι

Ο Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος, παρά το γεγονός ότι κατέχει το 20% του
μετοχικού κεφαλαίου του σερβικού ΟΤΕ, σίγουρα θα έχει βαρύνοντα ρόλο στο
πρόγραμμα αποκατάστασης των ζημιών του κατεστραμμένου τηλεπικοινωνιακού
δικτύου της χώρας.

Βεβαίως, όπως επισημαίνει στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο πρόεδρος του ΟΤΕ κ. Βασίλης
Ράπανος, αυτήν τη στιγμή το τοπίο στη Σερβία είναι ασαφές και πολλά θα
εξαρτηθούν από την πολιτική κατάσταση που θα διαμορφωθεί και συγκεκριμένα από
το ποιος θα είναι από τη σερβική πλευρά ο συνομιλητής με την Ευρωπαϊκή Ένωση,
τις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Σημαντικό ρόλο στον προσανατολισμό των προμηθειών που θα
αντικαταστήσουν το κατεστραμμένο τηλεπικοινωνιακό υλικό θα παίξει και η πηγή
δανεισμού, στην οποία θα προσφύγει η διοίκηση του σερβικού Οργανισμού Τηλεπικοινωνιών.

Με απλά λόγια, ο δανειοδότης του Οργανισμού, αν τελικά βρεθεί τέτοιος, θα
προσδιορίσει και τον προμηθευτή τηλεπικοινωνιακού υλικού. Πάντως, ο ΟΤΕ
βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τους Ιταλούς εταίρους του της Telecom Italia, σε
μια προσπάθεια να αντιμετωπισθούν από κοινού τα προβλήματα που θα αναδειχθούν
από τη νέα κατάσταση.

Τις αμέσως επόμενες ημέρες οι «άνθρωποι του ΟΤΕ» επιστρέφουν στο Βελιγράδι
προκειμένου να αποκατασταθεί η επαφή με τη διοίκηση του σερβικού οργανισμού
αλλά και να καταγραφούν οι ζημιές στο δίκτυο και στις κτιριακές εγκαταστάσεις.
Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με το καταστατικό, για την προμήθεια
τηλεπικοινωνιακού υλικού προτιμησιακό δικαίωμα έχει η εγχώρια παραγωγή και
μόνο στην περίπτωση που δεν διαθέτει το ζητούμενο υλικό η διοίκηση του
οργανισμού μπορεί να το αναζητήσει στις ξένες αγορές.

Ο ΤΙΤΑΝ

Νίκος Καμπάς, διευθύνων σύμβουλος ΓΕΚ. Η συμμετοχή του ελληνικού Δημοσίου στη χρηματοδότηση της ελληνικής παρουσίας στα έργα ανοικοδόμησης της Σερβίας είναι απαραίτητη, προκειμένου οι εταιρείες να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τις άλλες ευρωπαϊκές που θα διεκδικήσουν μεγάλα έργα στη γειτονική χώρα

Σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα για συμμετοχή στα έργα ανοικοδόμησης διαθέτει
η ελληνική τσιμεντοβιομηχανία Τιτάν, η οποία έχει εξαγοράσει από κοινού με την
ελβετική Holderbank σκοπιανή τσιμεντοβιομηχανία, με παραγωγική δυναμικότητα 1
εκατ. τόνους ετησίως.

Με μια απόσταση μόλις 50 χιλιόμετρα από το Κόσοβο, η εταιρεία είναι σε θέση να
ανταγωνιστεί τις άλλες ενδιαφερόμενες ξένες εταιρείες και, κυρίως, τις ιταλικές.

Παράλληλα, η ελληνική τσιμεντοβιομηχανία εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο, στα
πλαίσια βέβαια της γενικότερης πολιτικής που ακολουθεί για τα Βαλκάνια, να
εξαγοράσει σερβικές μονάδες παραγωγής τσιμέντου είτε αυτόνομα είτε σε
συνεργασία με τους ξένους εταίρους της.

Τα Ελληνικά Πετρέλαια

Σημαντικές θέσεις στην περιοχή που εξασφαλίζουν την παρουσία τους στη
μεταπολεμική αγορά της Σερβίας, και των Βαλκανίων γενικότερα, έχουν κατακτήσει
τα Ελληνικά Πετρέλαια. Με την ολοκλήρωση μέσα στον Ιούλιο της εξαγοράς του 54%
των διυλιστηρίων ΟΚΤΑ των Σκοπίων αλλά και με την προ των βομβαρδισμών
συμφωνία που είχαν συνάψει με την κυβέρνηση της Σερβίας και αφορούσε την
αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό του διυλιστηρίου του PANZOVO, τα Ελληνικά
Πετρέλαια αναμένουν σημαντικό μερίδιο στην αγορά προμήθειας υγρών καυσίμων της
Σερβίας. Παράλληλα, η συμφωνία με τη ρωσική κρατική εταιρεία Lukoil αλλά και
το δίκτυο πρατηρίων των ΕΛΔΑ στην Αλβανία εξασφαλίζει στην ελληνική εταιρεία
πετρελαιοειδών πρωταγωνιστικό ρόλο στην ευρύτερη αγορά υγρών καυσίμων της Βαλκανικής.

Είναι αυτονόητο, όπως εκτιμούν στελέχη των ΕΛΠΕ, ότι η ισχυροποίηση της
εταιρείας στα Βαλκάνια ανοίγει τον δρόμο και για κατασκευαστικές εταιρείες που
ενδιαφέρονται να δραστηριοποιηθούν στον χώρο της ενέργειας.

Για παράδειγμα, αναφέρεται η εταιρεία Μέτων, που έχει αναλάβει την κατασκευή
του αγωγού μεταφοράς αργού πετρελαίου από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης στα
διυλιστήρια ΟΚΤΑ.

Οι κατασκευαστικές

Ο ανταγωνισμός μεταξύ ελληνικών και ξένων κατασκευαστικών εταιρειών στην αγορά
της μεταπολεμικής Σερβίας θα είναι σκληρός, εκτιμά ο διευθύνων σύμβουλος της
εταιρείας ΓΕΚ κ. Νίκος Καμπάς.

Όπως δε επισημαίνει στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ», η μάχη θα είναι άνιση για τις ελληνικές
κατασκευαστικές εταιρείες στην περίπτωση που δεν εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση
της συμμετοχής τους.

Η κύρια ευθύνη, διευκρινίζει ο κ. Καμπάς, για την ελληνική συμμετοχή στα έργα
ανοικοδόμησης της Σερβίας, στα προσδοκώμενα επίπεδα, ανήκει στο κράτος το
οποίο καλείται να συμμετάσχει και με εθνικούς πόρους στη χρηματοδότηση της
όλης προσπάθειας. Η χρηματοδότηση της ελληνικής συμμετοχής μόνο μέσω των
τραπεζών ούτε δεδομένη είναι, αλλά ούτε και επαρκής, σε μια περίοδο που το
ενδιαφέρον των διοικήσεών τους είναι στραμμένο και στα ελληνικά
αυτοχρηματοδοτούμενα έργα.

Σε ό,τι αφορά το ενδιαφέρον της ΓΕΚ-Τέρνα για τη βαλκανική αγορά και ειδικά
της Σερβίας, αυτό επικεντρώνεται τόσο στις κτιριακές υποδομές όσο και στα
ενεργειακά έργα, ενώ για την εταιρεία ανοικτό παραμένει το ενδεχόμενο
συνεργασίας της είτε με ξένες είτε με ελληνικές εταιρείες για την ανάληψη
μεγάλων έργων στη γειτονική χώρα.

Με αξιώσεις ενδιαφέρεται για έργα στη Σερβία και η κατασκευαστική εταιρεία
Θεμελιοδομή, η οποία θα αξιοποιήσει το συγκριτικό πλεονέκτημα της γειτνίασης
με την περιοχή και της παρουσίας της σε κατασκευαστικά έργα στην ευρύτερη
περιοχή των Βαλκανίων.

Ενδιαφέρον για δραστηριοποίηση στα έργα ανοικοδόμησης στη Σερβία εκδηλώνουν
πάντως όλοι οι κατασκευαστικοί όμιλοι της Ελλάδας, που διαμορφώνουν από τώρα
τις απαραίτητες συνεργασίες, τόσο με άλλες εταιρείες όσο και με τράπεζες που
είναι διατεθειμένες να χρηματοδοτήσουν τα έργα.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν στελέχη των κατασκευαστικών εταιρειών τα μερίδιο
συμμετοχής των ελληνικών εταιρειών θα καθοριστεί όχι μόνο από τις δυνατότητες
και τις σωστές επιλογές των διοικήσεων τους αλλά σε μεγάλο βαθμό και από την
χρηματοδοτική υποστήριξη της ελληνικής κυβέρνησης.