Επιφυλάξεις για τα κίνητρα

Ο κίνδυνος να φύγουν παραγωγικές μονάδες από την Ελλάδα προς τις βαλκανικές
χώρες που θεωρούνται φθηνού εργατικού κόστους περιορίζει το εύρος των κινήτρων
στις επιχειρήσεις που θα συμμετάσχουν στην ανοικοδόμηση των Βαλκανίων

Κινδύνους για την Ελλάδα διαβλέπουν τώρα επιχειρηματίες και στελέχη του
υπουργείου Εθνικής Οικονομίας από μία ενδεχόμενη υπερβολικά γενναιόδωρη
αντιμετώπιση των υποψηφίων επενδυτών για τις βαλκανικές χώρες, μετά τη λήξη
του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία.

Οι ανησυχίες βασίζονται στην εμπειρία του παρελθόντος από τις επενδύσεις στη
Αλβανία, οι οποίες απέβησαν σε ορισμένες περιπτώσεις εις βάρος των επενδύσεων
στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι ορισμένοι επιχειρηματίες μετέφεραν
μηχανολογικό εξοπλισμό από την Ελλάδα στην Αλβανία, για να εκμεταλλευθούν τα
φθηνότερα εργατικά χέρια, δημιουργώντας πρόβλημα ανεργίας στους έως τότε
εργαζόμενους στις μονάδες τους. Το πρόβλημα αυτό ανέδειξε εμμέσως πλην σαφώς
την περασμένη Τετάρτη και ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας στην
ομάδα εργασίας που έχει συσταθεί για την διατύπωση προτάσεων συμμετοχής της
Ελλάδας στην ανοικοδόμηση της Γιουγκοσλαβίας. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «το
θέμα της ανεργίας στην Ελλάδα θα ληφθεί σοβαρά υπόψη».

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού, ο νέος αναπτυξιακός νόμος που
ψηφίσθηκε το 1998 προβλέπει ότι οι ενισχυόμενες δαπάνες επιχειρηματικών
δραστηριοτήτων που ασκούνται στην αλλοδαπή περιλαμβάνουν μόνο την αγορά
καινούργιων μηχανημάτων και εξοπλισμού, συστημάτων αυτοματοποίησης και
μεταφορικών μέσων και όχι μεταχειρισμένων.

Η σκοπιμότητα

Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η μεταφορά δραστηριοτήτων από την Ελλάδα σε
ξένη χώρα. Και είναι μάλλον βέβαιον ότι το ίδιο θα ισχύσει και για τις χώρες
των Βαλκανίων, εφόσον επεκταθούν και σε αυτές τα κίνητρα που δίνονται σήμερα
για τις επενδύσεις στην Αλβανία. Από ορισμένες πλευρές, όμως, διατυπώνονται
επιφυλάξεις ακόμη και για την ίδια τη σκοπιμότητα επέκτασης των κινήτρων στις
βαλκανικές χώρες και αμφισβητούνται τα οφέλη μιας τέτοιας κίνησης για την
ελληνική οικονομία. Δεδομένου ότι οι πόροι είναι περιορισμένοι, επισημαίνεται,
μία ενδεχόμενη ενίσχυση των επενδύσεων στα Βαλκάνια θα λειτουργήσει
ανταγωνιστικά προς τις επενδύσεις στην Ελλάδα.

Όλοι αυτοί οι προβληματισμοί αντιδιαστέλλονται, βεβαίως, με την επιθυμία της
κυβέρνησης να προωθήσει μια έντονη ελληνική παρουσία στην οικονομική ζωή των
Βαλκανίων. Κάτι που η ίδια θεωρεί ότι έχει και πολιτική σημασία και γι’ αυτό
είναι ίσως διατεθειμένη να καταβάλει κάποιο οικονομικό τίμημα. Πάντως, όπως
προκύπτει από τα μέχρι στιγμής δεδομένα, τα κίνητρα που θα αποφασισθούν
οπωσδήποτε δεν θα είναι ισότιμα με αυτά που χορηγούνται για την πραγματοποίηση
επενδύσεων στην Ελλάδα. Κάτι που υποστήριζαν ορισμένα στελέχη του ΥΠΕΘΟ, στην
περίοδο του πρώτου ενθουσιασμού για την ελληνική συμμετοχή στην ανοικοδόμηση
της Γιουγκοσλαβίας.

Επίσης, προκειμένου να ενισχύσει το πακέτο των μέτρων που θα ανακοινώσει υπέρ
των επενδύσεων στη Βαλκανική, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας προσανατολίζεται
στην ανάδειξη διατάξεων που ήδη υπάρχουν στον αναπτυξιακό νόμο και παραμένουν
ανεκμετάλλευτες. Αυτές αφορούν:

1 Τις Εταιρείες Διεθνούς Εμπορίου. Πρόκειται για εταιρείες που ασκούν,
σύμφωνα με το νόμο, οικονομικές και εμπορικές δραστηριότητες διεθνούς εμπορίου
και έχουν μετοχικό κεφάλαιο τουλάχιστον 300 εκατ. δρχ. Γι’ αυτές ο ν. 2601
προβλέπει ενίσχυση δαπανών που πραγματοποιούν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό
για την κατασκευή κτιρίων γραφείων, αποθηκών, χώρων συντήρησης, τυποποίησης
και συσκευασίας προϊόντων και χώρων διανομής, καθώς και για την αγορά
μηχανολογικού εξοπλισμού. Είναι προφανές ότι τα κίνητρα αυτά μπορούν να
αξιοποιηθούν από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στα Βαλκάνια, αλλά όχι
από καθαρά μεταποιητικές επιχειρήσεις.

2 Τα Κέντρα Κοινής Επιχειρηματικής Δράσης. Σκοπός των κέντρων αυτών,
σύμφωνα πάντα με τον αναπτυξιακό νόμο, είναι να παρέχουν προς τους
συμμετέχοντες επιχειρηματικούς φορείς υπηρεσίες επιχειρηματικής υποστήριξης
(π.χ. τράπεζα πληροφοριών, μάρκετινγκ, μελέτες) και να συντονίζουν τους φορείς
αυτούς σε θέματα όπως οι προμήθειες υλικών ή η συμμετοχή σε κρατικές
προμήθειες. Για τη σύσταση αυτών των κέντρων απαιτείται η συμμετοχή
τουλάχιστον τριών μεταποιητικών επιχειρήσεων και μιας εμπορικής. Οι δαπάνες
που ενισχύονται περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την αγορά μηχανολογικού εξοπλισμού,
την κατασκευή κτιρίων, την αγορά αυτοκινήτων και την εκπόνηση μελετών.
Ενισχύονται, δηλαδή, και σ’ αυτή την περίπτωση δαπάνες που δεν έχουν σχέση με
παραγωγική επένδυση.