Οι ευρωεκλογές θα κρίνουν την οικονομική ατζέντα

Μια φορτωμένη οικονομική ατζέντα έχει να αντιμετωπίσει από την επομένη των
ευρωεκλογών η κυβέρνηση. Όμως, η στάση της θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το
εκλογικό αποτέλεσμα και τη σχετική αντίδραση των αγορών

Μια σειρά από εκκρεμότητες στον τομέα της οικονομικής πολιτικής περιμένουν την
κυβέρνηση από την επομένη ημέρα των ευρωεκλογών, αλλά η ταχύτητα και ο τρόπος
με τον οποίο θα ρυθμισθούν θα εξαρτηθεί ασφαλώς από το εκλογικό αποτέλεσμα.
Είναι προφανές ότι το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης θα έχει άλλον αέρα
να προωθήσει κρίσιμες αποφάσεις, π.χ. στις ιδιωτικοποιήσεις, αν το εκλογικό
αποτέλεσμα δεν καταδείξει έντονη λαϊκή δυσαρέσκεια από την κυβερνητική
πολιτική. Αντίθετα, αν το αποτέλεσμα οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η κυβέρνηση
είναι αποδυναμωμένη και ότι υπάρχουν πιθανότητες για νέες πολιτικές εξελίξεις
και αναταραχή, τα χέρια του οικονομικού επιτελείου θα είναι προφανώς δεμένα.
Σε αυτή την περίπτωση, κρίσιμη θα είναι και η αντίδραση των αγορών, των
Ελλήνων και ξένων επενδυτών, όπως θα καταγραφεί στο Χρηματιστήριο, αλλά και
στην αγορά χρήματος, συναλλάγματος και ομολόγων.

Αν οι αγορές θεωρήσουν ότι το εκλογικό αποτέλεσμα είναι αρνητικό, γιατί θέτει
σε κίνδυνο τη σταθερότητα στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής, μπορεί να
υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις σε μια σειρά από δείκτες, εκτός από αυτόν του
Χρηματιστηρίου. Τα επιτόκια είναι ο πιο ευαίσθητος από τους δείκτες αυτούς και
επηρεάζει με τη σειρά του και άλλους, όπως το δημόσιο χρέος. Το ίδιο ισχύει
και για τη δραχμή και τη συναλλαγματική της ισοτιμία. Ακόμη και ο πληθωρισμός
μπορεί σε τελευταία ανάλυση να επηρεασθεί αν όλοι οι παραπάνω δείκτες κινηθούν
αρνητικά και αν δημιουργηθούν πληθωριστικές προσδοκίες στην αγορά.

Από την άλλη πλευρά, αν οι αγορές δεν ανησυχήσουν από μια προοπτική πολιτικής
αναταραχής και αν θεωρήσουν ότι η πορεία της χώρας προς την ΟΝΕ είναι
προδιαγεγραμμένη, ανεξάρτητα από το ποιος θα έχει τη διακυβέρνησή της, όλες οι
παραπάνω αρνητικές εξελίξεις δεν θα συμβούν ή θα συμβούν σε περιορισμένη
κλίμακα, έτσι ώστε να μη θέτουν σε κίνδυνο την ΟΝΕ. Άλλωστε, ο νέος
διεκδικητής της εξουσίας είναι ένα κόμμα από τον συντηρητικό χώρο που μπορεί
να διεκδικήσει για τον εαυτό του τον ρόλο του αυθεντικού εκφραστή της
ασφάλειας και της συνέπειας.

Οι εκκρεμότητες που έχει αφήσει η κυβέρνηση εν όψει εκλογών, αλλά και οι
προγραμματισμένες για το προσεχές διάστημα ενέργειες, συνθέτουν μια πολύ
πλούσια ατζέντα για το καλοκαίρι. Μάλιστα, αν το εκλογικό αποτέλεσμα θεωρηθεί
ενθαρρυντικό για την κυβέρνηση, η ατζέντα αυτή θα εμπλουτισθεί περισσότερο,
καθώς θα αρχίσει και ο προγραμματισμός για το εκλογικό έτος 2000.

Το Πακέτο Σαντέρ

Η πρώτη τέτοια εκκρεμότητα, της οποίας, μάλιστα, η επίλυση έχει
προγραμματισθεί για την αμέσως επόμενη εβδομάδα, είναι η κατανομή των
κονδυλίων του Πακέτου Σαντέρ. Πρόκειται για τα 15 τρισ. δρχ.,
συμπεριλαμβανομένων των εθνικών πόρων, που θα διατεθούν για επενδύσεις την
περίοδο 2000-2006. Όπως είναι γνωστό, οι φορείς έχουν υποβάλει προτάσεις, των
οποίων ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 26 τρισ. δρχ. Έτσι, το
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας έχει συγκαλέσει συσκέψεις με τους γενικούς
γραμματείς υπουργείων και περιφερειών στις 16-18 Ιουνίου, προκειμένου να γίνει
ένα πρώτο ξεκαθάρισμα των προτάσεων αυτών, να εντοπισθούν αλληλοεπικαλύψεις
και να καταγραφούν οι προτεραιότητες του κάθε προγράμματος.

Με βάση τα συμπεράσματα αυτών των συσκέψεων, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας
θα διαμορφώσει το Σχέδιο Περιφερειακής Ανάπτυξης, που θα υποβάλει προς έγκριση
στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Σεπτέμβριο, αφού προηγουμένως εγκριθεί από το
αρμόδιο κυβερνητικό όργανο. Τα συμπεράσματα των συσκέψεων αυτών, εξάλλου, θα
θέσει υπόψη της Επιτροπής Παρακολούθησης του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, που
θα συνεδριάσει στις 23 Ιουνίου, προκειμένου να έχει μια πρώτη αντίδραση της
Κομισιόν. Το κύριο αντικείμενο της Επιτροπής αυτής, πάντως, θα είναι η
αναμόρφωση του τρέχοντος ΚΠΣ, στο πλαίσιο της οποίας 80-100 δισ. δρχ.
προβλέπεται να αλλάξουν χέρια, δηλαδή να μεταφερθούν από πρόγραμμα σε πρόγραμμα.

Οι ιδιωτικοποιήσεις

Ο τομέας των ιδιωτικοποιήσεων έχει αφήσει, επίσης, αρκετές εκκρεμότητες για το
προσεχές διάστημα. Η πιο άμεση είναι η ιδιωτικοποίηση των Καταστημάτων
Αφορολογήτων Ειδών, που έχει ήδη καθυστερήσει, αφού ο αρχικός προγραμματισμός
προέβλεπε υποβολή των οριστικών προτάσεων στα τέλη Μαΐου. Ακόμη, όμως, δεν
έχει δημοσιευθεί καν η πρόσκληση για την υποβολή των οριστικών προτάσεων, κάτι
που αναμένεται να γίνει από μέρα σε μέρα. Η πρόσκληση θα ορίζει προθεσμία 20
ημερών και συνεπώς η ιδιωτικοποίηση αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί στις αρχές Ιουλίου.

Επίσης, τις αμέσως επόμενες ημέρες αναμένεται, κανονικά, να ανακοινωθεί η
παραχώρηση του μάνατζμεντ της Ολυμπιακής Αεροπορίας σε ξένη εταιρεία, την
Speedwing της British Airways.

Στη συνέχεια, σειρά έχουν η ΔΕΘ, για την ιδιωτικοποίηση της οποίας αναμένεται
σύντομα να δημοσιευθεί η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, ενώ το μεγαλύτερο
ενδιαφέρον, από πλευράς εσόδων τουλάχιστον, θα έχει η τέταρτη μετοχοποίηση του
ΟΤΕ, που έχει προγραμματισθεί για τον Ιούλιο. Οι άλλες μετοχοποιήσεις
τοποθετούνται μετά το καλοκαίρι και περιλαμβάνουν τις δύο εταιρείες υδάτων
(ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ), τη Διώρυγα της Κορίνθου, τον Ιππόδρομο (σύμβαση παραχώρησης)
και τους δύο Οργανισμούς Λιμένων (ΟΛΠ και ΟΛΘ). Για τον ΟΛΠ προβλέπεται ότι η
διαδικασία θα ολοκληρωθεί το 2000. Το πρόγραμμα μετοχοποιήσεων θα αποκτήσει
νέα δυναμική με την ανακοίνωση των προθέσεων της κυβέρνησης για το 2000, η
οποία, όμως, προφανώς θα εξαρτηθεί από το εκλογικό αποτέλεσμα. Είναι γνωστό
ότι στο οικονομικό επιτελείο υπάρχουν σκέψεις για τη ΔΕΗ, την Εμπορική Τράπεζα
και το φυσικό αέριο, μεταξύ άλλων, αλλά η δρομολόγησή τους προϋποθέτει μια
ισχυρή κυβέρνηση.

Για τον πληθωρισμό

Σε έναν άλλο τομέα, αυτόν της μακροοικονομικής πολιτικής, εκκρεμεί η λήψη
μέτρων για την επίτευξη του στόχου του πληθωρισμού. Την περασμένη εβδομάδα και
αφού είχε ανακοινωθεί το ευνοϊκό αποτέλεσμα του Μαΐου, ο υπουργός Εθνικής
Οικονομίας κ. Γ. Παπαντωνίου έλεγε ότι ίσως να μη χρειασθεί τελικώς η λήψη
μέτρων. Οπωσδήποτε, προσέθετε, αυτά δεν θα χρειασθούν πριν από τον Σεπτέμβριο.
Εφόσον κριθεί απαραίτητο, η κυβέρνηση θα προσφύγει στη μείωση εμμέσων φόρων ή
και σε περικοπή των δαπανών, κυρίως επενδυτικών.

Το φορολογικό

Για τον Σεπτέμβριο, εξάλλου, έχει μεταθέσει η κυβέρνηση την ανακοίνωση των
αποφάσεών της για την αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος. Η αναβολή αυτή
αποφασίσθηκε προκειμένου να εκτιμηθούν πρώτα οι δυνατότητες της οικονομίας,
όπως θα προκύψουν τόσο από την πορεία των φορολογικών εσόδων όσο και από τις
επιπτώσεις του πολέμου στο Κόσοβο.

Και οι δύο αυτοί παράγοντες, πάντως, έδειχναν να κινούνται ευνοϊκά τις
τελευταίες ημέρες. Τα έσοδα το πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου παρουσίαζαν
πλεόνασμα 213 δισ. δρχ., ενώ η μείωση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ υπολογίζεται
πλέον στο 0,2-0,3%, αντί του 0,5% που είχε αρχικώς αναφερθεί. Έτσι, το 3,5%
που προέβλεπε ο προϋπολογισμός εκτιμάται ότι θα περιορισθεί μόλις στο 3,2-3,3%.

Τα κίνητρα

Στις άμεσες ενέργειες της κυβέρνησης πρέπει κανονικά να είναι και η διαμόρφωση
των κινήτρων για τη συμμετοχή στην ανοικοδόμηση της Γιουγκοσλαβίας. Ήδη, την
περασμένη εβδομάδα άρχισαν να συνεδριάζουν οι ομάδες εργασίας που έχουν
συσταθεί γι’ αυτό τον σκοπό και οι οποίες θα υποβάλουν τις προτάσεις τους στο
τέλος Ιουνίου. Όμως, η εφαρμογή των μέτρων που θα αποφασισθούν δεν
τοποθετείται πριν από το τέλος του καλοκαιριού, καθώς θα χρειασθούν
νομοθετικές ρυθμίσεις, αλλά και κονδύλια για τη χρηματοδότηση των κινήτρων που
θα δοθούν.