Θρίλερ στην ειρηνευτική διαδικασία

Διαδικασίες… θρίλερ ακολούθησαν χθες την ειρηνευτική διαδικασία για το
Κόσοβο, καθώς οι υπουργοί Εξωτερικών της Ομάδας των Οκτώ, που συνεδρίαζαν στο
Πέτερσμπεργκ της Βόννης από το πρωί με αντικείμενο το κείμενο του σχεδίου
ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας, διέκοψαν αργά τη νύχτα τις διαβουλεύσεις
τους, προκειμένου ο Ρώσος υπουργός κ. Ιβάνοφ να συνεννοηθεί με τη Μόσχα.

Λίγη ώρα πριν, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ζητήσει την επείγουσα σύγκληση του
Συμβουλίου Ασφαλείας για το Κόσοβο ­ γεγονός που ερμηνεύθηκε ως ένδειξη ότι
μία συμφωνία είναι πλέον θέμα ωρών.

Ωστόσο, το χθεσινό 24ωρο του διπλωματικού μαραθώνιου σημαδεύτηκε από
αλλεπάλληλες εμπλοκές, οι οποίες είχαν ξεκινήσει ήδη από το Κουμάνοβο, όπου
διεκόπησαν οι συνομιλίες Γιουγκοσλάβων και ΝΑΤΟϊκών αξιωματικών. Ορισμένες
πληροφορίες έφεραν τις συνομιλίες να επαναλαμβάνονται στις προσεχείς ώρες ­
αλλά εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ στα Σκόπια τις διέψευσε.

Διπλωματικές πηγές στη Βόννη ανέφεραν ότι η ρωσική αντιπροσωπεία έχει
αντιρρήσεις σε τρία κομβικά σημεία, τα οποία, ωστόσο, δεν διευκρίνισε.

Στην Αθήνα, όμως, πηγές του υπουργείου Εξωτερικών έλεγαν ότι αυτά τα τρία
σημεία κατά πάσα πιθανότητα έχουν να κάνουν με τα προβλήματα που
παρουσιάσθηκαν και στο Κουμάνοβο ­ και, κυρίως, στην απόσυρση των σερβικών δυνάμεων.

Το Βελιγράδι, αλλά και η Μόσχα, φέρονται να εμμένουν ότι η ειρηνευτική δύναμη
πρέπει να έχει την εντολή του ΟΗΕ ­ και άρα να έχει προηγηθεί το ψήφισμα του
Συμβουλίου Ασφαλείας ­ για να εισέλθει στο Κόσοβο. Κάτι τέτοιο, όμως,
δημιουργεί πρόβλημα «κενού» ­ δηλαδή, τι θα γίνει από τη στιγμή που θα
αποχωρήσουν οι γιουγκοσλαβικές δυνάμεις μέχρι να εισέλθει η δύναμη. Στην
Αθήνα, αλλά και σε ορισμένους κύκλους της Συμμαχίας, υπάρχουν φόβοι ότι αυτό
το κενό θα «καλυφθεί» από δυνάμεις του UCK.

Ένα άλλο σημείο που εγείρει ρωσικές αντιρρήσεις είναι ο τρόπος ανάπτυξης της
δύναμης ­ και, κυρίως, τι θέση και διοίκηση θα έχουν οι δυνάμεις της Μόσχας.
Μάλιστα, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ηγεσία του ρωσικού υπουργείου
Εξωτερικών φέρεται να πιστεύει ότι μπορεί να διεκδικήσει «κάτι περισσότερο»
από αυτά που έχει πετύχει ο Τσερνομίρντιν.

Στο πλαίσιο των χθεσινών διαπραγματεύσεων στη Βόννη ­ που αναμένεται να
επαναληφθούν σήμερα ­ πραγματοποιήθηκε και τηλεφωνική επικοινωνία του προέδρου
Κλίντον με τον πρόεδρο Γιέλτσιν. Την ίδια στιγμή κάποιοι αισιόδοξοι στις
Βρυξέλλες έλεγαν ότι οι βομβαρδισμοί θα μπορούσαν να σταματήσουν ακόμη και
αύριο το βράδυ, αν υπάρξει αίσια έκβαση στην Ομάδα των Οκτώ.

Το θρίλερ που εκτυλίχθηκε χθες στη γερμανική πρωτεύουσα «φωτίζεται» από το
παρασκήνιο των συνομιλιών μεταξύ αξιωματικών του ΝΑΤΟ και της Γιουγκοσλαβίας
στο Κουμάνοβο των Σκοπίων, με αντικείμενο τον τρόπο αποχώρησης των
γιουγκοσλαβικών δυνάμεων από το Κόσοβο.

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι προβλήματα παρουσιάσθηκαν ήδη από την πρώτη
στιγμή, το πρωί του Σαββάτου ­ όταν δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν σε ποια μεριά
των συνόρων θα γίνει η συνάντηση. Ο Αμερικανός αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών
Στρόουμπ Τάλμποτ επικοινώνησε με τον Γιώργο Παπανδρέου και του ζήτησε να
επικοινωνήσει με το Βελιγράδι για να διευθετηθεί το θέμα.

Εν συνεχεία παρουσιάσθηκαν μια σειρά από τεχνικά προβλήματα ­ το εύρος της
νεκρής ζώνης, ο χρόνος εντός του οποίου θα πρέπει να ολοκληρωθεί η αποχώρηση
των Σέρβων κ.λπ. ­ τα οποία, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εξωτερκών, δεν
είναι σοβαρά. Αντιθέτως, σοβαρό εξελίχθηκε το πολιτικό πρόβλημα που έθεσε το
Βελιγράδι: ότι οι γιουγκοσλαβικές δυνάμεις μπορούν να παραδώσουν (και να
αποσυρθούν) μόνο σε δύναμη του ΟΗΕ. Για να υπάρξει, όμως, τυπικά μια τέτοια
δύναμη, πρέπει προηγουμένως να υπάρξει ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Το
ψήφισμα, όμως, δεν μπορεί να εγκριθεί εάν προηγουμένως δεν σταματήσουν οι
βομβαρδισμοί ­ όρο που έχει θέσει η Κίνα, αλλά και η Ρωσία για την ψήφο τους.
Οι βομβαρδισμοί, όμως ­ λέει το ΝΑΤΟ ­ δεν μπορούν να σταματήσουν εάν δεν
αρχίσει η αποχώρηση των σερβικών δυνάμεων. Αποτέλεσμα: ένας φαύλος κύκλος.

Διπλωματικές πηγές απέδιδαν την εμμονή του Βελιγραδίου στην παράδοση στον ΟΗΕ
στο γεγονός ότι ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς έχει ανάγκη, για λόγους εσωτερικής
πολιτικής, να μην εμφανισθεί να παραδίδει στο ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, οι ίδιες πηγές δεν απέκλειαν να έχουν παίξει ρόλο και άλλοι
παράγοντες: η Μόσχα, κατ’ αρχήν, η οποία έχει εσωτερικά προβλήματα λόγω
Κοσσυφοπεδίου ­ αλλά και η οποία, όπως όλα δείχνουν, διεκδικεί δυναμικά
«μερίδιο υπερδύναμης». Επιθυμεί, δηλαδή, να έχει ισχυρή και αυτόνομη
στρατιωτική παρουσία στο Κόσοβο, με δική της περιοχή ευθύνης.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου επικοινώνησε χθες και με τον Γερμανό
υπουργό Εξωτερκών Γιόσκα Φίσερ και με τον Ρώσο ομόλογό του Ιγκόρ Ιβάνοφ, στο
πλαίσιο των προσπαθειών απεμπλοκής.

Πάντως, προβλήματα έχουν σημειωθεί και στους κόλπους του ΝΑΤΟ, καθώς ορισμένοι
Σύμμαχοι, μετά τη συμφωνία του Βελιγραδίου, είχαν ζητήσει οι βομβαρδισμοί να
έχουν στόχους κατά το δυνατόν «ανώδυνους». Ο στρατηγός Κλαρκ, όμως, φέρεται να
μην πειθάρχησε ­ με αποτέλεσμα ο Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ στο τέλος της
Συνόδου Κορυφής να χρησιμοποιήσει βαριές εκφράσεις για τη στρατιωτική ηγεσία
της Συμμαχίας.

Χθες, εξάλλου, ο εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ ανακοίνωσε το πρωί ότι μετά τη διακοπή
των συνομιλιών στο Κουμάνοβο η Συμμαχία προχωρεί σε εντατικοποίηση των
βομβαρδισμών ­ ενώ η σχετική εισήγηση των στρατιωτικών είχε απορριφθεί ήδη από
την πολιτική ηγεσία του ΝΑΤΟ. Άλλωστε, ο ίδιος ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ
Χαβιέ Σολάνα είπε στον κ. Παπανδρέου κατηγορηματικά ότι δεν πρόκειται να
υπάρξει ένταση των ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμών.