Ευρώπη: τώρα όσο ποτέ

1. Κάθε εκλογική διαδικασία (θα έπρεπε να) είναι διάλογος, ενημέρωση,
κριτική, αυτοκριτική. Όμως, αυτό συμβαίνει κατ’ εξαίρεση. Οι πιο πολλοί, αντί
να συνδιαλέγονται κατά τρόπο που να γίνονται αντιληπτοί από το εκλογικό σώμα
διαπληκτίζονται, αντί να αντιπαραθέτουν στην κυβέρνηση την «άλλη λύση» λένε εξ
ορισμού «όχι». Και το χειρότερο: οι ισχυρισμοί διατυπώνονται με την άνεση
(δηλ. τη λογική αυθαιρεσία) τού μη υποχρεωμένου να εφαρμόσει, ως κράτος, το
περιεχόμενο των λόγων του. Πολλοί μιλούν με πλήρη επίγνωση, ότι και εκείνοι αν
είχαν κυβερνητική ευθύνη θα έκαναν ό,τι σήμερα κατακρίνουν.

2. Τα θύματα ενός τέτοιου εκλογικού «αγώνα» δεν είναι ούτε πάντοτε
ούτε κυρίως οι αντίπαλοι. Είναι το εκλογικό σώμα. Οι πολίτες – εκλογείς δεν
πληροφορούνται το συμβαίνον αλλά εκείνο που θα «έπρεπε να συμβαίνει», ώστε να
θεμελιώνεται η «κριτική»!

3. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την ιστορική της σημασία για όλα τα
κράτη-μέλη, με τις σοβαρές αδυναμίες μας σε στιγμές μάλιστα μεγάλης ηθικής της
κρίσης, υφίσταται από ένα τέτοιο εκλογικό αγώνα βαρύτατη διαστρέβλωση στις
συνειδήσεις των πολιτών. Λες και η εικόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αναδύεται
από τον εκλογικό «αγώνα» για την κοινή γνώμη, να εμπίπτει στην ελευθερία της
τέχνης, όπου η σχέση πραγματικότητας και εικόνας του έργου εναπόκειται στην
καλλιτεχνική φαντασία του ζωγράφου ή του γλύπτη.

4. Ναι, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε κρίση. Ο πόλεμος στη
Γιουγκοσλαβία, που έγινε για να καταργηθεί το διεθνές δίκαιο υπέρ των ισχυρών,
δεν άφησε ατραυμάτιστη την ιδέα της Ευρώπης. Δεν έδρασε η ίδια η Ευρωπαϊκή
Ένωση αλλά πάντως πολλά μέλη της. Και στάθηκε θεσμικά αδύναμη να αναδειχθεί ως
η μεγάλη δύναμη της ειρήνης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση όμως βρίσκεται και σε εξέλιξη.
Ακόμη δεν έχει διαμορφωθεί. Πολλά μεγάλα θέματα είναι ανοιχτά, κυρίως το
σύνθετο πρόβλημα, αν μπορεί (ίσως και αν πρέπει και, πάντως, υπό ποίους όρους)
να ασκεί κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική άμυνας.

5. Με την προηγούμενη σκέψη θέλησα να πω και τούτο: δεν χαρίζουμε στις
ΗΠΑ το σταμάτημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ακόμη λιγότερο την ηθική και
οικονομική της κατάρρευση. Είναι σαφές ότι αυτό επιδιώκουν οι ΗΠΑ με τη γενική
εξόντωση της Γιουγκοσλαβίας και τον συστηματικό τορπιλισμό της πολιτικής
λύσης. Σε μια στιγμή, όπου αρκετές και δη μεγάλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
υπό την πίεση μιας παραπλανημένης κοινής τους γνώμης, στάθηκαν δίπλα στη
«λογική» του πολέμου, η φωνή της Ελλάδας ήχησε διαφορετικά, πάντως έτσι που το
μη διαψεύσιμο αίσθημα του σερβικού λαού την άκουσε, την ένιωσε και απάντησε
θετικά στη μία και μόνη αυτή φωνή, την ελληνική.

6. Η διαφοροποιημένη από τις άλλες στάση της Ελλάδας καθιστά τον
μελλοντικό της ρόλο αυτόχρημα ιστορικό. Ρόλο κλειδί. Γίνεται η χώρας μας
μπροστάρης στον αγώνα ανάκτησης του κύρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι
ανιστόρητη η αμφισβήτηση τού ότι έχουμε πολιτικά και οικονομικά ανάγκη την
Ευρωπαϊκή Ένωση. Μας έχει και εκείνη ­ τώρα όσο ποτέ ­ ηθικά ανάγκη, σε ώρες
μάλιστα, που η ηθική αξιοπιστία έχει μέγιστο πολιτικό βάρος. (Αυτό συμβαίνει σπανίως).

7. Ευρωεκλογές. Στέλνει ο ελληνικός λαός τούς εκπροσώπους του στο
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αυτό κοντεύει να ξεχαστεί. Για όλα γίνεται λόγος, εκτός
για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Κύρια αιτία: οι κακώς νοούμενες
«αντιπολιτευτικές ανάγκες». Έτσι π.χ. η παραποίηση της τραγικής υπόθεσης της
ομηρείας μέσα στο λεωφορείο που απήγαγε ο ψυχοπαθής Αλβανός, η προσπάθεια της
«αξιοποίησης» τού τραγικού νεκρού νέου για συλλογή… ψηφοδελτίων, όχι μόνο
εκθέτει ανεπανόρθωτα τον ελληνικό πολιτικό πολιτισμό, αλλά είναι δείγμα
υποβάθμισης της σημασίας των Ευρωεκλογών.

8. Εκλέγονται τα μέλη του νέου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τονίζω: του
«νέου». Και είναι νέο, διότι με τη Συνθήκη του Άμστερνταμ που ισχύει από
01/05/1999 έχει πολύ αυξημένες νομοθετικές αρμοδιότητες και η εξάρτηση της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γίνεται ακόμη πιο έντονη.
Εκλέγουμε λοιπόν τους εκπροσώπους μας στο θεσμικά αναβαθμισμένο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

9. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όμως δεν είναι μόνο θεσμικά αναβαθμισμένο.
Είναι και ιστορικά αναβαθμισμένο. Ξεκινάει το έργο του κατά τη διάρκεια (ή ­
μακάρι ­ μετά το τέλος) του πολέμου. Στους δικούς του κόλπους θα αρχίσει η
μεγάλη συζήτηση για την ηθική κρίση. Εκεί θα εκφραστεί ο διαγραφόμενος και
πάντως ελπιζόμενος μετασχηματισμός της παραπλανημένης ευρωπαϊκής κοινής
γνώμης. Το σκεπτικό με το οποίο καταψηφίσαμε (όλοι οι Έλληνες ευρωβουλευτές)
το μονόπλευρο ψήφισμα του Μαΐου, με το οποίο το Κοινοβούλιο κάλυπτε τον
πόλεμο, πρέπει να γίνει πλειοψηφία. Σ’ αυτόν τον αγώνα οι Έλληνες σοσιαλιστές
πρέπει να είναι ισχυροί. Θα έχουν πρωταρχικό ρόλο.

10. Οι θεσμοί της Δημοκρατίας ­ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι ο
μεγάλος θεσμός της Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ­ αποκτούν ιδιαίτερο ρόλο
τις ώρες της κρίσης. Στην κρίση δεν καταργείς τη Δημοκρατία, δεν την
υποβαθμίζεις, δεν την πληγώνεις. Τη δυναμώνεις. Η Δημοκρατία ­ εδώ το
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ­ σου διασφαλίζει τον αγώνα της σκέψης και των ιδεών,
σου νομιμοποιεί τη διαφωνία και διασφαλίζει στη μειοψηφία τη δυνατότητα να
γίνει πλειοψηφία.

11. Συμπολίτη: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι δική σου υπόθεση. Δικό
σου δικαίωμα. Δική σου δυνατότητα. Είναι ανεπίτρεπτο πολιτικά να το χαρίσεις,
μη συμπράττοντας στη νέα του σύνθεση. Και μην ξεχνάς: η Δημοκρατία δεν είναι
εφάπαξ χαριζόμενη υπόθεση. Είναι μόνιμη και ανένδοτη διεκδίκηση.