Μεθύσι με σαμπάνια για τον ερχομό του 21ου αιώνα

Αμόκ μέθης. Πάνω από 300 εκατομμύρια μπουκάλια σαμπάνιας θα ξοδευτούν στους γιορτασμούς του 2000 στην Ευρώπη

Ο κόσμος της σαμπάνιας αφρίζει… όπως το μπουκάλι στα χέρια ενός νικητή
αγώνων ταχύτητας αυτοκινήτου. Οι πωλήσεις φέτος, καθώς ο κόσμος προετοιμάζεται
να γιορτάσει έναν νέο αιώνα και μια νέα χιλιετία, θα ξεπεράσουν κάθε
προηγούμενο ρεκόρ, φθάνοντας τα 320 εκατομμύρια μπουκάλια. Ο μεγαλύτερος οίκος
με οικογενειακή παράδοση που έχει απομείνει, ο Laurent Perrier, ελπίζει ότι θα
επωφεληθεί την ώρα που πέντε από τα γνωστότερα είδη σαμπάνιας έχουν περάσει σε
άλλα χέρια, σε διάστημα μικρότερο του ενός έτους.

Στις κορυφογραμμές της Βορειοανατολικής Γαλλίας, όπου παράγεται το πλέον
γνωστό κρασί ­ συνώνυμο της γιορτής ­, η έντονη, στα όρια της τρέλας, απαίτηση
για σαμπάνια, ως ποτό και ως επιχείρηση, γίνεται αντικείμενο ευθυμίας. Ωστόσο,
οι πιο προβληματισμένοι και σοφότεροι παραγωγοί και έμποροι είναι ανήσυχοι για
τα παρεπόμενα της… μέθης του 21ου αιώνα.

Αν και έχει γίνει κάθε προσπάθεια για να διασφαλιστεί ότι θα υπάρχει άφθονη
ποσότητα για την τελευταία νύχτα του έτους και το πρώτο πρωινό της επόμενης
χιλιετίας, οι μεγάλοι οίκοι σαμπάνιας αγωνιούν για τις πιθανές συνέπειες
κερδοσκοπικών ενεργειών και της φημολογίας για ελλείψεις στην ξένη αγορά. Λένε
με έμφαση ότι δεν επιθυμούν κατακόρυφη αύξηση των τιμών το 1999, γεγονός που
θα έπαιζε το παιχνίδι των όλο και πιο ανταγωνιστικών αντιπάλων τους από άλλα
σημεία του κόσμου ή ακόμη και της Γαλλίας. Μια αύξηση της τάξης του 5% ή 7%
είναι το ανώτατο που περιμένουν ή συγχωρούν.

Μεγάλη ζήτηση

Ήδη κυκλοφόρησε μια έξτρα παρτίδα από 74 εκατομμύρια μπουκάλια σαμπάνιας που
αποθηκεύονταν εδώ και μία οκταετία, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν θα
δυσαρεστηθούν οι παραδοσιακοί, αλλά και οι νέοι πελάτες από πιθανές ελλείψεις
εξαιτίας της αυξημένης ζήτησης ­ λόγω αλλαγής χιλιετίας ­, αλλά και από τις
ανεβασμένες τιμές. Κάποιοι ωστόσο στη βιομηχανία σαμπάνιας φοβούνται ότι
μπορεί η ζήτηση να ξεπεράσει κάθε πρόβλεψη ή ότι οι έμποροι λιανικής πώλησης ­
κυρίως οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ ­ ίσως αποφασίσουν να «δημιουργήσουν» από
μόνοι τους ελλείψεις.

«Μπορούμε να ανταποκριθούμε σε μια αύξηση της ζήτησης που θα φθάνει το 10%,
όμως, αν χρειαστεί περισσότερο, ενδεχομένως να έχουμε προβλήματα. Ειλικρινά,
κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι ακριβώς θα συμβεί», λέει ο Yves Benard,
πρόεδρος της Ένωσης των οίκων σαμπάνιας.

Μικρομεσαίοι παραγωγοί πάντως απορρίπτουν τη φημολογία περί ελλείψεων. «Νομίζω
ότι οι μεγάλοι οίκοι ξεκίνησαν την ιστορία και τώρα έχουν αρχίσει να φοβούνται
για τις συνέπειες», λέει ο Philippe Que, παραγωγός σαμπάνιας που πουλάει με
δική του ετικέτα.

300 εκατομμύρια μπουκάλια

Όμως, ο ίδιος, όπως και άλλοι, ανησυχεί για το ενδεχόμενο να αυξηθούν, όπως
προβλέπουν αναλυτές αγοράς (κατά 2% ετησίως στα πρώτα χρόνια του 21ου αιώνα),
οι πωλήσεις σαμπάνιας. Το πρόβλημα είναι ότι η Καμπανία (η περιοχή της
σαμπάνιας) βρίσκεται στα όρια της εν δυνάμει παραγωγής της, υπό το παρόν
νομικό καθεστώς που αφορά τις εκτάσεις των αμπελιών και τις μεθόδους
παραγωγής. Πέρυσι πουλήθηκαν 292.458.092 μπουκάλια σαμπάνιας, τα δύο τρίτα εκ
των οποίων στη Γαλλία, ενώ η Βρετανία, ο δεύτερος μεγαλύτερος πελάτης,
απορρόφησε μόλις 24 εκατομμύρια μπουκάλια. Με τις υπάρχουσες συνθήκες μπορούν
να παραχθούν περίπου 300 εκατομμύρια μπουκάλια τον χρόνο.

Την τελευταία 20ετία προκύπτει ήδη σταθερή εξάπλωση στις εκτάσεις παραγωγής
σαμπάνιας Ελεγχόμενης Ονομασίας Προέλευσης, γεγονός που ενοχλεί κάποιους
καλλιεργητές, οι οποίοι φοβούνται ότι η φήμη της σαμπάνιας υπονομεύεται από
σταφύλια κατώτερης ποιότητας. Βάσει των περιορισμών που θεσπίστηκαν το 1927
για την περιοχή, υπάρχουν ακόμη 1.500 εκτάρια που νομίμως θα μπορούσαν να
χρησιμοποιηθούν για παραγωγή σαμπάνιας, αλλά σήμερα διατίθενται για
δημητριακά. Υπάρχουν σχέδια για μετατροπή αυτής της έκτασης σε φυτείες
αμπελιών, αυξάνοντας την παραγωγή σαμπάνιας στο ανώτατο όριο των 320
εκατομμυρίων μπουκαλιών.

Τα πράγματα περιπλέκονται περισσότερο από το γεγονός ότι η αλυσίδα παραγωγής
στην Καμπανία διαφέρει από όλες τις άλλες περιοχές που αποδίδουν άλλα είδη
γαλλικού κρασιού. Στο Μπορντό και στη Βουργουνδία η ποιότητα και το καλό όνομα
που φέρουν οι ετικέτες έχει τις ρίζες του στη σχεδόν μυστικιστική άποψη ότι τα
υψηλής ποιότητας κρασιά καλλιεργούνται μόνο σε κάποια συγκεκριμένα εδάφη και
δανείζονται τα ονόματά τους είτε από το κάστρο (Μπορντό) είτε από το χωριό
(Βουργουνδία) όπου και παρήχθησαν.

Η σαμπάνια, αντίθετα, είναι γνωστή από τα ονόματα των μεγάλων εταιρειών που τη
διαθέτουν ­ Mot et Chandon, Veuve Cliquot, Mumm και Laurent Perrier. Αυτοί οι
μεγάλοι οίκοι καλλιεργούν ελάχιστα. Κυρίως αγοράζουν και συνδυάζουν σταφύλια
από διαφορετικά σημεία της περιοχής, προκειμένου να δημιουργήσουν μια ορισμένη
γεύση και καλύτερη ποιότητα.