Οι νικητές και οι χαμένοι του πολέμου

Αν πράγματι η ειρήνη έρθει σύντομα στη Γιουγκοσλαβία, δύο άνδρες στα αντίθετα
άκρα του πολιτικού φάσματος θα είναι οι κύριοι νικητές: ο Τόνι Μπλερ και ο
Μπόρις Γιέλτσιν. Ο πρώτος ήταν ο ένθερμος υποστηρικτής αυτού του πολέμου, ο
άνθρωπος που ενθάρρυνε τους πιο διστακτικούς εταίρους του ΝΑΤΟ με την επιμονή
του ότι αυτός ο πόλεμος ήταν ηθική εκστρατεία για την ανατροπή του κακού από
την Ευρώπη.

Ο δεύτερος ήταν ηγέτης μίας χώρας, η οποία αρχικά ετέθη στο περιθώριο από τον
πόλεμο, καταδικάζοντας τις ενέργειες του ΝΑΤΟ, αλλά τελικά έλαβε την απόφαση
να παίξει τον ρόλο του έντιμου μεσολαβητή και να διορίσει έναν διαπραγματευτή
που θα μπορούσε να συμβάλει στην αναζήτηση λύσης.

Ο μεγάλος χαμένος είναι ο πρόεδρος Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Αναγκάστηκε να
παραδώσει ό,τι δεν ήθελε να παραχωρήσει στο Ραμπουγέ: αυτονομία στο
Κοσσυφοπέδιο και ανάμειξη διεθνούς δύναμης, συμπεριλαμβανομένων και ΝΑΤΟϊκών
στρατευμάτων. Για έναν άνθρωπο που απέκτησε απόλυτη εξουσία, υποδαυλίζοντας
τον αταβιστικό σερβικό εθνικισμό για το Κοσσυφοπέδιο, η απώλεια του ελέγχου
των Σέρβων στην επαρχία αυτή δεν μπορεί να μεταμφιεσθεί ούτε να δικαιολογηθεί.
Όσο και αν ο Μιλόσεβιτς επιχειρεί να αποποιηθεί των ευθυνών του, μεταθέτοντας
στο σερβικό Κοινοβούλιο τη λήψη της απόφασης για την αποδοχή των όρων των
«Οκτώ», όλη η Γιουγκοσλαβία γνωρίζει ότι αυτός ο πόλεμος ήταν πόλεμος και ήττα
του Μιλόσεβιτς. Ένας ακόμα χαμένος στη Γιουγκσολαβία είναι ο Ιμπραήμ Ρουγκόβα,
ο μετριοπαθής Αλβανός ηγέτης του Κοσσυφοπεδίου. Τα γεγονότα ξεπέρασαν τη
φιλοσοφία του της μη βίας ­ τύπου Γκάντι.

Για τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών ο πόλεμος είχε αμφίρροπη έκβαση. Ο Μπιλ
Κλίντον διατήρησε την πολιτική του ισχύ. Δεν χρειάστηκε να οδηγήσει την
Αμερική πιο μακριά απ’ όσο ήταν έτοιμη να δεχθεί η κοινή γνώμη. Υπέστη, όμως,
ένα ηθικό πλήγμα: κατηγορήθηκε στο Κογκρέσο για έλλειψη ηγετικού αναστήματος
και για αναποφασιστικότητα. Οι πρώτες του δηλώσεις, με τις οποίες απέκλειε την
εμπλοκή χερσαίων δυνάμεων, θεωρήθηκαν ως λάθος τακτικής.

Για άλλους δυτικούς ηγέτες, η υποστήριξη προς τον πόλεμο είχε κέρδη και
απώλειες. Ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ κατόρθωσε να ανταποκριθεί
στην αρχική δέσμευση της χώρας του προς τους ΝΑΤΟϊκούς συμμάχους, αλλά οι
εντάσεις που δημιούργησε στην κυβέρνηση συνασπισμού μπορεί να προκαλέσουν
μακροχρόνιες δυσκολίες. Και ο Ιταλός πρωθυπουργός Μάσιμο Ντ’ Αλέμα είδε το
χάσμα ανάμεσα στην κυβερνητική πολιτική και την κοινή γνώμη να διευρύνεται.