Ελκύει η ιδιωτική ασφάλιση

Προς την ιδιωτική ασφάλιση έχουν αρχίσει, κατά τα φαινόμενα, να στρέφονται
οι πολίτες ­ κυρίως των μεσαίων τάξεων ­ της χώρας, αναζητώντας την
ικανοποίηση που δεν τους προσφέρει η κοινωνική ασφάλιση και το ΕΣΥ.

Ήδη, τα τελευταία οκτώ χρόνια, τα ασφάλιστρα ζωής σχεδόν εξαπλασιάστηκαν
(483,24%) με μέση ετήσια αύξηση περίπου 25% το χρόνο, και σε σταθερές τιμές
διπλασιάστηκαν, με μέση ετήσια αύξηση περίπου 10% το χρόνο. Ενώ στο διάστημα
1989-1997, η συνολική παραγωγή ασφαλίστρων σε τρέχουσες τιμές σχεδόν… πενταπλασιάστηκε.

Τα στοιχεία αυτά αναδείχθηκαν σε έρευνα του Τομέα Οικονομικών της Υγείας της
Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας (Μπ. Οικονόμου, Γ. Καραλής, Γ. Κυριόπουλος)
σύμφωνα με την οποία:

* Ο ρυθμός αύξησης της ιδιωτικής ασφάλισης τα τελευταία χρόνια, με εξαίρεση το
1997, ήταν μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος. Η
μέση ετήσια αύξηση του ΑΕΠ, σε τρέχουσες τιμές, ήταν 14,95%, ενώ των
ασφαλίστρων ήταν 21,62% και σε σταθερές τιμές του 1994 ήταν, αντίστοιχα, 1,92%
και 7,57%.

* Στο σύνολο των ασφαλίστρων πρωτασφάλισης (σ.σ. πρώτου συμβολαίου ασφάλισης),
η παραγωγή του κλάδου ζωής ήταν 283,3 δισ. δρχ. (50,05% του συνόλου των ασφαλίστρων).

* Στο σύνολο της ελληνικής παραγωγής ασφαλίστρων τα ασφάλιστρα ζωής και υγείας
ανέρχονται σε 283,3 δισ. και αντιπροσωπεύουν το 0,86% του ΑΕΠ της χώρας.

Μικρή αγορά

Κι αυτή η εντυπωσιακή ανάπτυξη εμφανίζεται παρ’ όλο που, προς το παρόν, η
αγορά της ιδιωτικής ασφάλισης ζωής – υγείας στην Ελλάδα παραμένει μικρή. «Η
αγορά της ιδιωτικής ασφάλισης στην Ελλάδα», σημειώνουν οι ερευνητές, «παρ’ όλη
την ανάπτυξη που εμφανίζει τα τελευταία χρόνια, παραμένει μικρή. Ταυτόχρονα,
όμως, το υψηλό ποσοστό των ιδιωτικών δαπανών και η παραοικονομία αποτελούν
σταθερές συνιστώσες της οικονομίας και της χρηματοδότησης των υπηρεσιών
υγείας. Οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας αποτελούν το 40% περίπου του συνόλου των
δαπανών υγείας, ενώ η παραοικονομική δραστηριότητα ανέρχεται στο 1,13% του ΑΕΠ
και αντιπροσωπεύει το 16,9% του συνόλου των δαπανών υγείας».

Όπως τόνισε ο καθηγητής κ. Γ. Κυριόπουλος, οι ασφαλιστικές εταιρείες απέτυχαν
να προσφέρουν στον μέσο Έλληνα λαϊκά, φτηνά και αξιόπιστα ασφαλιστικά πακέτα
αλλά ωφελούνται από τα συνεχιζόμενα προβλήματα της κοινωνικής ασφάλισης και
του ΕΣΥ.

Και παρ’ όλο που είναι δύσκολη η ακριβής μέτρηση του ύψους των ασφαλίσεων
υγείας, καθώς μέχρι σήμερα υπάρχει έλλειψη αυτοτελών ασφαλιστικών προϊόντων
υγείας, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, το 1997 οι ασφάλειες υγείας
κυμαίνονταν μεταξύ 65-71 δισ. δρχ. (23%-25% του συνόλου του κλάδου ζωής). Ας
σημειωθεί ότι στην κατανομή των ασφαλειών ζωής – υγείας των επιμέρους κλάδων
τους, ο κλάδος ζωής – υγείας κατέχει το 76,29%. Και οι ασφάλειες ζωής –
υγείας, οι οποίες ως το 1996 συμμετείχαν σε ποσοστό μικρότερο του 50%, από το
1997 ξεπέρασαν το ποσοστό αυτό.

Ας σημειωθεί ότι οι 10 πρώτες σε παραγωγή εταιρείες συγκεντρώνουν το 83% της
παραγωγής ασφαλίστρων, γεγονός που, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, δείχνει
την ολιγοπωλιακή μορφή της αγοράς του κλάδου ζωής – υγείας.

Το σκηνικό, πάντως, αλλάζει από το 1998, οπότε εμφανίζονται στην ελληνική
ασφαλιστική αγορά Προγράμματα Ελεγχόμενης Φροντίδας ­ σαν κι αυτά που αρκετά
χρόνια πριν είχαν προτείνει Έλληνες μελετητές για τον δημόσιο τομέα και,
τελικά, είχαν θεσμοθετηθεί με τον Ν. 2519/97 χωρίς όμως και να προχωρήσουν ουσιαστικά.

«Σήμερα», λένε πάλι οι ερευνητές, «στην Ελλάδα, στον ιδιωτικό τομέα ασφάλισης,
λειτουργούν δύο τέτοια προγράμματα, κύριο χαρακτηριστικό των οποίων είναι η
επέκταση των παρεχόμενων υπηρεσιών εκτός των κλασικών καλύψεων και στην
πρωτοβάθμια περίθαλψη, με σκοπό τη διαμόρφωση μίας ολοκληρωμένης δέσμης
υπηρεσιών υγείας. Η εισαγωγή τέτοιων προγραμμάτων συνιστά μία τάση που δείχνει
να διευρύνεται».

Τα Ταμεία

Από την άλλη μεριά, μια ανάλυση των δαπανών υγείας των ασφαλιστικών ταμείων
που πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (καθηγητής Άρης
Σισσούρας, Αντ. Καρόκης, Ολ. Παπαλιού και Εύη Φραγκάκη) έδειξε, μεταξύ των
άλλων, ότι:

* Η συνολική δαπάνη υγείας των Ταμείων που εποπτεύονται από το υπουργείο
Κοινωνικών Ασφαλίσεων αυξήθηκε, σε τρέχουσες τιμές, σε 900 περίπου δισ. (από
500 περίπου δισ. το 1993), δηλαδή κατά 45%, που σε σταθερές τιμές αναλογεί σε
24% περίπου.

* Η χαμηλότερη δαπάνη ανά δικαιούχο εμφανίζεται στο ΤΑΕ και η υψηλότερη στο
Ταμείο Υγείας Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων.

* Στο ΙΚΑ και το ΤΕΒΕ το μεγαλύτερο ποσοστό στην κατανομή της δαπάνης
συγκεντρώνεται στη φαρμακευτική περίθαλψη, ενώ στον ΟΓΑ η κυρίαρχη κατηγορία
δαπανών είναι η νοσοκομειακή περίθαλψη.

* Αν εξεταστούν οι επιμέρους κατηγορίες δαπανών για τα μεγάλα Ταμεία, φαίνεται
ότι το ΙΚΑ παρουσιάζει έλλειμμα (και άρα μεγαλύτερη μέση δαπάνη ανά δικαιούχο)
σε όλες τις κατηγορίες των δαπανών, ενώ ο ΟΓΑ παρουσιάζει, σε γενικές γραμμές,
πλεόνασμα σε όλες τις κατηγορίες δαπανών και το ΤΕΒΕ παρουσιάζει έλλειμμα μόνο
στη φαρμακευτική περίθαλψη και πλεόνασμα σε όλα τα άλλα.

Τα τελικά συμπεράσματα της μελέτης ανακοινώθηκαν, όπως και της προηγούμενης,
στο Φόρουμ για την Υγεία και τις Πολιτικές Υγείας με θέμα «Η ασφάλιση υγείας
στην Ελλάδα», που πραγματοποιήθηκε στην Καλαμάτα με συμμετοχή πολλών ειδικών
επιστημόνων, εκπροσώπων ασφαλιστικών οργανισμών, αλλά και του υφυπουργού
Οικονομικών Ν. Χριστοδουλάκη και του πρώην διοικητή του ΙΚΑ, Γρ. Σολωμού.