Το «ντόμινο» χτύπησε πρώτη τη Βραζιλία

Όταν τα άσχημα νέα για την επίθεση που δεχόταν το αργεντίνικο πέσο
εμφανίσθηκαν στις οθόνες του ντίλιγκ ρουμ, στο Σάο Πάολο, οι διαπραγματευτές
άρχισαν να καγχάζουν. Θυμήθηκαν τη διαχρονική κόντρα μεταξύ της Βραζιλίας και
των νότιων γειτόνων της.

Μεγάλη πτώση. Τη Δευτέρα, το Χρηματιστήριο του Σάο Πάολο σημείωσε πτώση 4,89%

Οι καγχασμοί τους όμως κόπασαν γρήγορα. Τη Δευτέρα, ο δείκτης (BOVESPA) στο
Χρηματιστήριο του Σάο Πάολο άρχισε να κατρακυλά επικίνδυνα, για να κλείσει με
σημαντικές απώλειες 4,89%. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη πτώση που σημειώθηκε σε
μία ημέρα από τον περασμένο Ιανουάριο, όταν υποτιμήθηκε το βραζιλιάνικο ρεάλ.
Ο λόγος; Η ανησυχία για τις προοπτικές της οικονομίας στην Αργεντινή.

Η πρώτη που πληρώνει

Η πτώση στο Χρηματιστήριο του Σάο Πάολο ήταν μεγαλύτερη από αυτή που
σημειώθηκε σε άλλα Χρηματιστήρια της Λατινικής Αμερικής, του Μπουένος Άιρες συμπεριλαμβανομένου.

Η πτώση αυτή, αν και οφείλεται σε παράγοντες που δεν μπορούν να ελεγχθούν από
τη βραζιλιάνικη κυβέρνηση, δεν προκάλεσε έκπληξη. Η Βραζιλία, πολύ συχνά,
είναι η πρώτη χώρα που πληρώνει τα άσχημα οικονομικά νέα που αφορούν άλλες
αναδυόμενες αγορές ή τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη μεγαλύτερη πηγή ξένων
επενδύσεων της Βραζιλίας.

Η μεγαλύτερη οικονομία

Το φαινόμενο οφείλεται κατά κύριο λόγο στο μέγεθος της Βραζιλίας ­ είναι η
μεγαλύτερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής ­ και το σχετικά εκσυγχρονισμένο
χρηματοπιστωτικό της σύστημα. Επειδή οι βραζιλιάνικοι τίτλοι ­ μετοχές και
ομόλογα ­ είναι πολύ περισσότεροι σε σχέση με άλλων αναπτυσσόμενων χωρών, και
επειδή αυτοί οι τίτλοι είναι οι πιο εύκολα ρευστοποιήσιμοι είναι συνήθως οι
πρώτοι που πωλούνται.

«Το φαινόμενο του “ντόμινο” επέστρεψε», λέει ο Μαρτσέλο Τσεστάρι, αναλυτής της
Μπάνκο Μερκαντίλ ντο Μπραζίλ. «Τα πάντα δείχνουν πάλι αρνητικά και δεν
μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα γι’ αυτό».

Εμπιστοσύνη και ομόλογα

Κατά παράξενο τρόπο η πτώση στη χρηματιστηριακή αγορά του Σάο Πάολο ήρθε την
ημέρα που η βραζιλιάνικη οικονομία πήρε έναν ψήφο εμπιστοσύνης. Η Βραζιλία
εγκατέλειψε ένα σχέδιο ανταλλαγής μερικών δισεκατομμυρίων δολαρίων ομολογιακού
χρέους βραζιλιάνικων επιχειρήσεων με λιγότερο «επικίνδυνους» τίτλους, που
υποστηρίζονται από την κυβέρνηση. Οι επενδυτές περιφρόνησαν το σχέδιο και
προτίμησαν να κρατήσουν τα επιχειρηματικά ομόλογα.

Παρά το γεγονός ότι η μη πραγματοποίηση της ανταλλαγής δεν είναι θετική για
την Γκόλντμαν Σαξ, την επενδυτική τράπεζα που τη σχεδίασε, είναι θετική ως
δείγμα της αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των ξένων επενδυτών προς τη
Βραζιλία. Ο βασικός λόγος που η ανταλλαγή δεν πραγματοποιήθηκε είναι η
πεποίθηση των επενδυτών ότι οι πιθανότητες μαζικής χρεοκοπίας των
βραζιλιάνικων επιχειρήσεων είναι πολύ λίγες.

Κυβερνητικές συμπεριφορές

Οι επενδυτές συμφώνησαν να ανταλλάξουν μόνο περίπου 680 εκατομμύρια δολάρια
ενός συνολικού ομολογιακού χρέους των επιχειρήσεων ύψους 19,6 δισεκατομμυρίων.
«Η συμφωνία καθησύχασε τις αγορές, αφού έδειξε ότι η κυβέρνηση είναι παρούσα»,
εκτιμά ένας αναλυτής της τράπεζας Αμέρικας Τραστ. Πολλές εταιρείες, που πέρυσι
αντιμετώπισαν προβλήματα με την εξυπηρέτηση των χρεών τους, βρήκαν στο πλευρό
τους τη βραζιλιάνικη κυβέρνηση. Αντίθετα, η κυβέρνηση της Αργεντινής δεν
ασχολήθηκε πολύ με ανάλογα προβλήματα που αντιμετώπιζαν κάποιες επιχειρήσεις
της χώρας. Κατά τη διάρκεια του 1999, σημειώθηκων έξι χρεοκοπίες
επιχειρηματικών ομολογιακών δανείων στην Αργεντινή, ενώ στη Βραζιλία μόλις δύο.