Επεκτείνεται για τα Βαλκάνια ο αναπτυξιακός νόμος

Ίση αντιμετώπιση με τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται σε ελληνικό έδαφος θα
προσφέρει ο αναπτυξιακός νόμος στις επενδύσεις που θα γίνουν στα Βαλκάνια,
μετά τη λήξη του πολέμου.

Αυτό υποστηρίζει ο αρμόδιος υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Αλέκος Μπαλτάς σε
συνέντευξή του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ». Όπως λέει χαρακτηριστικά, απαντώντας σε
σχετική ερώτηση, «θα είναι σαν να επενδύουν σε μία ελληνική επαρχία. Αυτή
είναι η ιδέα». Ενώ, όμως, για τις επενδύσεις που θα γίνουν μετά τον πόλεμο
στην περιοχή των Βαλκανίων τα σχέδια και οι ιδέες είναι πολλές, για τις
επιχειρήσεις που ζημιώνονται τώρα λόγω της συνέχισης του πολέμου δεν
προβλέπεται η αρωγή του κράτους.

«Όχι, αποζημίωση με αυτή την έννοια δεν υπάρχει ούτε θεσμικό πλαίσιο για να
δοθεί», λέει ο κ. Μπαλτάς. «Εκείνο που έχουμε κάνει», προσθέτει, «είναι να
ενημερώσουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση για τις ζημίες που έχουν υποστεί οι ελληνικές
επιχειρήσεις και να ζητήσουμε τη συνδρομή της. Τώρα, το τι θα βγάλουμε από
εκεί, δεν μπορώ να το προβλέψω. Έχουμε, όμως, θέσει το θέμα και το παλεύουμε».
Ο κ. Μπαλτάς είναι αισιόδοξος για τις προοπτικές δραστηριοποίησης των
ελληνικών επιχειρήσεων στα Βαλκάνια μετά τον πόλεμο. Δεν συμμερίζεται, με άλλα
λόγια, τις απόψεις σύμφωνα με τις οποίες η όποια διεθνής βοήθεια δοθεί θα
αξιοποιηθεί πρωτίστως από τις μεγάλες εταιρείες ­ κατασκευαστικές και άλλες ­
των ισχυρών οικονομικά χωρών. Χωρίς να παραγνωρίζει αυτό το ενδεχόμενο,
υποστηρίζει ότι η Ελλάδα θα έχει εκ των πραγμάτων ένα προβάδισμα για
«οικονομικές συνεργασίες», όπως τις χαρακτηρίζει. Και αυτό γιατί οι ελληνικές
επιχειρήσεις είναι ήδη εγκατεστημένες και δραστηριοποιούνται στην περιοχή.
«Είμαστε εγγύτερα, μας χρειάζονται, έχουμε δηλαδή πολλά πλεονεκτήματα, αρκεί
να σχεδιάσουμε έγκαιρα και σωστά», υποστηρίζει.

Οι εξαγωγείς

Όπως παρατηρεί χαρακτηριστικά, οι ελληνικές εξαγωγές προς τις βαλκανικές χώρες
από το 1992 έως το 1997 πενταπλασιάστηκαν, με αποτέλεσμα το πλεόνασμα του
εμπορικού ισοζυγίου της Ελλάδας με τις χώρες αυτές να έχει φτάσει στα 550
εκατομμύρια δολάρια περίπου από 80 εκατ. δολάρια περίπου που ήταν το 1992.
«Επιπλέον,» προσθέτει, «σε όλες αυτές τις χώρες είμαστε πρώτοι ή δεύτεροι στις
επενδύσεις μεταξύ όλων των ξένων χωρών».

«Η Βαλκανική», λέει, «μετά το 1990 αποτέλεσε το πεδίο εφαρμογής του φαινομένου
της παγκοσμιοποίησης για την ελληνική οικονομία. Είναι πολλές οι ελληνικές
επιχειρήσεις που επέλεξαν ως χώρο επενδυτικής δραστηριότητας τα Βαλκάνια».
Προφανώς, η Ελλάδα ελπίζει τώρα ότι με τη διάθεση σημαντικών διεθνών κεφαλαίων
για την ανοικοδόμηση της περιοχής, οι ευκαιρίες για τις ελληνικές επιχειρήσεις
θα πολλαπλασιαστούν. Όμως, όπως αναγνωρίζει ο κ. Μπαλτάς, το όλο πλαίσιο για
την ανάπτυξη του «μικρού σχεδίου Μάρσαλ», όπως ονομάστηκε, είναι προς το παρόν
ασαφές. «Όλοι έχουν δεχθεί ότι πρέπει να βοηθήσουν τη Βαλκανική, ώστε να
αναπτυχθεί οικονομικά και να ηρεμήσει κοινωνικά», λέει. «Αλλά δεν έχει
οριστικοποιηθεί τι μορφή θα πάρει αυτή η βοήθεια, πόσα χρήματα θα δοθούν
ακριβώς, μέσω ποιων οργανισμών, πόσα θα είναι δωρεάν βοήθεια και πόσα θα είναι
δάνεια με επιδότηση επιτοκίων». Η Ελλάδα, προσθέτει ο υφυπουργός Εθνικής
Οικονομίας, έχει υπολογίσει ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον 10 έως 20 δισ. δολάρια.

Επίσης, σημειώνει ο κ. Μπαλτάς, η Ελλάδα υποστηρίζει ότι το όποιο σχέδιο
εφαρμοστεί, θα πρέπει να περιλαμβάνει και την περιοχή της Γιουγκοσλαβίας και
όχι μόνον τις γειτονικές χώρες και το Κόσοβο, όπως προβλέπουν τα πρώτα σχέδια
διεθνών οργανισμών που έχουν δει μέχρι στιγμής το φως της δημοσιότητας. «Το
έχουμε θέσει αυτό το θέμα σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς, με τους οποίους
έχουμε έρθει σε επαφή», υποστηρίζει ο κ. Μπαλτάς. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει,
εξάλλου, η Ελλάδα στον φορέα ο οποίος θα αναλάβει να παρακολουθεί το έργο,
σύμφωνα με τον υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας. «Θα πρέπει να είναι ένας διεθνής
φορέας που να εγγυάται τη διαφάνεια και την αξιοπιστία του δύσκολου αυτού
έργου της ανοικοδόμησης», λέει. «Εμείς ζητούμε να συμμετέχει ενεργά η Ελλάδα
σ’ αυτόν και επιπλέον να έχει την έδρα του στη Θεσσαλονίκη, η οποία
ενδείκνυται από πλευράς θέσεως περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη πόλη».

Ο κ. Μπαλτάς δεν θεωρεί ότι υπάρχουν κάποιες ειδικές κατηγορίες επιχειρήσεων
που θα μπορέσουν να επωφεληθούν από την ανοικοδόμηση των Βαλκανίων περισσότερο
από κάποιες άλλες. Βεβαίως, είναι αυτονόητο, ότι οι κατασκευαστικές εταιρείες
θα έχουν τον πρώτο λόγο. Μάλιστα, προσθέτει, τώρα τελευταίως που οι ελληνικές
κατασκευαστικές εταιρείες δείχνουν να έχουν αντιληφθεί τον ρόλο του μεγάλου
μεγέθους και προχωρούν σε συνενώσεις και συνεργασίες, οι προοπτικές τους βελτιώνονται.

Όμως, προσθέτει, «όλοι οι κλάδοι θα μπορέσουν να επωφεληθούν, αρκεί να έχουν
καλούς, δραστήριους και έξυπνους μάνατζερ».

Οι ανάγκες

Γιατί δεν θα είναι μόνο η ανάγκη για κατασκευή έργων που θα πρέπει να
καλυφθεί, αλλά ακόμη και απλές καταναλωτικές ανάγκες για τρόφιμα, αναψυκτικά ή
και παγωτά. «Δεν μπορώ εγώ να δώσω την προτεραιότητα σε κάποιους κλάδους»,
λέει. «Θα την βρουν μόνοι τους οι επιχειρηματίες. Αυτή είναι η ελεύθερη
οικονομία, λύνει τα προβλήματα από μόνη της. Αν το κράτος μπορούσε να δώσει
τις απαντήσεις σε όλα αυτά τα ερωτήματα για την επιχειρηματική δραστηριότητα,
δεν θα είχε καταρρεύσει το σοβιετικό μοντέλο». Η ελεύθερη αγορά, όμως, έχει
και τα προβλήματά της. Ένα από αυτά είναι ο έντονος ανταγωνισμός που
αναπτύσσεται μεταξύ ελληνικών επιχειρήσεων στο έδαφος των βαλκανικών χωρών, με
αποτέλεσμα να τίθεται σε κίνδυνο ­ σε ορισμένες περιπτώσεις ­ η ελληνική
παρουσία συνολικά σε κάποιους τομείς δραστηριότητας.

Ο κ. Μπαλτάς αναφέρει ότι πράγματι έχουν παρουσιαστεί κάποιες φορές φαινόμενα
όχι υγιούς ανταγωνισμού, αλλά υπονόμευσης μιας ελληνικής επιχείρησης από άλλη.
Έχει συμβεί, για παράδειγμα, λέει, να κερδίζει έναν διαγωνισμό μια ελληνική
επιχείρηση και οι επίσης ελληνικές ανταγωνίστριές της να επιχειρούν να
ακυρωθεί ο διαγωνισμός, επειδή τον έχασαν αυτές. Αυτός ο ελληνο-ελληνικός
πόλεμος, λέει, πρέπει να σταματήσει. Αλλά ο υγιής ανταγωνισμός βοηθά όλες τις
επιχειρήσεις να οργανώνονται καλύτερα. Προς το παρόν, βεβαίως, όλες οι
ελληνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στα Βαλκάνια βρίσκονται σε ζώνη
κινδύνου. Ο κ. Μπαλτάς υποστηρίζει ότι μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος δεν
μπορούν να υπολογιστούν οι ζημίες που έχουν υποστεί τόσο οι επενδύσεις όσο και
το εμπόριο. Μάλιστα, αποτολμά και την πρόβλεψη ότι «αν τελειώσει νωρίς ο
πόλεμος, μπορούν να καλυφθούν οι απώλειες μέσα σε έναν μήνα». Η παράταση,
όμως, αναγνωρίζει ο κ. Μπαλτάς, προκαλεί ανησυχίες. «Όσο καθυστερεί η εξεύρεση
λύσης», λέει, «τόσο επιδεινώνεται το κλίμα και οι επενδυτικές και εξαγωγικές
προοπτικές, γιατί όλοι είναι “κουμπωμένοι” και η Γιουγκοσλαβία η ίδια είναι
απομονωμένη». Πάντως, ο κ. Μπαλτάς υποστηρίζει ότι οι εκτιμήσεις που έχει
διατυπώσει ο κ. Παπαντωνίου για τις επιπτώσεις του πολέμου στην ελληνική
οικονομία, και ειδικότερα για τη μείωση του ρυθμού ανάπτυξης κατά 0,5%,
βρίσκονται σε πλαίσια ασφαλείας και ίσως αποδειχθούν υπερβολικές, αν η λύση
έρθει σύντομα.

Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Αλέκος Μπαλτάς εργάσθηκε για αρκετά
χρόνια στον χώρο των επιχειρήσεων πριν αφοσιωθεί στην πολιτική. Με σπουδές
οικονομικών στη Γενεύη, υπήρξε κατά καιρούς υπεύθυνος μάρκετινγκ, προσωπικού
και δημοσίων σχέσεων πολυεθνικών και ελληνικών επιχειρήσεων, διευθύνων
σύμβουλος σε εξαγωγική επιχείρηση, ενώ μέχρι το 1981 διατηρούσε δικό του
γραφείο συμβούλου οργάνωσης επιχειρήσεων και μάρκετινγκ.

Το 1981 ανέλαβε καθήκοντα προέδρου του Εθνικού Οργανισμού Καπνού και στη
συνέχεια διετέλεσε γενικός γραμματέας Εξωτερικού Εμπορίου, υφυπουργός
Εμπορίου, υφυπουργός Γεωργίας και τέλος υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας,
αρμόδιος για τις εξωτερικές οικονομικές σχέσεις. Ωστόσο, τη θέση αυτή
προβλέπεται να εγκαταλείψει σύντομα, καθώς ο Πρωθυπουργός τον περιέλαβε στη
λίστα των υποψηφίων ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ.

Προς το παρόν, ο κ. Μπαλτάς κατέχει την έδρα του βουλευτή Αιτωλοακαρνανίας,
όπου εκλέγεται με το ΠΑΣΟΚ από το 1989.