Ανοίγουν παράθυρα για περισσότερα δάνεια

Ο απλούστερος τρόπος για να «σπάσει» κανείς το όριο θα ήταν να πληρώσει την ποινή, επισημαίνει ο γενικός διευθυντής της Εμπορικής κ. Γ. Μιχελής.Άτυπη συμφωνία, μεταξύ των διοικήσεων των τραπεζών, για την προστασία του μέτρου προτείνει ο αντιπρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς κ. Ι. Γεωργάνας.Το μέτρο, από τη φύση του, είναι άδικο για τις μικρές τράπεζες και τις τράπεζες με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, υποστηρίζει ο διευθύνων σύμβουλος της Εγνατίας Τράπεζας κ. Β. Κελτσόπουλος.Τον ρόλο που θα παίξουν οι θυγατρικές τράπεζες του εξωτερικού για εκείνους που θα αποφασίσουν να «σπάσουν» το όριο, επισημαίνει ο πρόεδρος της Aspis Bank κ. Ευστ. Παπαγεωργίου

Επισήμως, ο βασικός στόχος των διοικήσεων των εμπορικών τραπεζών ήταν και
παραμένει η περιφρούρηση του ορίου για την πιστωτική επέκταση, που έθεσε
πρόσφατα η Τράπεζα της Ελλάδος. Ανεπισήμως, όμως, οι αρμόδιες διευθύνσεις τους
αναζητούν ήδη «παράθυρα» στη σχετική πράξη του διοικητή της Τραπέζης της
Ελλάδος κ. Λουκά Παπαδήμου, χρήση των οποίων θα κάνουν στην περίπτωση που
διαπιστώσουν ότι κινούνται πάνω από το όριο που έχει τεθεί.

«Κατ’ αρχήν, θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι το μέτρο αυτό είναι από τη φύση
του άδικο για τις μικρές τράπεζες και τα πιστωτικά ιδρύματα που παρουσίαζαν
υψηλούς ρυθμούς αύξησης. Το γεγονός αυτό από μόνο του, όπως είναι φυσικό,
προκαλεί προβληματισμό» θα πει, μιλώντας στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ», ο κ. Βασίλης
Κελτσόπουλος, διευθύνων σύμβουλος και γενικός διευθυντής της Εγνατίας Τράπεζας
και πρόεδρος, παράλληλα, της Τράπεζας Κεντρικής Ελλάδας. Κοινή εκτίμηση,
μεταξύ των Ελλήνων τραπεζιτών, αποτελεί ότι τα μεγάλα πιστωτικά ιδρύματα, λόγω
του σημαντικού χαρτοφυλακίου δανειοδοτήσεων που διαθέτουν, θα αντιμετωπίσουν
συγκριτικά και τα μικρότερα προβλήματα στην εφαρμογή του ορίου, αφού το
περιθώριο κινήσεων που διαθέτουν είναι μεγαλύτερο. «Ούτως ή άλλως, μία
ετησιοποιημένη αύξηση της τάξεως του 12% για την Εθνική ή την Εμπορική
Τράπεζα, θα είναι κάτι παραπάνω από ικανοποιητική», σχολιάζει διευθυντικό
στέλεχος μεγάλης ιδιωτικής τράπεζας.

«Άτυπη συμφωνία»

«Εμείς εκεί αποσκοπούμε και δεν νομίζω ότι θα τεθεί θέμα καταστρατήγησης της
πράξης της Τραπέζης της Ελλάδος από κανέναν, τουλάχιστον σε ακραίο βαθμό»,
τονίζει ο κ. Γιώργος Μιχελής, γενικός διευθυντής της Εμπορικής Τράπεζας, η
οποία αξίζει να σημειωθεί ότι αυτό τον καιρό επιχειρεί μία αξιόλογη διείσδυση
στον τομέα της στεγαστικής πίστης, με σχετική διαφημιστική καμπάνια που
βρίσκεται σε εξέλιξη. «Δεν αποκλείεται, αν χρειασθεί, να πάμε και σε μία άτυπη
συμφωνία, για να προστατευθεί το μέτρο, αφού ο στόχος της περιφρούρησης του θα
πρέπει να υπερισχύσει», θα πει ο κ. Ιάκωβος Γεωργάνας, αντιπρόεδρος της
Τράπεζας Πειραιώς. Το γεγονός αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα αρμόδια επιτελεία
των τραπεζών δεν έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία της ανεύρεσης τρόπων για να
ξεπεράσουν το εμπόδιο από το όριο αν κάτι τέτοιο χρειασθεί. «Ο απλούστερος θα
είναι αυτός της πληρωμής της ποινής που προβλέπεται σε αυτήν την περίπτωση»,
θα πει ο κ. Μιχελής. «Εκτός και αν βρουν άλλους πιο σύνθετους τρόπους, που θα
τους επιτρέψουν και τα επιτόκιά τους να διατηρήσουν στα σημερινά επίπεδα, αλλά
και το πρόστιμο της υπέρβασης να αποφύγουν», θα προσθέσει ο κ. Ευστάθιος
Παπαγεωργίου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Aspis Bank. «Στην περίπτωση
αυτή», διευκρινίζει, «θα μπορούσαν να μεταφέρουν, για παράδειγμα, ένα μέρος
των επιχειρηματικών ή εμπορικών δανείων τους στο εξωτερικό, κάνοντας χρήση των
θυγατρικών τους τραπεζών. Αυτό συνεπάγεται βεβαίως ότι διατηρούν θυγατρικές
τράπεζες έξω, ώστε να διοχετεύσουν εκεί τα συμβόλαια των πελατών τους. Οι
μικρές τράπεζες, που δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα, θεωρώ ότι θα προτιμήσουν να
αναλάβουν το κόστος της ποινής, για να μην αναγκασθούν να βγουν εκτός αγοράς».

Για τρεις λόγους

Η μεταφορά των συγκεκριμένων κατηγοριών δανείων, που αναφέρθηκε παραπάνω, δεν
θα γίνει ­ αν τελικώς γίνει ­ τυχαία, όπως εκτιμάται, για τρεις κυρίως λόγους:

* Επειδή αποτελούν περίπου το 80% του χαρτοφυλακίου των τραπεζών και άρα
αυξάνουν έτσι τα περιθώρια κινήσεων. Όπως επισημάνθηκε χαρακτηριστικά από
στέλεχος της Τράπεζας Αττικής, «το corporate banking είναι αυτό το οποίο
επηρεάζει το μέγεθος των τραπεζικών χαρτοφυλακίων».

* Επειδή ήδη αρκετές επιχειρήσεις δανείζονται απ’ ευθείας από το εξωτερικό και
κατά συνέπεια δεν τους ξενίζει η τακτική. Και

* Επειδή κατ’ αυτόν τον τρόπο θα «υποψιάσουν» λιγότερο την Τράπεζα της
Ελλάδος, η οποία επικεντρώνει την προσοχή της κυρίως στους τομείς της
καταναλωτικής και στεγαστικής πίστης. «Τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά»,
σχολιάζει από την Alpha Τράπεζα Πίστεως, η οποία διαθέτει θυγατρική τράπεζα
στο εξωτερικό, ανώτερο στέλεχος της στο οποίο η «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» έθεσε υπόψη τη
συγκεκριμένη μεθοδολογία. «Η δανειοδότηση από το εξωτερικό συνεπάγεται μία
γραφειοκρατική διαδικασία που περνάει από το υπουργείο Οικονομικών, το οποίο
μπορεί να ενημερώσει την Κεντρική Τράπεζα αν παρατηρήσει αυξημένη ροή. Η
συνεργασία μεταξύ τους, άλλωστε, είναι πολύ καλή». Στελέχη άλλων τραπεζών,
όμως, εκτιμούν ότι κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο.

«Οχήματα»

Μάλιστα, θεωρούν ότι δεν είναι μόνον οι θυγατρικές τράπεζες οι οποίες, σε
θεωρητικό πάντα επίπεδο, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως «οχήματα» για το
σπάσιμο του ορίου της Τραπέζης της Ελλάδος. «Υπάρχουν και θυγατρικές εταιρείες
τραπεζών οι οποίες θα μπορούσαν να πράξουν το ίδιο, δανειζόμενες απ’ ευθείας
από το εξωτερικό, με αποτέλεσμα να διασφαλίσουν τη δυνατότητα χρηματοδότησης
των πελατών τους, σε παραπλήσιους τομείς δραστηριοποίησης», όπως τονίζουν.
Αναφέρουν, μάλιστα, χαρακτηριστικά παραδείγματα θυγατρικών εταιρειών από τον
τομέα του αυτοκινήτου ή εταιρειών από τον χώρο των ηλεκτρικών και οικιακών
συσκευών με τις οποίες συνεργάζονται. «Όσοι διαθέτουν στο εξωτερικό κάποιον
μηχανισμό, δεν αποκλείεται να τον αξιοποιήσουν. Αλλά και πάλι είναι τόσο
μεγάλη η αύξηση που παρατηρείται στις χορηγήσεις, που όσο μεγάλο κομμάτι του
corporate banking και αν επιχειρήσει κανείς να μεταβιβάσει στο εξωτερικό, το
όριο θα είναι πάντα πρόβλημα», εκτιμά στέλεχος της Eurobank.

Άλλες μέθοδοι

Η χρήση των «οχημάτων», όμως, δεν αποκλείει άλλες μεθόδους, περισσότερο
«τραπεζικές», που θα μπορούσαν ενδεχομένως να εφαρμοσθούν εφόσον οι
περιστάσεις το απαιτούσαν. Μία από αυτές, όπως μεταφέρθηκε στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ»
από στέλεχος της Εθνικής Τράπεζας η πολιτική της οποίας πάντως θα κινηθεί
αυστηρά στο όριο Παπαδήμου, προβλέπει την πώληση δανείων από μία ελληνική
τράπεζα σε μία τράπεζα του εξωτερικού, μεταβιβάζοντας παράλληλα και τα σχετικά
δικαιώματα, χωρίς οι όροι δανειοδότησης του πελάτη να αλλάζουν. Η ξένη τράπεζα
μπορεί, αν θέλει, να εκδώσει τίτλους, ενώ η «πωλήτρια» διαγράφει δάνεια,
μειώνει τα υπόλοιπά της κι αποκτά ρευστότητα. «Για εκείνους τους ομίλους, οι
οποίοι διαθέτουν στο χαρτοφυλάκιό τους περισσότερες από μία τράπεζες, τα
πράγματα θα μπορούσαν να είναι πιο απλά, με μία ορθολογική κατανομή των
δανείων μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων που διαθέτουν εδώ στην Ελλάδα»,
επισημαίνεται από ανώτερο στέλεχος της Τράπεζας Αττικής. «Κατά συνέπεια»,
προσθέτει, «δεν θα χρειασθεί, αν παραστεί ανάγκη, να προσφύγουν σε θυγατρικές
τράπεζες του εξωτερικού, πράγμα που θα μπορούσαν να κάνουν, αφού η πράξη του
διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος δεν αναφέρεται στους ενοποιημένους
ισολογισμούς ή σε συναλλαγές με ξένες τράπεζες».

«Γύρισμα» δανείων

Στην περίπτωση που το όριο της πιστωτικής επέκτασης διαρκέσει έως το τέλος του
έτους ή και αργότερα, λύση στο πρόβλημα για τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο θα
μπορούσε να αποτελέσει το «γύρισμα» των δανείων. Η μέθοδος είναι, λίγο έως
πολύ, γνωστή. Την τελευταία ημέρα του Δεκεμβρίου οι δανειζόμενες επιχειρήσεις
επιστρέφουν την οφειλή τους, την οποία παίρνουν και πάλι την πρώτη εργάσιμη
του Ιανουαρίου, μειώνοντας το υπόλοιπο, χωρίς στην πράξη να μπορεί να φανεί τίποτα.

«Δεν αποκλείεται, όμως, να μη χρειασθεί να γίνει εφαρμογή καμιάς σύνθετης
τραπεζικής τακτικής, αλλά να λυθεί το πρόβλημα με πιο απλό τρόπο, από εκείνα
τα ιδρύματα που θα το αντιμετωπίσουν», υποστηρίζει άλλο στέλεχος της Εθνικής
Τράπεζας. Και διευκρινίζει: «Τι πιο απλό από το να προχωρήσουν σε ξεκαθάρισμα
επισφαλών δανείων, τα οποία συνήθως είναι παλιές ιστορίες;»

Οι ξένες τράπεζες

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ξένες τράπεζες που δραστηριοποιούνται στον ελληνικό
χώρο, παρακολουθούν με προσοχή τις τελευταίες εξελίξεις και περιμένουν να
οριστικοποιηθεί η στάση των ελληνικών, για να πάρουν τις τελικές τους
αποφάσεις. Ορισμένες από αυτές, πάντως, επιχειρούν μία μερική αλλαγή της
πολιτικής τους, δίνοντας βαρύτητα σε άλλα προϊόντα (π.χ. νέα Αμοιβαία
Κεφάλαια), ενώ η τελική τους στάση στο συγκεκριμένο θέμα αναμένεται ότι θα
οριοθετηθεί προς το τέλος του μήνα. Στο σύνολό τους, πάντως, ελληνικές και
ξένες τράπεζες δηλώνουν ότι το τελευταίο πράγμα που θα επιθυμούσαν θα ήταν να
πέσουν στη δυσμένεια του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, κάτι το οποίο
αναμένεται να γίνει στην περίπτωση που υπερβούν το όριο της πιστωτικής
επέκτασης. Από την άλλη πλευρά, πάντως, κανείς από τους επικεφαλείς των
εμπορικών τραπεζών δεν φαίνεται διατεθειμένος να παραχωρήσει ούτε ελάχιστο από
το σημερινό του μερίδιο και, κατά συνέπεια, οι εξελίξεις αναμένονται με ενδιαφέρον.