12 τρισ. τα κέρδη από τη συμμετοχή στην ΟΝΕ

Σε φορολογικές ελαφρύνσεις, κοινωνικές δαπάνες, επενδύσεις, εξοπλισμούς και
δαπάνες εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους θα μοιραστεί το «μέρισμα της ΟΝΕ»,
που υπολογίζεται σε 12 τρισ. δρχ. για την πενταετία 2000-2004

Σχεδιασμοί για τη διανομή, από το 2000, του λεγόμενου «μερίσματος της ΟΝΕ»,
που υπολογίζεται από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ότι μπορεί να φτάσει και
τα 12 τρισ. δρχ. κατά την πενταετία 2000-2004, γίνονται ήδη στα οικονομικά
υπουργεία. Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης προτιμά να κρατά προς το
παρόν το στόμα του κλειστό για το θέμα αυτό, μετά την επικράτηση της άποψης να
πέσουν οι τόνοι της παροχολογίας για να μην υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις στην
οικονομία. Πάντως οι σχεδιασμοί γίνονται, έστω και για εσωτερική χρήση. Από
αυτούς προκύπτει, λοιπόν, ότι η ΟΝΕ θα αποφέρει ένα όφελος της τάξεως των 12
τρισ., εξαιτίας κυρίως της μείωσης των επιτοκίων (και της εξοικονόμησης, ως εκ
τούτου, δαπανών για τόκους) και της αύξησης των εσόδων, λόγω της αύξησης των
ρυθμών ανάπτυξης. Αυτό είναι το λεγόμενο «μέρισμα της ΟΝΕ». Όμως, για τη
διανομή του μερίσματος αυτού ερίζουν πολλοί ενδιαφερόμενοι. Είναι πρώτα πρώτα
το «πακέτο Σημίτη» που πρέπει να χρηματοδοτηθεί. Η κυβέρνηση έχει υποσχεθεί
ότι το 2000 θα είναι η πρώτη χρονιά κατά την οποία οι εργαζόμενοι θα
απολαύσουν τους καρπούς των θυσιών που υπέστησαν τα τελευταία χρόνια, εν
ονόματι της ένταξης στην ΟΝΕ. Αυτό σημαίνει ότι ο προϋπολογισμός θα
επιβαρυνθεί με ένα σημαντικό κόστος για φορολογικές ελαφρύνσεις και άλλου
είδους κοινωνικές παροχές. Μόνο για τις φορολογικές ελαφρύνσεις, οι κατ’ αρχήν
υπολογισμοί του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας αναφέρουν ότι θα διατεθεί
περίπου 1,5 τρισ. δρχ. του μερίσματος αυτού στην πενταετία..

Δεύτερος διεκδικητής είναι το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, το οποίο θα
απαιτήσει ένα σημαντικό κονδύλι εθνικής συμμετοχής για να συμπληρώσει τα 9
τρισ. δρχ. της κοινοτικής χρηματοδότησης. Για το ΚΠΣ υπολογίζεται ότι από το
μέρισμα της ΟΝΕ θα διατεθούν περίπου 2,7 τρισ. δρχ. Η τρίτη ανάγκη που θα
καλυφθεί με τους επιπλέον πόρους που θα εξοικονομηθούν λόγω ΟΝΕ θα είναι οι
εξοπλιστικές δαπάνες. Γι’ αυτές το ΥΠΕΘΟ υπολογίζει ότι θα διατεθούν 2,3 τρισ.
δρχ. στην πενταετία, επιπλέον του σημερινού επιπέδου δαπανών του υπουργείου
Εθνικής Άμυνας.

Υπάρχει, όμως, και ένας τέταρτος προορισμός του μερίσματος αυτού, που δεν
είναι άλλος από το δημόσιο χρέος. Η ανάγκη μείωσης του δημοσίου χρέους είναι
επίσης επιτακτική, όχι μόνο για να ικανοποιείται το σχετικό κριτήριο σύγκλισης
που ορίζει ότι η πορεία του χρέους πρέπει να είναι συνεχώς καθοδική, αλλά και
για έναν άλλο βασικό λόγο: για να μπορέσει να συνεχισθεί με ικανοποιητικό
ρυθμό η καθοδική πορεία των επιτοκίων. Με άλλα λόγια, αν διατεθεί ένα
σημαντικό ποσό του μερίσματος της ΟΝΕ για τη μείωση του δημοσίου χρέους, θα
αυξηθεί στη συνέχεια το ίδιο το μέρισμα, αφού θα εξοικονομηθούν περισσότερες
δαπάνες για τόκους.

Η εντυπωσιακή πτώση των επιτοκίων είναι ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα
της οικονομικής πολιτικής που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια για τη σύγκλιση
της ελληνικής με τις ευρωπαϊκές οικονομίες και την ένταξη στην ΟΝΕ. Δεδομένου
δε ότι αφορά όλο τον κόσμο, είτε αυτοί είναι επιχειρηματίες είτε καταναλωτές,
η κυβέρνηση έχει στηρίξει πάνω της ολόκληρη διαφημιστική εκστρατεία τις
τελευταίες ημέρες.

Όμως, παρά την πτώση αυτή, τα ελληνικά επιτόκια εξακολουθεί να τα χωρίζει μία
σημαντική απόσταση από τα επιτόκια των άλλων χωρών της ζώνης του ευρώ. Η
μείωση ή μη της απόστασης αυτής θα εξαρτηθεί στο εξής και ιδίως μετά την
ένταξη στην ΟΝΕ και από την πορεία αποκλιμάκωσης του δημοσίου χρέους. Κι αυτό
γιατί όσο υψηλότερο είναι το χρέος τόσο υψηλότερα θα είναι και τα επιτόκια με
τα οποία θα δανείζεται η κυβέρνηση για την εξυπηρέτησή του και κατ’ επέκταση
το κόστος του χρήματος γενικά.

Ο αρμόδιος υφυπουργός Οικονομικών κ. Νίκος Χριστοδουλάκης έχει εξηγήσει τη
σημασία της μείωσης του χρέους ως εξής: Μετά την ένταξη στην ΟΝΕ, έχει πει, το
μόνο στοιχείο που θα διαφοροποιεί τις οικονομικές επιδόσεις των κρατών μελών
θα είναι αυτό του χρέους. Τα ελλείμματα θα είναι περίπου τα ίδια, αφού τα
κράτη μέλη θα ακολουθούν τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας, οι οποίοι
ορίζουν ότι οι προϋπολογισμοί των κρατών μελών πρέπει να τείνουν σε
ισοσκελισμό. Ο πληθωρισμός θα είναι, επίσης, περίπου στα ίδια επίπεδα, αφού
γι’ αυτό θα φροντίζει για όλη τη ζώνη του ευρώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Ακόμη και ο ρυθμός ανάπτυξης θα τείνει να εξομοιωθεί στη ζώνη του ευρώ, άσχετα
αν η Ελλάδα θα έχει τα πρώτα χρόνια το πλεονέκτημα των κοινοτικών κονδυλίων,
του Πακέτου Σαντέρ, που θα τονώσουν σημαντικά το ΑΕΠ της. Το ύψος του χρέους,
όμως, θα διαφέρει από κράτος σε κράτος σημαντικά και αυτό θα είναι που θα
διαμορφώνει τις διαφορές (τα λεγόμενα spreads) στα επιτόκια.