Τα Μετοχικά Αμοιβαία πρωταθλητές στις αποδόσεις

Αποδόσεις που έφθασαν στο 442% πέτυχαν στο διάστημα από 1/1/92 έως 15/4/99 τα
Μετοχικά Αμοιβαία Κεφάλαια. Το ίδιο διάστημα, η αύξηση που σημείωσε ο Γενικός
Δείκτης του Χρηματιστηρίου ήταν 349%, ενώ η καλύτερη από πλευράς αποδόσεων
«επιτοκιακή» επένδυση ήταν αυτή των Αμοιβαίων Κεφαλαίων Σταθερού Εισοδήματος,
η οποία έφθασε στο 226%. Χειρότερη, από πλευράς αποδόσεων, τοποθέτηση ήταν
αυτή του ταμιευτηρίου, με απόδοση επταετίας 123%

Πρωταθλητές» αποδόσεων είναι την τελευταία επταετία οι επενδύσεις οι οποίες
άμεσα ή έμμεσα είναι συνδεδεμένες με το Χρηματιστήριο, είτε με απευθείας αγορά
μετοχών είτε μέσω Αμοιβαίων Κεφαλαίων. Έτσι, οι απευθείας επενδύσεις στο
Χρηματιστήριο απέφεραν μέση απόδοση που φθάνει στο 349%, ενώ οι τοποθετήσεις
σε Αμοιβαία Κεφάλαια που επενδύουν στο Χρηματιστήριο έφθασαν ακόμη και στο
442%, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση των Αναπτυξιακών Αμοιβαίων Κεφαλαίων
κατά το διάστημα αυτό, και συγκεκριμένα από τον Ιανουάριο του 1992 έως και τα
μέσα του προηγούμενου Απριλίου.

Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα, αν κάποιος είχε επενδύσει 1.000 δραχμές σε
ένα από τα Αμοιβαία Κεφάλαια της συγκεκριμένης κατηγορίας στις αρχές
Ιανουαρίου του 1992, με βάση τη μέση απόδοσή της στις 15 Απριλίου, φέτος να
διαθέτει κεφάλαιο της τάξης των 5.422 δραχμών. Αντίστοιχα, η επένδυση κατά το
ίδιο διάστημα 1.000 δραχμών στον Γενικό Δείκτη του Χρηματιστηρίου θα είχε ως
αποτέλεσμα το κεφάλαιο να διαμορφωθεί στις 4.495 δραχμές στις 15 Απριλίου.

Από την άλλη πλευρά, οι «επιτοκιακές» επενδύσεις, δηλαδή οι επενδύσεις οι
οποίες βρίσκονται σε άμεση σχέση με την πορεία των τραπεζικών επιτοκίων και
των επιτοκίων των εντόκων γραμματίων και των ομολόγων, ακολούθησαν στο ίδιο
διάστημα τη γνωστή σταθερή αλλά περιορισμένης έκτασης ανάπτυξή τους, η οποία,
όπως αποδεικνύεται, υστερεί σημαντικά των αντίστοιχων «μετοχικών».

Χάσμα

Έτσι, αν κάποιος αποταμιευτής είχε επενδύσει τον Ιανουάριο του 1992 1.000
δραχμές σε ένα Αμοιβαίο Κεφάλαιο Σταθερού Εισοδήματος, με βάση τη μέση απόδοση
της συγκεκριμένης κατηγορίας στην επταετία που ακολούθησε, θα απολάμβανε στα
μέσα του Απριλίου που πέρασε κέρδη της τάξης του 226%. Αν συνυπολογισθεί το
γεγονός ότι τα Α/Κ Σταθερού Εισοδήματος υπήρξαν, από το 1992 έως σήμερα, οι
επικερδέστερες «επιτοκιακές» τοποθετήσεις, τότε αντιλαμβάνεται κανείς το χάσμα
που χωρίζει τα δύο συγκεκριμένα είδη επενδύσεων, αφού οι αποδόσεις των
καλύτερων «επιτοκιακών» μόλις που καλύπτουν κατά το μισό τις αντίστοιχες των
καλύτερων «μετοχικών».

Η εξέλιξη αυτή είναι μάλλον ευνόητη, αν ληφθεί υπόψη ότι κατά το εξεταζόμενο
διάστημα παρατηρήθηκε μια χρηματιστηριακή έκρηξη, η οποία είχε ως αποτέλεσμα
και το αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον για τα τεκταινόμενα στη Σοφοκλέους. Οι
«κούρσες» ανόδου του Γενικού Δείκτη του Χρηματιστηρίου, που σημειώθηκαν από το
1992 και συνεχίζονται μέχρι σήμερα με μικρά διαλείμματα, που σηματοδοτούν οι
κατά καιρούς κρίσεις, αποτέλεσαν γεγονός πρωτόγνωρο για τα χρονικά της
ελληνικής κεφαλαιαγοράς.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αρκεί για να πείσει για του λόγου το αληθές. Αν
υποτεθεί ότι κάποιος «επένδυσε» 1.000 δραχμές στον Γενικό Δείκτη του
Χρηματιστηρίου τον Ιανουάριο του 1992, επτά χρόνια μετά θα είχε την
ικανοποίηση να δει το κεφάλαιό του να διαμορφώνεται στις 4.495 δραχμές.
Υπενθυμίζεται ότι η μεγάλη άνθηση που γνώρισε η Σοφοκλέους κατά τη διάρκεια
του 1998 είχε ως αποτέλεσμα οι αποδόσεις του Γενικού Δείκτη να σημειώσουν
μεγάλη άνοδο, κι από τα επίπεδα των 1.827 δραχμών στα οποία είχε διαμορφωθεί
το αρχικό κεφάλαιο τον Δεκέμβριο του 1997 να φθάσει, δώδεκα μήνες μετά, στις
2.223,380 δραχμές. Ποσοστιαία, η συνολική αύξηση τής υπό εξέταση επταετίας
προσεγγίζει το 350%, και είναι ενδεικτική της ανόδου που γνώρισε όλο αυτό το
διάστημα το ελληνικό Χρηματιστήριο.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, όμως, εξηγούνται και οι σημαντικές (μέσες) αποδόσεις που
πέτυχαν τα Αναπτυξιακά Αμοιβαία Κεφάλαια στο ίδιο διάστημα, και οι οποίες,
όπως προαναφέρθηκε, έφθασαν στο 442%. Σημειώνεται ότι η συγκεκριμένη κατηγορία
των Αμοιβαίων επενδύει ένα πολύ μεγάλο μέρος των κεφαλαίων σε μετοχές
εταιρειών εισηγμένων στο Χρηματιστήριο. Κατά συνέπεια, οι καλές αποδόσεις του
Γενικού Δείκτη, σε συνδυασμό με την επαγγελματική διαχείριση των χαρτοφυλακίων
από τις ΑΕΔΑΚ (Ανώνυμες Εταιρείες Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων) έφεραν το
παραπάνω θετικό αποτέλεσμα, το οποίο είναι μακράν πρώτο όλων των υπόλοιπων
τοποθετήσεων, από πλευράς αποδόσεων.

Η θετική πορεία του Χρηματιστηρίου όμως συμπαρέσυρε, προς την ίδια κατεύθυνση,
και το σύνολο σχεδόν των επενδύσεων οι οποίες βρίσκονται σε άμεση ή έμμεση
σχέση μαζί του. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, πέραν των Αναπτυξιακών Αμοιβαίων
Κεφαλαίων τα οποία αναδείχθηκαν σε «πρωταθλητές» της επταετίας, πολύ καλά
κινήθηκαν, για παράδειγμα, και τα Μεικτά Αμοιβαία Κεφάλαια. Η συγκεκριμένη
κατηγορία τοποθετεί επίσης ένα αξιόλογο κομμάτι των προς επένδυση κεφαλαίων σε
μετοχές εισηγμένων εταιρειών, το οποίο, ανάλογα και με την πολιτική που
ακολουθεί κάθε ΑΕΔΑΚ, κυμαίνεται συνήθως στο 50%. Το γεγονός αυτό έχει ως
αποτέλεσμα η μέση απόδοση που πέτυχαν τα Μεικτά Αμοιβαία Κεφάλαια να είναι
σαφώς μεγαλύτερη κι από αυτή ακόμη την ανώτερη που πέτυχαν οι «επιτοκιακές»
τοποθετήσεις στο εξεταζόμενο διάστημα.

Αύξηση 288%

Συγκεκριμένα, αν κάποιος επενδυτής είχε επιλέξει να τοποθετήσει στις αρχές
Ιανουαρίου του 1992 σε ένα Μεικτό Αμοιβαίο Κεφάλαιο το ενδεικτικό ποσό των
1.000 δραχμών, επτά χρόνια μετά θα έβλεπε το κεφάλαιό του να διαμορφώνεται
στις 3.884 δραχμές, με βάση τη μέση απόδοση της κατηγορίας. Ποσοστιαία η
αύξηση που θα είχε πετύχει θα ήταν της τάξης του 288%, η οποία, όπως προκύπτει
από μία σύγκριση με τα αντίστοιχα στοιχεία που αφορούν στις αποδόσεις της
κορυφαίας από πλευράς αποδόσεων «επιτοκιακής» τοποθέτησης, δηλαδή των
Αμοιβαίων Κεφαλαίων Σταθερού Εισοδήματος, είναι κατά 62% μεγαλύτερη.

Η διαφορά αυτή δεν προκαλεί εντύπωση, αν συνυπολογισθεί το γεγονός ότι τα Α/Κ
Σταθερού Εισοδήματος τοποθετούν τα προς επένδυση κεφάλαια κυρίως σε ομόλογα,
σε έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου και σε προνομιακούς τραπεζικούς
λογαριασμούς.

Γνωρίζοντας την πορεία που ακολούθησαν όλο αυτό το διάστημα τα επιτόκια, θα
πρέπει να αποδώσει κανείς το τελικό καλό αποτέλεσμα τού συγκεκριμένου
επενδυτικού προϊόντος στον συνδυασμό τοποθετήσεων που έγιναν και στην
επαγγελματική διαχείριση των κεφαλαίων από τις ΑΕΔΑΚ. Κι αυτό γιατί
εξετάζοντας κανείς τις αποδόσεις των υπόλοιπων «επιτοκιακών» τοποθετήσεων,
παρατηρεί ότι οι αποδόσεις που πέτυχαν στο ίδιο διάστημα ήταν κατά πολύ
μικρότερες.

Συμπεράσματα

Η εξέταση δύο ενδεικτικών παραδειγμάτων μπορεί να οδηγήσει στην εξαγωγή
ουσιαστικών συμπερασμάτων, που ενδεχομένως να φανούν χρήσιμα κατά την
ιδιαίτερα κρίσιμη διαδικασία διάρθρωσης ενός χαρτοφυλακίου από ένα μέσο
επενδυτή. Ειδικότερα, η πορεία που ακολούθησαν οι αποδόσεις των εντόκων
γραμματίων από τον Ιανουάριο του 1992 έως τον περασμένο Απρίλιο χαρακτηρίστηκε
από μια σταθερή, αλλά μικρή και προβλέψιμη εν πολλοίς αύξηση. Το γεγονός αυτό
είχε ως αποτέλεσμα η επένδυση 1.000 δραχμών σε ένα έντοκο γραμμάτιο το 1992 να
αποφέρει κέρδη της τάξης του 187%, και να διαμορφώσει το αρχικό κεφάλαιο στις
15 Απριλίου σε 2.869 δραχμές.

Το ταμιευτήριο

Σαφώς μικρότερη ήταν η απόδοση που πέτυχαν στο ίδιο διάστημα οι καταθέσεις
ταμιευτηρίου, οι οποίες πλέον δεν αντέχουν σοβαρής σύγκρισης με τις αποδόσεις
των υπόλοιπων επενδυτικών προϊόντων που διαθέτει η αγορά.

Συγκεκριμένα, και με βάση πάντα την ενδεικτική επένδυση στο χιλιάρικο, ο
λογαριασμός ταμιευτηρίου απέφερε κέρδη της τάξης του 123% στο χρονικό διάστημα
των τελευταίων επτά ετών, τα οποία υπολείπονται σημαντικά όλων των υπόλοιπων
τοποθετήσεων, αφού το αρχικό κεφάλαιο διαμορφώνεται πλέον σε 2.234 δραχμές.
Έτσι εξηγείται και το φαινόμενο της σημαντικής εκροής κεφαλαίων τα τελευταία
χρόνια από τις τραπεζικές καταθέσεις και η διοχέτευσή τους σε επενδυτικά
προϊόντα τα οποία βρίσκονται σε άμεση σχέση με το Χρηματιστήριο.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, θα πρέπει να αναφερθεί ότι οι «επιτοκιακές»
τοποθετήσεις αποτελούσαν και συνεχίζουν να αποτελούν τα πλέον αξιόπιστα
«επενδυτικά καταφύγια», ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσεων.

Είναι νωπές ακόμη οι μνήμες από τις μαζικές εκροές κεφαλαίων που σημειώθηκαν
στη συγκεκριμένη κατηγορία τη Μεγάλη Τρίτη, όταν οι επενδυτές θορυβημένοι από
την έναρξη των εχθροπραξιών στα βόρεια σύνορα της χώρας έσπευδαν να
ρευστοποιήσουν τα μερίδιά τους. Υπολογίζεται ότι οι απώλειες κεφαλαίων που
σημειώθηκαν σε εκείνη την κρίσιμη περίοδο ξεπέρασαν το ψυχολογικό όριο των 50
δισ. δραχμών.