Η υποτίμηση δεν βοήθησε τις εξαγωγές

Η υποτίμηση της δραχμής, τον Μάρτιο του 1998, δεν έφερε την άνοιξη στις
εξαγωγές των ελληνικών προϊόντων. Ακόμη και στην ελληνική αγορά οι εγχώριες
μάρκες εξακολουθούν να χάνουν έδαφος από τα εισαγόμενα προϊόντα

Η υποτίμηση της δραχμής τον Μάρτιο του 1998 δεν κατάφερε να «θεραπεύσει» τη
χρόνια ασθένεια της χαμηλής ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας…

Το «φάρμακο» αυτό, δηλαδή η αναπροσαρμογή της συναλλαγματικής ισοτιμίας του
εθνικού νομίσματος που συνιστούσαν όλοι σχεδόν οι διεθνείς Οργανισμοί τα
τελευταία χρόνια στο όνομα της αύξησης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής
οικονομίας και της τόνωσης των εξαγωγών, αποδείχθηκε στην καλύτερη περίπτωση
«ανίσχυρο». Απόδειξη ότι το 1998 οι εξαγωγικές επιδόσεις χώρας περιορίσθηκαν
αντί να αυξηθούν.

Αντίθετα, όμως, η υποτίμηση συνέβαλε σε περιορισμένη μείωση των εισαγωγών,
αφού αύξησε το κόστος των ξένων προϊόντων.

Σε καμία περίπτωση όμως δεν ανέτρεψε την τάση διείσδυσης των ξένων προϊόντων
στην ελληνική αγορά και την υποκατάσταση των αντίστοιχων ελληνικών από αυτά,
που συντελείται με γρήγορους ρυθμούς τα τελευταία χρόνια.

Με βάση τα επίσημα στοιχεία και το 1998 τα εισαγόμενα προϊόντα στη συντριπτική
τους πλειονότητα απορρόφησαν πάνω από το 50% του τζίρου στους περισσότερους
κλάδους της οικονομίας και σε ορισμένες περιπτώσεις άγγιξαν το 80%, όπως στον
κλάδο ένδυσης και υπόδησης.

Αυτό είναι το στίγμα που δίνουν τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας
(ΕΣΥΕ), τα οποία καταγράφουν τις εξαγωγικές επιδόσεις της ελληνικής
οικονομίας, καθώς και την αντοχή των ελληνικών προϊόντων απέναντι στην επίθεση
που δέχονται από τα εισαγόμενα.

Τα στοιχεία αυτά αφορούν το εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 1998, σε σύγκριση
με το αντίστοιχο εννεάμηνο του 1997, καθώς και τα έτη 1996 και 1995, για τα
οποία υπάρχουν στοιχεία για ολόκληρο το δωδεκάμηνο.

Οι εξαγωγές

Από αυτά φαίνεται ότι το 1998 σε όλους τους βασικούς κλάδους της οικονομίας
εκτός από έναν, τη βασική μεταλλουργία και τα προϊόντα από μέταλλο, σημειώθηκε
πτώση της εξαγωγικής επίδοσης.

Δηλαδή, η αξία των προϊόντων που παρήγαγαν οι επιχειρήσεις στους κλάδους
αυτούς και κατευθύνθηκαν στο εξωτερικό περιορίσθηκε ακόμη περισσότερο σε σχέση
με το σύνολο της παραγωγής του κάθε κλάδου στο ίδιο διάστημα.

Ειδικότερα το εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου η εξαγωγική επίδοση του κλάδου
τροφίμων και ποτών περιορίσθηκε στο 14,9% της συνολικής αξίας των παραγόμενων
προϊόντων, έναντι 16% που ήταν στο αντίστοιχο εννεάμηνο του 1997.

Το ίδιο διάστημα στον κλάδο κλωστοϋφαντουργίας, ένδυσης – υπόδησης και
δέρματος, η εξαγωγική επίδοση σημείωσε πτώση στο 78,8% της συνολικής αξίας των
εγχώριων παραγόμενων προϊόντων από 83,4% που ήταν το 1997. Αυτό σημαίνει ότι
περιορίσθηκε αντίστοιχα η παρουσία των ελληνικών προϊόντων του κλάδου στις
αγορές του εξωτερικού. Όπως μάλιστα προκύπτει από την έκθεση της Τραπέζης της
Ελλάδος για την ελληνική οικονομία, οι απώλειες που είχε ο κλάδος αυτός στις
ξένες αγορές, παρά τον υψηλό βαθμό εξαγωγικής επίδοσης που εξακολουθεί να
έχει, οφείλεται και στο γεγονός ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις έχασαν έδαφος
από τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις χώρες χαμηλού κόστους, όπως
αυτές της Ανατολικής Ευρώπης.

Απώλειες στις ξένες αγορές είχε και ο κλάδος των ελαστικών-πλαστικών και
χημικών, που οι εξαγωγές προϊόντων περιορίσθηκαν στο 15,6% της παραγωγής του
κλάδου το εννεάμηνο του 1998, έναντι 16,5% που ήταν το αντίστοιχο εννεάμηνο
του 1997.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το μεγαλύτερο μέρος από την αύξηση της παραγωγής που
σημείωσε ο κλάδος αυτός πέρυσι, κατευθύνθηκε για κατανάλωση στην εσωτερική αγορά.

Μείωση της εξαγωγικής επίδοσης σημείωσε και ο κλάδος των μη μεταλλικών
ορυκτών, καθώς αυτή περιορίσθηκε στο 19% της συνολικής παραγωγής από 23,6% που
ήταν το 1997.

Γεγονός το οποίο αποδίδεται από τους ειδικούς αναλυτές και στην κρίση που
σημειώθηκε στη Νοτιοανατολική Ασία, η οποία προκάλεσε κλίμα αστάθειας και
επέδρασε αρνητικά στις εξαγωγές του κλάδου.

Πτώση 36,6% παρουσίασε και η εξαγωγική επίδοση στον κλάδο των μηχανών και
συσκευών από 37,5% το 1997. Ο κλάδος των μεταφορικών μέσων είχε κέρδη στις
εξαγωγές, αφού αν και σε περιορισμένο βαθμό αύξησε το ποσοστό του στο 10,8%
από 10% τον προηγούμενο χρόνο.

Ωστόσο, όπως δείχνουν τα στοιχεία, ένας κλάδος της ελληνικής οικονομίας, η
βασική μεταλλουργία και τα προϊόντα από μέταλλο (όπως αλουμίνιο κ.ά.) πέτυχε
σημαντική αύξηση των εξαγωγών και κέρδισε νέες θέσεις στις διεθνείς αγορές. Οι
επιχειρήσεις του κλάδου αύξησαν την εξαγωγική τους επίδοση στο 43,3% από 31,4%
το 1997.

Έδειξαν έτσι ότι υπάρχει μέλλον για τους επιχειρηματίες που θα προχωρήσουν σε
επενδύσεις εκσυγχρονισμού αφού, όπως αναφέρεται στην έκθεση της Τραπέζης της
Ελλάδος, η κατακόρυφη αύξηση των εξαγωγών του κλάδου οφείλεται στις σύγχρονες
και μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου που έκαναν τα τελευταία χρόνια σημαντικές
επενδύσεις εκσυγχρονισμού.

Οι ξένες φίρμες

Για κάθε 100 δραχμές που ξόδευαν το 1998 οι Έλληνες καταναλωτές, πάνω από τα
μισά, συγκεκριμένα οι 51,3 δραχμές, προορίζονταν για την αγορά ξένων
εισαγόμενων προϊόντων και μόνο οι 48,7 δραχμές για την αγορά προϊόντων τα
οποία παρήγαγαν επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη χώρα.

Το ποσό από το πορτοφόλι του Έλληνα καταναλωτή που ξοδευόταν για ξένα
εισαγόμενα προϊόντα ήταν μικρότερο το 1996 (48,2 δραχμές) και το 1995 (49
δρχ). Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η τάση να αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο η
εισαγωγική διείσδυση στη χώρα, με αποτέλεσμα τα ξένα εισαγόμενα προϊόντα να
κατακτούν ένα όλο και μεγαλύτερο κομμάτι στην πίτα της εγχώριας αγοράς με ό,τι
αυτό συνεπάγεται για το παρόν και το μέλλον της ελληνικής οικονομίας…

Ειδικότερα, κατά κλάδο, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που έχει επεξεργασθεί η
Τράπεζα της Ελλάδος, η μεγαλύτερη εισαγωγική διείσδυση παρατηρείται στα
κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και στην ένδυση – υπόδηση, καθώς η αξία των
εισαγωγών το εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 1998 κάλυπτε το 79,6% της
συνολικής κατανάλωσης αυτών των προϊόντων.

Στον κλάδο αυτό παρατηρείται συνεχή αύξηση της υποκατάστασης των ελληνικών
προϊόντων από ξένα τα τελευταία χρόνια.

Το 1995 τα ξένα προϊόντα κάλυπταν το 61,9% της συνολικής κατανάλωσης, το 1996
το 67,5%, ενώ το 1997 σταθεροποιήθηκαν στο 76,4%.

Με υψηλό ποσοστό εισαγωγικής διείσδυσης ακολουθεί ο κλάδος των μηχανών και
συσκευών, που το εννειάμηνο του 1998 τα ξένα προϊόντα κάλυπταν το 78,4% της
αξίας της συνολικής κατανάλωσης από 78,8% το αντίστοιχο εννεάμηνο του 1997.

Και στον κλάδο των μεταφορικών μέσων τα ηνία έχουν τα ξένα προϊόντα που
καλύπτουν το 73,5% της συνολικής κατανάλωσης, ενώ το 1995 κάλυπταν το 70,3%.

Αξιοσημείωτο είναι ότι στον κλάδο τροφίμων και ποτών παρουσιάζεται η μικρότερη
εισαγωγική διείσδυση, η οποία εκτιμάται στο εννεάμηνο του 1998 στο 23,6% από
25% το αντίστοιχο εννεάμηνο του 1997, 23,1% το 1996 και 24,1% το 1995.