Βήματα στην οδό Ειρήνης

Ύστερα από 45 ημέρες πολέμου και αλλεπάλληλες διπλωματικές διαβουλεύσεις,
έγινε χθες το πρώτο συγκεκριμένο βήμα για μια ειρηνευτική συμφωνία: οι
υπουργοί Εξωτερικών των «Οκτώ» συμφώνησαν στη Βόννη σε ένα πλαίσιο για τη
διευθέτηση της κρίσης.

Η συμφωνία των «8». Οι υπουργοί Εξωτερικών ετοιμάζονται να ανακοινώσουν τη συμφωνία για το Γιουγκοσλαβικό. Από αριστερά: Ιγκόρ Ιβανόφ (Ρωσία), Μαντλίν Ολμπράιτ (ΗΠΑ), Λαμπέρτο Ντίνι (Ιταλία), Χανς βαν ντε Μπρουκ (επίτροπος της Ε.Ε.), Γιόσκα Φίσερ (Γερμανία), Ιμπέρ Βεντρίν (Γαλλία) και Ρόμπιν Κουκ (Βρετανία)

Το γεγονός ότι γεφυρώθηκε το χάσμα μεταξύ της Δύσης και της Ρωσίας, αλλά κι
ότι οι «Οκτώ» συμφώνησαν να υπάρξει επιστροφή στην «ομπρέλα του ΟΗΕ» είναι τα
δύο ενθαρρυντικά στοιχεία της χθεσινής συνάντησης στη Βόννη. Ωστόσο, δεν
επετεύχθη συμφωνία για το σταμάτημα των βομβαρδισμών όσο διαρκεί η
διαπραγμάτευση ­ κάτι που υποστήριζε η Μόσχα ­ ενώ ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς δεν
τοποθετήθηκε ούτε αρνητικά ούτε θετικά.

Στην Αθήνα, η είδηση έγινε δεκτή με ανακούφιση, καθώς η συνεχιζόμενη κρίση στα
Βαλκάνια θα μπορούσε να έχει σοβαρές οικονομικές και πολιτικές συνέπειες για
τη χώρα μας.

Η κυβέρνηση έχει ήδη αποφασίσει τη συμμετοχή της στην διεθνή ειρηνευτική
δύναμη με χίλιους περίπου άνδρες και, όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές, «θα
είμαστε παρόντες στο κτίσιμο της ειρήνης».

Σύνορα και UCK

Μολονότι το πλαίσιο συμφωνίας ­ που αφού υποστεί περαιτέρω επεξεργασία θα
προωθηθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ­ είναι γεμάτο ασάφειες, περιέχει
κάποια βασικά δεδομένα: ότι θα πάει στο Κόσοβο διεθνής δύναμη υπό την αιγίδα
του ΟΗΕ, ότι η αρχή της εδαφικής ακεραιότητας της Γιουγκοσλαβίας θα είναι
σεβαστή στην όποια διευθέτηση κι ότι θα υπάρξει αφοπλισμός του UCK.

Τα στοιχεία αυτά είναι που προκαλούν και ικανοποίηση στην ελληνική κυβέρνηση,
δεδομένου ότι η Αθήνα από την αρχή είχε υποστηρίξει αφενός μεν την ανάγκη
πολιτικής λύσης, αφετέρου δε ­ αφού ξεκίνησαν οι βομβαρδισμοί ­ την ανάγκη
νομιμοποιητικού πλαισίου, το οποίο δεν μπορεί να είναι άλλο από τα Ηνωμένα Έθνη.

Πάντως, το υπουργείο Εξωτερικών παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις εξελίξεις σε
δύο μέτωπα: κατ’ αρχήν, «εάν ο Μιλόσεβιτς θα αρχίσει να συζητά σε αυτήν τη
βάση ή όχι».

Ορισμένες διπλωματικές πηγές εκτιμούσαν ότι ακόμη κι αν το Βελιγράδι απορρίψει
το πλαίσιο του συμβιβασμού και εμμείνει, για παράδειγμα, στον αποκλεισμό των
ΝΑΤΟϊκών χωρών από την ειρηνευτική δύναμη, η δύναμη αυτή θα συγκροτηθεί ούτως
ή άλλως. Μόνον, έλεγαν, που το έργο της θα είναι πιο δύσκολο, όταν αναλάβει,
και θα έχει προηγηθεί ένα ακόμη μεγαλύτερο διάστημα βομβαρδισμών.

50.000 άνδρες

Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών έλεγαν ότι ο ελάχιστος αριθμός ανδρών αυτής
της διεθνούς δύναμης θα είναι οι 28.000 που ήδη προωθούνται (σ.σ.: στα Σκόπια
και την Αλβανία βρίσκονται συνολικά περίπου 25.000 άνδρες ήδη).

Όμως, οι 28.000 είναι από ΝΑΤΟϊκές χώρες ­ ενώ, βάσει της χθεσινής συμφωνίας
των «Οκτώ», είναι βέβαιο ότι θα μετάσχουν και δυνάμεις άλλων χωρών (Ρωσία και
Ουκρανία πρωτίστως).

Δεν αποκλείεται, λοιπόν, ο συνολικός αριθμός να αγγίξει τις 50.000 ­ αριθμό
που ανέφερε χθες η «Ουάσιγκτον Ποστ».

Η Αθήνα έχει βολιδοσκοπηθεί από πρωτεργάτη της χθεσινής συμφωνίας στη Βόννη
για το πόσους άνδρες είναι διατεθειμένη να συνεισφέρει και της προτάθηκαν
αριθμοί από 1.000 έως 5.000.

Η κυβέρνηση έχει κατ’ αρχήν αποφασίσει την αποστολή χιλίων ανδρών, ­ έτσι ώστε
η συμμετοχή της να μην είναι συμβολική, αλλά να μην υπάρξουν συνέπειες στην
αμυντική θωράκιση της χώρας.

Πάντως, καλά πληροφορημένες πηγές έλεγαν πως παρά την εικόνα που ενδεχομένως
έχουν ορισμένα δυτικά μέσα ενημέρωσης, η Ελλάδα έχει συμμετάσχει στη ΝΑΤΟϊκή
επιχείρηση «με τον τρόπο μας, δεν είναι ανάγκη να δίνουμε αεροπλάνα…».

Ως εκ τούτου, εικάζεται πως η Ελλάδα θα είναι από τις χώρες που είναι
αποδεκτές από όλα τα μέρη (Βελιγράδι, Μόσχα, ΝΑΤΟ).

Μακρά περίοδος

Το δεύτερο ζήτημα που απασχολεί το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών είναι η
διαπραγμάτευση που ακολουθεί τη συμφωνία της Βόννης κι από την οποία θα
κριθούν όλα τα «αγκάθια», από τις χώρες που θα μετάσχουν στη δύναμη μέχρι το
ενδιάμεσο καθεστώς για το Κόσοβο.

Όπως και να έχει, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Αθήνα θα πρέπει έτσι κι
αλλιώς να είναι προετοιμασμένη για μια μακρά περίοδο «αποκατάστασης της
ειρήνης» στην περιοχή.

Η Αθήνα φιλοδοξεί να παίξει ρόλο και στα τρία μέτωπα που διαμορφώνονται μετά
το βήμα των «Οκτώ»: στη συνέχιση της αποστολής ανθρωπιστικής βοήθειας, στην
ανοικοδόμηση της Γιουγκοσλαβίας αλλά και των γειτονικών της χωρών, που έχουν
υποστεί «σοκ» από την κρίση, και βέβαια στη διεθνή δύναμη που θα σταλεί.

Σημίτης: Όλα ελέγχονται

Ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης χαιρέτισε τη συμφωνία των «Οκτώ». Νωρίτερα, όταν
επισκέφθηκε το υπουργείο Εσωτερικών, αναγνώρισε ότι από την κρίση «υπάρχουν ή
θα υπάρξουν σε ορισμένες περιοχές της χώρας οικονομικές συνέπειες». Τόνισε,
ωστόσο, ότι «όλα ελέγχονται. Αυτή τη στιγμή συνεχίζουμε την πορεία μας με
βεβαιότητα, ασφαλείς και θα συνεχίσουμε αυτή την πορεία, σύμφωνα με τα όσα
έχουμε καθορίσει».

Ο υπουργός Άμυνας, Άκης Τσοχατζόπουλος, που συναντήθηκε χθες στη Θεσσαλονίκη
με τον Αυστριακό καγκελάριο Βίκτορ Κλίμα, υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα από την
αρχή πίστευε και πάλευε για μια τέτοια εξέλιξη».

Η αντιπολίτευση

Ο εκπρόσωπος της Ν.Δ., Άρης Σπηλιωτόπουλος, είπε πως «πρέπει το ταχύτερο να
διακοπούν οι βομβαρδισμοί και να αρχίσει διάλογος για την εξεύρεση οριστικής
λύσης με απόλυτο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των υφισταμένων συνόρων».

Ο πρώην πρόεδρος της Ν.Δ., Μιλτιάδης Έβερτ, υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα οφείλει
ως χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ΝΑΤΟ και της Βαλκανικής να αναλάβει
πρωταγωνιστικό ρόλο στην επίτευξη της συμφωνίας, την εφαρμογή της αλλά και την
ανοικοδόμηση της κατεστραμμένης από τους βομβαρδισμούς Γιουγκοσλαβίας». Ο ΣΥΝ
εκτίμησε ότι η συμφωνία της Βόννης αποτελεί «καρπό της εντεινόμενης
αντιπολεμικής διάθεσης της παγκόσμιας κοινής γνώμης», ενώ ο πρόεδρος του
ΔΗΚΚΙ, Δημήτρης Τσοβόλας, έκανε λόγο για «ένα πρώτο θετικό βήμα». Ο δικηγόρος
Αλέξανδρος Λυκουρέζος απέστειλε στην εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού
Δικαστηρίου καταγγελία κατά της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του ΝΑΤΟ
και όλου του υπεύθυνου προσωπικού του ΝΑΤΟ για εγκλήματα πολέμου στη Γιουγκοσλαβία.

Οι γενικές αρχές που ακολουθούν πρέπει να υιοθετηθούν και να τεθούν σε ισχύ
για να επιλυθεί η κρίση στο Κοσσυφοπέδιο:

1. Άμεσος και επαληθεύσιμος τερματισμός της βίας και της καταστολής στο Κοσσυφοπέδιο.

2.Απομάκρυνση από το Κοσσυφοπέδιο των στρατιωτικών δυνάμεων, της
σερβικής αστυνομίας και των παραστρατιωτικών.

3.Ανάπτυξη επαρκούς διεθνούς παρουσίας, πολιτικής και ασφαλείας, την
οποία να υποστηρίζει και να υιοθετεί ο ΟΗΕ, και η οποία να είναι ικανή να
εγγυηθεί την επίτευξη των κοινών στόχων.

4.Εγκαθίδρυση μιας προσωρινής διοίκησης για το Κοσσυφοπέδιο, η οποία θα
πρέπει να αποφασιστεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, για να διασφαλίζει
τους όρους για μια ειρηνική και φυσιολογική ζωή για όλους τους κατοίκους του Κοσσυφοπεδίου.

5.Ελεύθερη επιστροφή και σε συνθήκες ασφαλείας όλων των προσφύγων και
ανεμπόδιστη πρόσβαση στο Κοσσυφοπέδιο των οργανώσεων ανθρωπιστικής βοήθειας.

6.Μια πολιτική διαδικασία για την εγκαθίδρυση ενός πλαισίου προσωρινής
πολιτικής συμφωνίας, η οποία θα προβλέπει μια ουσιαστική αυτονομία για το
Κόσοβο, λαμβάνοντας πλήρως υπόψη τις συμφωνίες του Ραμπουγέ και τις αρχές της
κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Γιουγκοσλαβίας και των άλλων
χωρών της περιοχής, όπως και την αποστρατιωτικοποίηση του UCK.

7.Μια ευρεία προσέγγιση της οικονομικής ανάπτυξης και της
σταθεροποίησης της περιοχής αυτής που βρίσκεται σε κρίση.