ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ Είχα επιφυλάξεις για την παραπομπή του Ανδρέα

Τη σχέση του με τον Ανδρέα Παπανδρέου τη χαρακτήρισε το αβυσσαλέο πάθος και τα
πιο εχθρικά συναισθήματα, τόσο που ανήκει πια στους ιστορικούς του μέλλοντος
να την αποτιμήσουν.

Όπως και να αποτιμήσουν το πόσο έβλαψε τη χώρα αυτή η αντιπαράθεση που
ξεκίνησε στα μέσα της 10ετίας του ’60, κορυφώθηκε το ’89 και διατηρήθηκε ως το
τέλος της ζωής του Ανδρέα Παπανδρέου. Ο ίδιος δεν δέχεται ότι αισθανόταν μίσος
για τον Ανδρέα Παπανδρέου. Τοποθετεί την αντιπαράθεση σε πολιτικά πλαίσια, την
ξεχωρίζει από τα προσωπικά, και αποκαλύπτει ότι «είχε επιφυλάξεις για την
παραπομπή του στο Ειδικό Δικαστήριο». Αλλά δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς ­ είχε
υποσχεθεί στον λαό την «κάθαρση». Αναγνωρίζει στον αντίπαλό του «μεγάλες
ικανότητες». αλλά του καταλογίζει βαρύτατες ευθύνες για τη σημερινή κατάσταση
της χώρας. Και δείχνει ότι μάλλον τον έχει πειράξει που δεν κατάφερε να πάρει
τη ρεβάνς της ήττας του ’93 από τον Ανδρέα.

*Για την πρώτη περίοδο της πρωθυπουργίας Παπανδρέου: «Κατηγορώ τον Ανδρέα ότι
κατέστρεψε την Ελλάδα για μια γενιά με την πολιτική της δεκαετίας του ’80.
Κάτι το οποίο νομίζω λίγο πολύ το λέγουν οι πάντες σήμερα».

*Για τη θέση του στην Ένωση Κέντρου: «Ο Γεώργιος Παπανδρέου εμένα έβλεπε ως
τον διάδοχο. Ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν μπορούσε ποτέ να ελπίζει. Εγώ δε, ποτέ
δεν υπελόγισα τον Ανδρέα ως αντίπαλο. Ούτε τον αντιμετώπισα ως αντίπαλο».

«Να γίνει βουλευτής»

«Οι διαφορές μου με τον Ανδρέα ήταν πολιτικές, δεν ήταν προσωπικού χαρακτήρα»

Για την είσοδο στην πολιτική του Α. Παπανδρέου και τη μεταξύ τους πρώτη
αναμέτρηση: «Εγώ ήμουν μία από τις αιτίες που μπήκε στην πολιτική. Εγώ και ο
Πάνος Κόκας πήγαμε και βρήκαμε τον Γεώργιο Παπανδρέου πριν από τις εκλογές του
’64. Στις πρώτες εκλογές του ’63 ο Ανδρέας δεν εψήφισε. Διότι δεν πίστευε ότι
θα κερδίζαμε και δεν ήθελε να χάσει την αμερικανική του υπηκοότητα. Διότι για
να ψηφίσει, έπρεπε να παραιτηθεί από την αμερικανική υπηκοότητα.

Στις δεύτερες εκλογές λοιπόν πήγαμε και είπαμε του Γέρου ότι είναι
συνταγματική ανωμαλία να έχεις τον γιο σου σύμβουλο χωρίς να έχει μια
ιδιότητα, κάνε τον βουλευτή και αν θες κάνε τον και υπουργό. Δεν λέω πως εμείς
τον επηρεάσαμε, θα το έκανε πιθανώς και χωρίς εμάς. Αλλά του το ζητήσαμε. Και
όταν είχε φύγει λόγω του σκανδάλου Σκιαδαρέση και επανήλθε, εγώ από την Κρήτη
έκανα μια δήλωση και είπα ότι “η επιλογή των υπουργών είναι απόλυτο δικαίωμα
του πρωθυπουργού”. Και άνοιξα τον δρόμο του Ανδρέα για να γυρίσει στην
κυβέρνηση. Εγώ δεν έβλεπα τον Ανδρέα ως αντίπαλο. Και ο Ανδρέας εγνώριζε πόσο
άνισοι ήταν οι όροι στην εσωτερική αναμέτρηση και γι’ αυτό δεν είχε παρά μόνο
μία ελπίδα: να φθάσουν τα πράγματα σε ρήξη, για να μπορεί ν’ ανοίξει ο δρόμος
του. Και επέτυχε ακριβώς αυτό που επεδίωξε».

Και αποκαλύπτει: «Ακόμη και όταν φθάσαμε στις παραμονές της δικτατορίας, τότε
που έκανα την τελευταία απελπισμένη προσπάθεια να την προλάβω, ήρθα σε επαφή
και με τον Ανδρέα. Και του έστειλα φίλο μου να τον πληροφορήσω ότι
κινδυνεύουμε να έχουμε δικτατορία. Είχε μαζί του πολλές επαφές ο άνθρωπος που
χρησιμοποίησα, ήταν ο μακαρίτης Γιώργος Καρούζος, γιατρός. Το λέει και στα
απομνημονεύματά του άλλωστε ο Ανδρέας, γιατί ο Ανδρέας στα βιβλία του λέει
πολλές αλήθειες».

­ Εν ζωή δεν έλεγε;

«Να σας πω κάτι; Ο Ανδρέας είπε πράγματα για τον πατέρα του τα οποία εγώ δεν
είπα ποτέ. Ήταν πολύ σκληρότερος απέναντι στον Γέρο απ’ ό,τι υπήρξα ποτέ εγώ.
Εγώ ποτέ δεν μίλησα υβριστικά για τον Γέρο. Πολιτική κριτική έκανα, αλλά ποτέ
δεν είχα προσωπικά επιτεθεί εναντίον του. Ο Ανδρέας είχε πει πολύ σκληρές
κουβέντες για τον πατέρα του όταν σχηματίσθηκε η κυβέρνηση Παρασκευόπουλου.
Άλλο πως τα κατάπιε μετά και ψήφισε την κυβέρνηση Παρασκευόπουλου. Και μάλιστα
όταν ήμασταν κρατούμενοι στο Γουδί, ο Γέρος έκανε πολλές εξομολογήσεις, τις
οποίες εγώ δεν τις είπα ποτέ».

­ Τι σας είπε δηλαδή;

«Μας είπε ότι ο Ανδρέας ήταν υπεύθυνος για τη δικτατορία και για όλα. Εγώ ποτέ
δεν ανέμειξα τα προσωπικά μου αισθήματα με την πολιτική. Απέναντι του Ανδρέα
εγώ δεν είχα ποτέ μου κανένα πρόβλημα μέχρι τέλους. Και ως πρωθυπουργός εγώ
τον Ανδρέα τον βρήκα σε μια φάση που θα μπορούσα να τον έχω εξοντώσει. Δεν
θέλησα ποτέ να το κάνω. Στη δίκη εναντίον του Ανδρέα εγώ δεν αναμείχθηκα ποτέ,
όπως άλλωστε όφειλα. Δεν θέλησα εγώ να δικάσω τον Ανδρέα».

«Αδυναμίες»

­ Μπορείτε να τον αποτιμήσετε πολιτικά;

«Ο Ανδρέας αδιαμφισβήτητα είχε πολύ μεγάλες ικανότητες. Ήταν ένας πολιτικός ο
οποίος επηρέασε πολύ τα ελληνικά πολιτικά πράγματα. Δεν ήταν τυχαίος. Αλλά
είχε πολύ μεγάλες αδυναμίες και η πολιτική του ­ όταν ήταν εκείνος
πρωθυπουργός, τα ξεχνώ όλα τα άλλα ­ ήταν λανθασμένη πολιτική. Ήταν εσφαλμένη
πολιτική, διότι δημιούργησε στον λαό την εντύπωση ότι οι επιθυμίες μπορούν να
γίνουν και πραγματικότητα. Έκανε μια πολιτική την οποία η Ελλάς δεν άντεχε και
μας οδήγησε τελικά εκεί που μας οδήγησε. Κι όχι μόνο στα οικονομικά, αλλά και
από πλευράς γενικότερης, ο Ανδρέας έκανε μεγάλη ζημιά. Ήταν ένας πολιτικός ο
οποίος δεν είχε αρχές».

­ Ε, πώς δεν είχε αρχές, ήταν σοσιαλιστής.

«Άλλαζε την πολιτική του. Εγώ έχω μια μεγάλη ικανοποίηση στη ζωή μου, ότι όπως
ξεκίνησα, τερματίζω. Εγώ ξεκίνησα φιλελεύθερος, δεν έφυγα ποτέ απ’ αυτή την
ιδεολογική βάση και τώρα φιλελεύθερος τερματίζω. Ο Ανδρέας έκανε δραματικές
αλλαγές πολιτικής, εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής, τις οποίες ήταν ικανός
να κάνει. Γιατί πράγματι χρειάζεται πολύ μεγάλη ικανότητα να μπορείς να κάνεις
αυτές τις δραματικές αλλαγές, από το “ΕΟΚ-ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο” να είσαι
μετά και υπέρ των Αμερικανών και υπέρ της ΕΟΚ».

­ Αν πρέπει να φτιάξουμε ένα ισοζύγιο της παρουσίας εκείνου στην πολιτική,
τι θα λέγατε; Θα είναι θετικό; Αρνητικό;

«Άσχετα από τον Ανδρέα, το ΠΑΣΟΚ είχε μια δυναμική μεγάλη ως κίνημα λαϊκό.
Διότι, μη γελιόμαστε, το ΠΑΣΟΚ εξέφρασε τελικά την ηττημένη στον εμφύλιο
πόλεμο μερίδα του ελληνικού λαού. Γι’ αυτό ήταν και πολύ ισχυρός ο Ανδρέας
απέναντι της Αριστεράς. Διότι αυτοί οι άνθρωποι πήραν τη ρεβάνς πολλά χρόνια
μετά, πολιτική ρεβάνς, μέσα στα πλαίσια της δημοκρατίας. Και αυτό ήταν και η
δύναμη του ΠΑΣΟΚ ως κινήματος. Από εκεί και πέρα, ο ίδιος υπεσχέθη μια
πολιτική αλλαγών. Αλλά δεν μπορώ να ξεχάσω τις συνεχείς μεταμορφώσεις του. Θα
σου θυμίσω μόνο ότι ο Ανδρέας όταν ο Καραμανλής εγύρισε στην Ελλάδα, θυμάσαι
τι είπε. “Η δικτατορία άλλαξε μορφή”. Και μετά γύρισε και τα κατάπιε. Είχε μια
απίστευτη ικανότητα επ΄ αυτού. Τα κατάφερνε πάντοτε. Είτε έδιωχνε τις βάσεις,
είτε τις κρατούσε, ήταν φιλοαμερικανός, σε όλα τα πράγματα κατάφερνε πάντοτε
να επιπλέει».

­ Έπαιξε κανένα ρόλο το προσωπικό στοιχείο στα γεγονότα του ’89, δηλαδή που
οδηγήθηκε η χώρα σ’ αυτή την τρομακτική αντιπαράθεση, που την πλήρωσε ο τόπος;

«Δεν πλήρωσε ο τόπος, τίποτα».

­ Δεν πήγαμε πίσω ως χώρα από εκείνα τα γεγονότα;

«Ούτε ήταν τρομακτική αντιπαράθεση. Καθόλου».

Τα προβλήματα

­ Είναι ίσως ωραίο να το λέει κανείς, αλλά η πραγματικότητα είναι εντελώς
διαφορετική και το γνωρίζετε…

«Το πρόβλημα του Ανδρέα, το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ, από το τέλος της δεκαετίας του
’80 είχε δύο σκέλη: το πρώτο ήταν τα σκάνδαλα τα οποία είχαν αρχίσει τότε να
συζητιούνται, με κορύφωση το σκάνδαλο Κοσκωτά, και το δεύτερο ήταν το πρόβλημα
υγείας του. Αυτά ήταν τα δύο προβλήματα τα οποία αντιμετώπισε το ΠΑΣΟΚ, κατά
προέκταση η χώρα. Το πρόβλημα του Κοσκωτά όπως δημιουργήθηκε τότε, δεν το
ανήγαγε σε πρώτο θέμα η τότε αντιπολίτευση και εγώ προσωπικά. Αντίθετα,
κατηγορηθήκαμε ότι ανεχθήκαμε τον Κοσκωτά και κατηγορηθήκαμε από τα
διαπλεκόμενα της εποχής εκείνης, ότι δεν επιθυμούσαμε την κάθαρση. Εμείς
είπαμε ότι θα διερευνήσουμε δικαστικά την υπόθεση και θα φθάσουμε μέχρι της
κορυφής. Θα φθάσουμε μέχρι και του πρωθυπουργού. Και επειδή το είπαμε, το
κάναμε κιόλας. Τηρήσαμε αυτό το οποίο είχαμε υποσχεθεί στον ελληνικό λαό. Έτσι
έγινε η παραπομπή του Ανδρέα, την οποία εκείνη την εποχή ζητούσαν οι πάντες
στον χώρο εννοώ της Κεντροδεξιάς, και της Αριστεράς. Ο μόνος ο οποίος είχε
επιφυλάξεις για την παραπομπή του Ανδρέα ήταν ο Χαρίλαος Φλωράκης, ο μόνος ο
οποίος είπε, μήπως δεν είναι σωστό, κανείς άλλος δεν το είπε».

«Είχαμε δεσμευθεί»

­ Εσείς τι πιστεύατε;

«Εγώ πίστευα ότι, αφού είχαμε δεσμευθεί, έπρεπε και ο Ανδρέας να δώσει λόγο
ενώπιον της Δικαιοσύνης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι επίστευα ότι έπρεπε καλά
και σώνει να κάναμε ό,τι μπορούμε για να τον δικάσουμε. Αλλά έπρεπε να δώσουμε
ικανοποίηση στον λαό, ότι αυτά που λέμε τα εννοούμε, ότι δεν είμαστε ψεύτες».

­ Είχε υπάρξει επ΄ αυτού παρέμβαση Καραμανλή;

«Αυτό που αποδίδεται σήμερα στον Καραμανλή, ότι “οι πρωθυπουργοί δεν
δικάζονται, αλλά κρίνονται από τον λαό”, εμένα τουλάχιστον δεν μου το είπε
ποτέ ο Καραμανλής. Δεν ξέρω αν είχε αυτή την άποψη, μπορεί να την είχε, αλλά
εμένα δεν μου την είπε».

­ Άλλος παράγων, από τον χώρο της Δεξιάς;

«Εκείνη την εποχή ήταν όλοι σύμφωνοι. Εγώ μέσα μου είχα κάποιες επιφυλάξεις
στην αρχή, αλλά επεκράτησε μέσα μου το ότι το είχα υποσχεθεί στον λαό. Δεν
θέλω να είμαι ασυνεπής ποτέ σε κάτι που έχω πει».

Χαμόγελα την περίοδο της συγκατοίκησης, μετά το ’90. Οι κόντρες ήρθαν αργότερα…

Ο Καραμανλής τον ξεγέλασε το 1974, όταν αθέτησε την υπόσχεσή του να μην
κατεβάσει η Ν.Δ. συνδυασμό στα Χανιά ώστε να μπορέσει να εκλεγεί ανεξάρτητος,
κι αυτό ο Κ. Μητσοτάκης δεν του το συγχώρεσε ποτέ. Αλλά δεν φείδεται θετικών
σχολίων για την περίοδο της προεδρίας Καραμανλή επί ΠΑΣΟΚ. Συγκρατούσε,
υποστηρίζει, τον Ανδρέα Παπανδρέου. Αν και ο ίδιος του είχε εισηγηθεί να μη
δεχθεί την προεδρία το 1980. «Αν με είχε ακούσει, σημειώνει, τα πράγματα
σήμερα στην Ελλάδα θα ήταν καλύτερα».

Στα αποσπάσματα που ακολουθούν αποτυπώνεται ανάγλυφα η σχέση του με τον
Καραμανλή τα τελευταία 40 χρόνια, ως τον θάνατο τού ηγέτη της Δεξιάς.

*Για την εποχή που ο Καραμανλής επιλέχθηκε ως διάδοχος του Παπάγου: «Ο
Καραμανλής εκείνη την εποχή ήταν καλός υπουργός Δημοσίων Έργων».

­ Τι καλός κ. πρόεδρε; Εδώ ξήλωσε το τραμ και ακόμα το πληρώνει η Αθήνα…

«Τώρα το λέμε αυτό. Εκείνη την εποχή ήταν όλοι ενθουσιασμένοι που ξήλωσε το
τραμ. Κοίταξε, το να κρίνεις έναν άνθρωπο με απόσταση 45 ετών δεν είναι
δίκαιο. Εκείνη την εποχή εν πάση περιπτώσει ο Καραμανλής ήταν καλός υπουργός,
στο λέω εγώ. Και φρόντισε εκείνη την εποχή να δημιουργήσει image δικό του και
μάλιστα υπερκομματικό. Ήταν πιο ανοικτός προς την αντιπολίτευση, μας έκανε και
τα ρουσφετάκια μας οσάκις τον βλέπαμε, δεν έμπαινε σε αντιπαραθέσεις έντονες,
καλλιεργούσε το image του και, φυσικά, είχε λαμπρές σχέσεις. Βέβαια, εκεί που
έπρεπε να έχει σχέσεις. Κρατούσε καλές σχέσεις προς όλες τις κατευθύνσεις, και
με την αντιπολίτευση και με την κυβέρνηση και με τους θεσμικούς και
εξωθεσμικούς παράγοντες».

Το παλάτι

­ Τελικά ποιος τον επέλεξε; Έχετε πει το παλάτι…

«Τον Καραμανλή τον επέλεξε ο Βασιλιάς. Και βέβαια, η επιλογή του παλατιού ήταν
και επιλογή αμερικανική σίγουρα, δεν ήταν ίσως μόνο αμερικανική, αλλά ήταν
βασικά και αμερικανική. Και έτσι ο Καραμανλής έγινε αρχηγός της Δεξιάς. Δεν
είχε συμπάθειες όμως τότε στο κόμμα του. Δεν τον συμπαθούσαν στην παράταξή
του. Εάν δεν επελέγετο από τον Βασιλέα Παύλο τότε, Καραμανλής δεν θα υπήρχε
στην Πολιτική Ιστορία της Ελλάδος».

*Για την πρώτη 8ετία Καραμανλή: «Στην κυβέρνηση τα κατάφερε καλά. Υπήρξε
αποφασιστικός, υπήρξε αδίστακτος, εψήφισε έναν εκλογικό νόμο, τον χειρότερο
από όσους γνώρισε η χώρα, τον λεγόμενο τριφασικό, με τον οποίον επέτυχε ενώ
είχε πάρει λιγότερες ψήφους από το “Μέτωπο” να εκλέξει περισσότερους βουλευτές
και να κυβερνήσει».

­ Ως Πρωθυπουργός, κ. πρόεδρε;

«Ήταν καλός Πρωθυπουργός χωρίς καμία αμφιβολία, διότι ήξερε να κυβερνά, είχε
βαθιά αίσθηση χρέους, μελετούσε τα θέματα, ήταν νοικοκύρης, οικονόμος, πολύ
σφικτός στη διαχείριση των οικονομικών της χώρας. Δεν ήταν άνθρωπος ο οποίος
παρεσύρετο σε υποσχέσεις ούτε έμοιαζε του Γεωργίου Παπανδρέου, ο οποίος έκανε
τα πάντα για να είναι ευχάριστος στον λαό. Έλεγε πολλές φορές και τα
δυσάρεστα, είχε το θάρρος να πει και τα δυσάρεστα. Αυτό το οποίο του έλειπε
του Καραμανλή ήταν ότι δεν ήταν γενναίος στις πολιτικές του αποφάσεις. Ήθελε
να βαδίζει σίγουρα κατά το δυνατόν, υπελόγιζε πάρα πολύ την κάθε του κίνηση,
ακόμα και την κάθε του φράση».

*Για τη μεταπολίτευση: «Ο Καραμανλής επέστρεψε πιο ώριμος, πιο δημοκρατικός
και πολύ αλλαγμένος στην Ελλάδα. Αν και μερικές φορές έκανε λάθη. Ήταν λάθος,
ας πούμε, που έφυγε το ’74 από το ΝΑΤΟ. Διότι τέτοια λάθη δεν έχει κάνει πολλά
ο Καραμανλής, δηλαδή να υποκύπτει στην πίεση της κοινής γνώμης. Έφυγε όμως από
το ΝΑΤΟ και μετά ήθελε να ξαναγυρίσει και δεν το αποφάσιζε. Και χρειάσθηκε να
το κάνω εγώ ως υπουργός Εξωτερικών το ’80. Γι’ αυτό και με επέλεξε, άλλωστε».

­ Μπορείτε να αποτιμήσετε τη δεύτερη πρωθυπουργία του;

«Ο Καραμανλής ήταν ένας άνθρωπος ο οποίος ωρίμαζε και εξελίσσετο. Ξεκίνησε με
σοσιαλιστικές τάσεις στην περίοδο της Κατοχής, όπου δεν νομίζω ότι είχε
αντιστασιακή δράση. Δεν υπήρξε όμως ποτέ του φιλελεύθερος. Έγινε από ανάγκη,
διότι η εποχή πλέον τον ωθούσε προς τα εκεί, αλλά δεν είναι τυχαίο ότι έκανε
τις μεγάλες κρατικοποιήσεις, για τις οποίες τον κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ».

­ Η περίοδος της «σοσιαλμανίας»…

«Τον κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ, το οποίο είχε λυσσάξει να κάνει τις ίδιες και
περισσότερες αποκρατικοποιήσεις».

*Για τη μεταπήδησή του στην προεδρία το 1980: «Αντιτάχθηκα με πάθος, όπως και
ο Γιώργος Ράλλης, και πιστεύω ότι είναι ιστορικό λάθος του Καραμανλή που έφυγε
και άνοιξε την πόρτα στον Ανδρέα».

­ Μα δεν θα έχανε, κ. πρόεδρε;

«Μπορεί και να έχανε, που δεν είναι καθόλου βέβαιο».

­ Μα 41% είχε πάρει το ’77 και το πράγμα φαινόταν από μακριά τι θα έπαιρνε
το ’81.

«Με παρουσία του Καραμανλή ο Ανδρέας μπορεί ενδεχομένως να κέρδιζε, αλλά θα
κέρδιζε οριακά και θα γλίτωνε η Ελλάς απ’ αυτή την περιπέτεια της 8ετίας τού
παντοδύναμου ΠΑΣΟΚ».

­ Θα μπορούσε ο Καραμανλής να ήταν αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης,
θα το άντεχε ο ψυχισμός του;

«Γιατί να μην μπορούσε; Τότε θα πει, ότι δεν ήταν καλός πολιτικός. Και ο
πολιτικός ο οποίος πολιτεύεται και δεν είναι έτοιμος και να χάσει, είναι κακός πολιτικός».

*Για την περίοδο της συγκατοίκησής τους μετά το ’90: «Με τον Καραμανλή στα
θέματα εξωτερικής πολιτικής συμφωνούσαμε 100%. Σε θέματα εσωτερικής πολιτικής
συμφωνούσαμε στο 80%».

­ Είχατε κόντρες;

«Ένα θέμα στο οποίο διαφώνησα με τον Καραμανλή ήταν το πρόβλημα της απονομής
χάριτος στους απριλιανούς. Ο Καραμανλής είχε συμφωνήσει. Μάλιστα, το είχε
προτείνει ο ίδιος, και όταν τα πράγματα έγιναν δύσκολα διότι φούσκωσε η
αντίδραση από τη βάση και στην Ελλάδα και στην Κύπρο, ο Καραμανλής άλλαξε γνώμη».

­ Είπατε συμφωνούσατε στο 100% στην εξωτερική πολιτική, αλλά στο θέμα των
Σκοπίων διαφωνήσατε κάθετα…

«Καθόλου. Είμαστε από την αρχή απολύτως σύμφωνοι. Και εγώ είχα πει του
Καραμανλή ότι εάν εσύ είσαι μαζί μου, προχωρώ και τα παίρνω επάνω μου. Ο
Καραμανλής τρόμαξε μπροστά στην αντίδραση και υπαναχώρησε. Ήρθα τότε σε
οξύτατη αντιπαράθεση, παραλίγο να παραιτηθώ από την κυβέρνηση. Θυμάμαι είχε
γίνει μια πολύ σκληρή κουβέντα μου, οι φωνές ακούγονταν απ’ έξω. Και μάλιστα,
βγαίνοντας με ρώτησε η γραμματεύς του: Τι κάνατε, τσακωθήκατε; Α, μπα, λέω, ο
Καραμανλής όπως ξέρεις δεν ακούει καλά και μιλούσα δυνατά».

Η συγκατοίκηση

Για τη συγκατοίκηση Καραμανλή – Ανδρέα Παπανδρέου: «Ο Καραμανλής μου είχε πει
εμένα ότι τουλάχιστον θα κρατήσουμε την Προεδρία της Δημοκρατίας. Και τι
θέλεις, να χάσουμε “και τα αυγά και τα καλάθια”! Του λέω, κάνεις λάθος
πρόεδρε, διότι ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν θα μπορέσεις να κάνεις απολύτως τίποτα».

­ Είχε, όμως, αρμοδιότητες.

«Τίποτα δεν είχε».

­ Ε, πώς δεν είχε. Μετά το ’85 έγινε η αναθεώρηση.

«Δεν τις άσκησε τις αρμοδιότητες. Ο Καραμανλής δεν ήταν και στο τέλος – τέλος
τολμηρός άνθρωπος, ο οποίος θα αναλάμβανε το ρίσκο να έρθει σε αντιπαράθεση με
τον Ανδρέα. Δεν ήρθε πουθενά σε αντιπαράθεση. Δεν λέω, ο Καραμανλής ως
Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπήρξε χρήσιμος. Θα ήταν όμως απείρως χρησιμότερος,
εάν είχε εμποδίσει την άνοδο του Ανδρέα στην εξουσία».