Γιατί βουλιάζουν τα Ταμεία

Η ετήσια έκθεση του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Λ. Παπαδήμου
εκπέμπει νέο σήμα κινδύνου για το μέλλον του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος.
Παρόμοιες επισημάνσεις έγιναν κατ΄ επανάληψη από τον ΟΟΣΑ, από κυβερνητικά
στελέχη και από τα ίδια τα συνδικάτα.

Ποιες είναι όμως οι σημαντικότερες αιτίες που οδηγούν στην αύξηση των
ελλειμμάτων και απειλούν το σύστημα με κατάρρευση;

Για τους ειδικούς οι αιτίες αυτές είναι οι εξής:

1 Η αλματώδης αύξηση της ανεργίας που έχει σαν αποτέλεσμα την απώλεια
εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δραχμών ασφαλιστικών εισφορών αλλά και την αύξηση
των δαπανών για επιδόματα.

2 Το δημογραφικό πρόβλημα. Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζονται
αρνητικοί δημογραφικοί συντελεστές. Ο δείκτης γονιμότητας έχει διαμορφωθεί στη
χώρα μας σε 1,38 όταν για την ανανέωση του πληθυσμού απαιτείται 2,1. Το
γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την επιμήκυνση του μέσου όρου ζωής έχει ως
αποτέλεσμα τη δημογραφική γήρανση του πληθυσμού της χώρας. Σήμερα οι
συνταξιούχοι στην Ελλάδα υπερβαίνουν τα 2,2 εκατ. άτομα ή το 60% του ενεργού
πληθυσμού. Μάλιστα το ποσοστό αυτό είναι από τα υψηλότερα στις χώρες του ΟΟΣΑ
και αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά μετά το έτος 2000 και ιδιαίτερα μετά το 2005.

3 Τα τεράστια ελλείμματα των Ταμείων. Ειδικά τα Ταμεία των μισθωτών
του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα παρουσιάζουν οργανικά ελλείμματα στον κλάδο
σύνταξης, που με βάση τα προϋπολογιστικά στοιχεία του 1998 είναι της τάξης των
240 δισ. δρχ. περίπου. Τα Ταμεία των αυτοαπασχολουμένων παρουσιάζουν μικρό
έλλειμμα, ενώ των ελεύθερων επαγγελματιών έχουν πλεόνασμα 75 δισ. δρχ.

4 Η μεγάλη εισφοροδιαφυγή η οποία στερεί από τα Ταμεία πόρους ύψους 650
δισ. δρχ.

5 Η αδυναμία ελέγχου των δαπανών υγείας η οποία προκαλεί, σύμφωνα με
τις εκτιμήσεις της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Προσωπικού Οργανισμών Κοινωνικής
Πολιτικής (ΠΟΠΟΚΠ), απώλειες στους αντίστοιχους κλάδους πάνω από 300 δισ. δρχ.
το χρόνο!

6 Ο έντονος κρατικός παρεμβατισμός στο χώρο της κοινωνικής ασφάλισης
(ας μην ξεχνάμε την δέσμευση κεφαλαίων των Ταμείων τα οποία υποχρεωτικά
ετοποθετούντο σε έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου ή κατετίθεντο στην Τράπεζα της
Ελλάδος) αλλά και η άσκηση κοινωνικής πολιτικής από τις εκάστοτε κυβερνήσεις
χωρίς να υπάρχει αναπλήρωση των χαμένων πόρων.

Το ερώτημα που τίθεται από όλους και κυρίως από τους ασφαλισμένους που
βρίσκονται στα πρόθυρα συνταξιοδότησης είναι το τι μέλλει γενέσθαι.

Θα γίνουν αλλαγές και ποιοι θα θιγούν; Το ερώτημα αυτό είναι δύσκολο να
απαντηθεί για τον λόγο ότι η κυβέρνηση δεν έχει ασχοληθεί με το ακανθώδες και
«καυτό» θέμα του ασφαλιστικού όσο το απαιτούν οι περιστάσεις.

Προχώρησε μόνο στην εφαρμογή του λεγόμενου μικρού πακέτου με ανώδυνα μέτρα,
όπως οι ενοποιήσεις – συγχωνεύσεις Ταμείων, μέτρα για την εισφοροδιαφυγή κ.ά.