ΠΡΟΣΩΠΑ «Κάνω τον κόσμο να θυμάται»

Ίβο Πογκορέλιτς. «Όταν πήγαινα σχολείο στο Βελιγράδι…»

Ο πιανίστας Ίβο Πογκορέλιτς, «ο διασημότερος εν ζωή Κροάτης», σύμφωνα με την
«Ντέιλυ Τέλεγκραφ», έδωσε αυτή την εβδομάδα συναυλίες στο Κουβέιτ και τον
Καναδά. Τα έσοδα θα τα διαθέσει για ένα μαιευτήριο του Σαράγεβο. «Είναι
αδύνατο να βλέπεις όλες αυτές τις εικόνες ανθρώπων που υποφέρουν και να μην
κάνεις τίποτε», τονίζει. Η σύγκρουση στα Βαλκάνια ήταν ωστόσο, κατά τη γνώμη
του, αναπόδραστη και αναπόφευκτη.

«Όταν πήγαινα σχολείο στο Βελιγράδι», εξηγεί, «υπήρχε ένα αξίωμα που έλεγε ότι
μια τυπική αλβανική οικογένεια είχε πολλά παιδιά και μια σερβική οικογένεια
δύο το πολύ. Έτσι οδηγούνταν κανείς στο να πιστέψει ότι τα Αλβανόπουλα
γεννιούνταν εις βάρος των σερβικών συμφερόντων. Συνέπεια της λογικής αυτής
είναι ότι το πρόβλημα μπορεί να λυθεί μόνο με το τουφέκι. Ήταν στο μυαλό του
κόσμου στο Βελιγράδι τον καιρό που ζούσα εκεί, πριν από 30 χρόνια. Υπήρχε μια
αίσθηση μελλοντικού ξεκαθαρίσματος λογαριασμών. Το ήξερα ότι θα συνέβαινε». Το
1987 αποφάσισε να μποϊκοτάρει το Βελιγράδι, την πόλη όπου γεννήθηκε.

Τρία χρόνια αργότερα, στο Ντουμπρόβνικ, είδε μια μαύρη λιμουζίνα να σταματάει
και τη γυναίκα ενός Σέρβου στρατηγού να δείχνει το σπίτι του και να το ζητάει
για δικό της: «Οι άνθρωποι αυτοί είχαν πρόγραμμα, για το οποίο θα πρέπει να
ήταν άριστα προετοιμασμένοι, αφού οι γυναίκες τους διάλεγαν θερινές κατοικίες
στη μελλοντική Μεγάλη Σερβία».

Λίγο αργότερα, το Ντουμπρόβνικ δέχθηκε την καταστροφική σερβική επίθεση.

Ο Πογκορέλιτς πήρε την κροατική υπηκοότητα, αλλά κατάφερε να αποφύγει τον
κροατικό εθνικισμό. Είναι παιδί της πρώην Γιουγκοσλαβίας, μιας πολυεθνοτικής
κοινωνίας που για πολλά χρόνια κατάφερνε να λειτουργεί. Ο πατέρας του ήταν
Κροάτης και καθολικός, το ίδιο και οι πολιτισμικές επιδράσεις του, αλλά η
μητέρα του ήταν Σέρβα. Σαράντα ετών σήμερα, έχει αλογοουρά, η καθημερινή
«στολή» του είναι μια φόρμα γυμναστικής και είναι ένας από τους λίγους
καλλιτέχνες της κλασικής μουσικής που τα κορίτσια φωνάζουν στα ρεσιτάλ του σαν
να ήταν σταρ της ροκ.

Έχει σπίτια στην Ελβετία, την Κροατία και την Ισπανία, ένα μέγαρο στην Αγγλία
και κάνει φιλανθρωπικές συναυλίες· όχι μόνο για τα χρήματα που
συγκεντρώνονται, εξηγεί, αλλά για να κεντρίσει τη συνείδηση του κόσμου.

Για το νοσοκομείο του Σαράγεβο, έδωσε μια συναυλία στην Ιαπωνία και η ιαπωνική
κυβέρνηση έκανε μια τεράστια δωρεά. «Έπαιξα στο Σαράγεβο πριν από τον πόλεμο
και έχω πολύ καλές αναμνήσεις. Όταν επέστρεψα, ο φροντιστής στα παρασκήνια
ήταν ο ίδιος, αλλά η διαφορά ήταν ότι είχε θάψει δύο από τους γιους του. Το
καλύτερο που μπορώ είναι να κάνω τον κόσμο να θυμάται».