Στις θυγατρικές περνάει η μάχη των τραπεζών

Στη μάχη του ανταγωνισμού ρίχνουν τώρα οι τράπεζες τις θυγατρικές τους, καθώς
ήρθε η ώρα να εκμεταλλευτούν τα οφέλη που επεδίωκαν με τις στρατηγικές
κινήσεις που προηγήθηκαν. Και όλα αυτά, τη στιγμή που κορυφαία τραπεζικά
στελέχη πιστεύουν ότι το ελληνικό τραπεζικό τοπίο δεν έχει πάρει ακόμη την
τελική του μορφή

Οι μεγάλες ανακατατάξεις, συνεργασίες, εξαγορές και συγχωνεύσεις τραπεζών τα
τελευταία χρόνια, με πιο πρόσφατη περίπτωση την εξαγορά της Ιονικής Τράπεζας
από την Alpha Τράπεζα Πίστεως, οδήγησαν σε αλλαγή του τραπεζικού χάρτη και σε
λιγότερους αλλά και μεγαλύτερους τραπεζικούς πμίλους. Πρωταρχικός στόχος των
εξαγορών και των συγχωνεύσεων ήταν η μεγέθυνση των ομίλων, η αύξηση του
μεριδίου και η μείωση του κόστους.

Όλα αυτά, όμως, επιτυγχάνονται με την εκμετάλλευση όλων των θυγατρικών των
ομίλων και των τραπεζών που εξαγοράστηκαν. Έτσι, αυξάνεται η κεφαλαιακή
επάρκεια και εκμεταλλεύεται το μεγάλο δίκτυο.

Αυτό οδηγεί σε μείωση του κόστους παροχής παρεμφερών υπηρεσιών και ταυτόχρονα
αυξάνει τη δυνατότητα ταυτόχρονης πώλησης πολλών προϊόντων από όλα τα
υποκαταστήματα και τις θυγατρικές των ομίλων.

Δηλαδή, στόχος ήταν αφενός η ενδυνάμωση της θέσης των τραπεζών στην Ελλάδα και
αφετέρου η επίτευξη οικονομιών κλίμακος και φάσματος. Με απλά λόγια, τώρα οι
τράπεζες εκμεταλλεύονται τους νέους ομίλους «τόσο σε βάθος όσο και σε πλάτος»,
λέει χαρακτηριστικά στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» κορυφαίο τραπεζικό στέλεχος.

Τα βήματα

Το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση είναι η συγχώνευση των τραπεζών και των
ομίλων που εξαγοράστηκαν και η λειτουργική τους ενοποίηση.

Το επόμενο είναι η συγχώνευση των ομοειδών θυγατρικών εταιρειών. Η συγχώνευση
αυτή δεν αφορά μόνον τις ομοειδείς θυγατρικές εταιρείες των δύο ομίλων αλλά
και εκείνες των «παλιών».

Ενδεικτικά αναφέρονται οι συγχωνεύσεις ομοειδών θυγατρικών εταιρειών από τους
«νέους» ομίλους. Παράδειγμα, η συγχώνευση της Alpha Leasing με την Ιονική Leasing.

Αφού, λοιπόν, γίνουν όλες οι αναγκαίες συγχωνεύσεις ομοειδών θυγατρικών
εταιρειών και οι απαραίτητες ανακατατάξεις στις οργανωτικές δομές των ομίλων,
η επόμενη κίνηση είναι η συντονισμένη πορεία του ομίλου ως μια οντότητα.

Δηλαδή, οι όμιλοι θα ενεργούν με ενιαία στρατηγική και οι θυγατρικές τους
εταιρείες συντονισμένα, ενώ ο στόχος θα είναι ένας: ο εκάστοτε στόχος του ομίλου.

Όσοι έχουν ολοκληρώσει αυτές τις διαδικασίες στρέφουν τώρα το βλέμμα τους στην
οργάνωση της κοινής στρατηγικής και στην ενδυνάμωση της παρουσίας τους στην
Ελλάδα. Ταυτόχρονα, οι προσπάθειες στρέφονται και στην ενίσχυση της παρουσίας
τους στο εξωτερικό με πρώτο σταθμό ­ συνήθως ­ τα Βαλκάνια και τα μεγάλα
χρηματοοικονομικά κέντρα στις διεθνείς αγορές.

Το επόμενο βήμα είναι η συγχώνευση των ομοειδών θυγατρικών εταιρειών των
τραπεζικών ομίλων

Ο όμιλος της Εθνικής Τράπεζας είναι μια περίπτωση στην οποία είχαν αρχίσει από
το 1996 οι απαραίτητες συγχωνεύσεις και ανακατατάξεις και σήμερα πραγματοποιεί
την τελευταία φάση, που είναι η ενιαία στρατηγική του ομίλου. Αυτό αποκαλύπτει
ο διοικητής της Εθνικής Τράπεζας κ. Θεόδωρος Καρατζάς, ο οποίος μιλώντας στην
«ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» για τα σχέδια του ομίλου για τις θυγατρικές εταιρείες δήλωσε ότι
«η στρατηγική είναι ενιαία και αφορά όλον τον όμιλο και όχι μεμονωμένα την
τράπεζα ή ξεχωριστά τις θυγατρικές εταιρείες. Στόχος του ομίλου είναι να
ενεργεί συντονισμένα. Έχουμε, ήδη, επιτύχει όλες τις αναγκαίες ανακατατάξεις
και συγχωνεύσεις ομογενών θυγατρικών. Ωστόσο, πάντα το βλέμμα της Εθνικής
Τράπεζας είναι στραμμένο στο δίκτυό της στο εξωτερικό. Και αυτή η πολιτική
συμπεριλαμβάνεται στην ενιαία στρατηγική του ομίλου».

Θεόδωρος Καρατζάς. Ενιαία στρατηγική για όλο τον όμιλο

Άλλωστε, όπως είχε δηλώσει πρόσφατα στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο κ. Καρατζάς, «η
ευρωπαϊκή προοπτική των ελληνικών τραπεζών στηρίζεται στην εδραία θέση τους
στην εσωτερική αγορά. Ύστερα προσβλέπουν στην Ευρώπη, προσέχοντας όμως να
διατηρήσουν τη θέση τους, πάλι, στην ελληνική αγορά. Το άνοιγμα προς την
ευρωπαϊκή αγορά θα γίνει με πρώτο σταθμό την επέκταση των ελληνικών τραπεζών
στις γειτονικές χώρες, δηλαδή στην Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια. Στη
συνέχεια, οι προσπάθειες θα κατευθυνθούν στην παρουσία των ελληνικών τραπεζών
στα μεγάλα χρηματοοικονομικά κέντρα».

Σημειώνεται ότι η Εθνική Τράπεζα βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την
Interbank of New York με τη Stopanska Bank και με μια τράπεζα του Λονδίνου. Ο
όμιλος της Εθνικής Τράπεζας απαρτίζεται από 52 επιχειρήσεις, από τις οποίες η
Τράπεζα ελέγχει 30 άμεσα και 22 έμμεσα. Μεταξύ των εταιρειών αυτών
περιλαμβάνονται θυγατρικές τράπεζες του εξωτερικού, εξειδικευμένες τράπεζες
και εταιρείες παροχής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών του εσωτερικού, ασφάλειες
καθώς και εταιρείες του βιομηχανικού και του εμπορικού κλάδου, από τις οποίες
η τράπεζα σταδιακά αποδεσμεύεται υλοποιώντας τη στρατηγική πώλησης των
συμμετοχών της σε μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις.

Το 1996 ξεκίνησε η αναδιάρθρωση του ομίλου με στόχο τη διαμόρφωση
αποτελεσματικότερης επιχειρηματικής στρατηγικής και τη μείωση του κόστους
παροχής υπηρεσιών. Ενδεικτικά αναφέρονται η συγχώνευση των τεσσάρων
ασφαλιστικών εταιρειών του ομίλου και η συγχώνευση των δύο στεγαστικών
τραπεζών σε μια τράπεζα, την Κτηματική Τράπεζα. Στη συνέχεια, το 1998,
ακολούθησε η απορρόφηση της Κτηματικής Τράπεζας από την Εθνική Τράπεζα και η
συγχώνευση των δύο εταιρειών επενδύσεων χαρτοφυλακίου.

Η Alpha Τράπεζα Πίστεως προχώρησε στην εξαγορά του 51% της Ιονικής Τράπεζας
και πρόκειται να εξαγοράσει και το υπόλοιπο 49% του ομίλου. Επίσης, προχωρεί
σε συγχώνευση των δύο ομίλων και των ομοειδών θυγατρικών τους, όπως και σε
λειτουργική ενοποίηση. Εξηγώντας τη στρατηγική και τους στόχους του ομίλου, ο
καθηγητής και οικονομικός σύμβουλος της Alpha Τράπεζας Πίστεως κ. Γιώργος
Προβόπουλος τόνισε στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ότι «στόχος του ομίλου είναι να είμαστε
πρωτοπόροι σε όλα τα επίπεδα με ικανοποιητικά μερίδια αγοράς που να
καταλαμβάνουν θέσεις στην πρώτη τριάδα. Στους στόχους, επίσης, περιλαμβάνονται
η αύξηση του επιπέδου εξυπηρέτησης των πελατών, η χρήση της τεχνολογίας, η
οποία θα συμβάλει στη μείωση του κόστους και στην αύξηση της παρεχόμενης
ποιότητας των υπηρεσιών, αλλά και η επίτευξη οικονομιών φάσματος (cross-selling)».

«Μετά τη συγχώνευση με την Ιονική Τράπεζα», προσθέτει ο κ. Προβόπουλος,
«αυξάνονται τα μερίδια της Alpha Τραπέζης Πίστεως και προσβλέπουμε σε ακόμη
μεγαλύτερα με την καλύτερη εκμετάλλευση και χρήση των δικτύων των δύο ομίλων.
Η στρατηγική που θα ακολουθηθεί για την επίτευξη όλων αυτών είναι η συγχώνευση
των ομοειδών θυγατρικών εταιρειών του ομίλου, η λειτουργική ενοποίηση και η
παρουσία του ομίλου και των θυγατρικών του με ενιαίο πρόσωπο».

Γιώργος Προβόπουλος. Συγχώνευση ομοειδών θυγατρικών εταιρειών του ομίλου

Όπως έχει δηλώσει ο πρόεδρος της Alpha Τραπέζης Πίστεως κ. Γιάννης
Κωστόπουλος, «το νέο σχήμα θα είναι γενικώς σε θέση να εκμεταλλευτεί καλύτερα
τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται, διαθέτοντας πλέον υψηλό μερίδιο αγοράς και
ένα δίκτυο 438 καταστημάτων στην Ελλάδα. Η δυναμική ανάπτυξη των εργασιών, που
επιτυγχάνεται με την ένταξη της Ιονικής στον όμιλο της Alpha και τη σταυροειδή
χρήση των δικτύων, δίνει τη δυνατότητα να αντεπεξέλθουμε επιτυχώς στη συμπίεση
των περιθωρίων επιτοκίου, που θα επιφέρει η ένταξη της Ελλάδος στη ζώνη του
ευρώ. Παράλληλα, οι ευκαιρίες που δημιουργούνται για σύνθετες πωλήσεις
υπηρεσιών (τραπεζικών, ασφαλιστικών, χρηματιστηριακών συναλλαγών, αμοιβαίων
κεφαλαίων, διαθέσεως ομολόγων, leasing, factoring, χρηματοοικονομικών
συμβουλών κ.λπ.) μέσω ενός διευρυμένου δικτύου 440 περίπου καταστημάτων
μεγεθύνονται αποφασιστικά». Σε ό,τι αφορά ειδικότερα την Ιονική Ξενοδοχειακή,
στην οποία ανήκουν το Hilton Αθηνών και το Imperial της Ρόδου, ο κ.
Κωστόπουλος έχει τονίσει ότι «στους στόχους μας είναι η πραγματοποίηση των
αναγκαίων επενδύσεων για την αναβάθμιση των μονάδων αυτών, εν όψει της
αναπτύξεως της αγοράς των Αθηνών και των Ολυμπιακών Αγώνων».

Εξηγώντας στην «Οικονομία» τη στρατηγική του Ομίλου και των Θυγατρικών του ο
γενικός διευθυντής της Εμπορικής Τράπεζας κ. Γ. Μιχελής, επισημαίνει: «Ο
Όμιλος Εταιρειών της Εμπορικής Τράπεζας απαρτίζεται από εταιρείες που
καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα των χρηματο-οικονομικών και ασφαλιστικών αγορών,
τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Στρατηγικοί στόχοι για την τράπεζα
είναι η αξιοποίηση των συνεργιών που υπάρχουν στον Όμιλο και η ενοποίηση των
δικτύων πώλησης. Έτσι, στους επιμέρους τομείς, υλοποιούνται ή σχεδιάζονται μια
σειρά από ενέργειες».

Όσον αφορά τον ασφαλιστικό τομέα, διευκρινίζει ο κ. Μιχελής, έχει ανατεθεί
μελέτη στη διεθνούς κύρους εταιρεία «Tilinghast», με στόχο την ακριβή
αποτύπωση της χρηματο-οικονομικής κατάστασης των ασφαλιστικών εταιρειών του
Ομίλου, τη διατύπωση της πλέον κατάλληλης παρουσίας του Ομίλου στην
ασφαλιστική αγορά, την αξιοποίηση των συνεργιών που προκύπτουν από την
ενοποίηση των δικτύων τράπεζας – ασφαλιστικών εταιρειών και την επιτυχή
διαμεσολάβηση στον ανερχόμενο χώρο του bankassurance.

Γιώργος Μιχελής. Αξιοποίηση συνεργιών και ενοποίηση δικτύων πώλησης

Στον χρηματοοικονομικό τομέα, σχεδιάζεται η αξιοποίηση της Τράπεζας Επενδύσεων
και η μετατροπή της σε σύγχρονο τραπεζικό οργανισμό στον χώρο του Investment
Banking και του Asset Management. Επίσης, μελετάται η κεφαλαιακή ενίσχυση των
Θυγατρικών, που δραστηριοποιούνται στους χώρους του factoring, του leasing και
των χρηματιστηριακών αγορών. Ήδη, έχει αποφασιστεί η αύξηση κεφαλαίου της
Εμπορικής Επενδυτικής, ύψους 8 δισ. δρχ. Ταυτόχρονα, επανεξετάζεται ο ρόλος
των δύο χρηματιστηριακών εταιρειών του Ομίλου και άλλων σημαντικών χώρων, όπως
του Asset Management και του Private Banking.

Στους λοιπούς τομείς, σχεδιάζεται η σημαντική μείωση της μοναδικής πλέον
συμμετοχής της τράπεζας σε μη χρηματοοικονομική δραστηριότητα (δηλ. της ΒΦΛ),
μέσω της συγχώνευσής της με τις Χημικές Βιομηχανίες Βορείου Ελλάδος και η
εισαγωγή της νέας εταιρείας στο Χρηματιστήριο. Ακόμη, σχεδιάζεται η ενίσχυση
των δραστηριοτήτων της εταιρείας Venture Capital του Ομίλου, με τη συμμετοχή
της τράπεζας σε υπό δημιουργία νέα funds στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Αναφερόμενος ο κ. Μιχελής στις διεθνείς δραστηριότητες, τόνισε ότι γίνεται
επαναπροσδιορισμός της στρατηγικής της Θυγατρικής μας στη Γερμανία και ότι ήδη
έχει ανατεθεί μελέτη σε διεθνή εταιρεία. Ο Όμιλος της Εμπορικής Τράπεζας
προχωράει, επίσης, σε ενίσχυση της ήδη υπάρχουσας παρουσίας στη Βαλκανική και
τις χώρες της Μαύρης Θάλασσας, σε συνεργασία με την EBRD ή και άλλους
συμμάχους, σε ενίσχυση της ήδη υπάρχουσας παρουσίας μας στην Κύπρο και σε
αναβάθμιση της παρουσίας μας στο Λονδίνο, από γραφείο αντιπροσωπείας σε κατάστημα.

Μικρή, ίσως, διαφοροποίηση, ως προς τη στρατηγική που ακολουθούν οι άλλοι
τραπεζικοί όμιλοι για τις θυγατρικές τους, παρουσιάζει ο όμιλος της EFG
Eurobank. «Η στρατηγική του ομίλου για τις θυγατρικές θα μπορούσε να
χαρακτηριστεί μεικτή και εξαρτάται από την ιδιοκτησία, τη φύση και το
αντικείμενο κάθε θυγατρικής εταιρείας», αποκαλύπτει στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο
πρόεδρος της EFG Eurobank, κ. Γεώργιος Γόντικας, ο οποίος διευκρίνισε: «Στις
τράπεζες του ομίλου ο στόχος είναι η λειτουργική ενοποίηση και το ενιαίο
πρόσωπο. Η ίδια τακτική εφαρμόζεται και σε άλλες εταιρείες, όπως η
Χρηματιστηριακή, η εταιρεία Leasing και η εταιρεία Καρτών, οι οποίες είναι
μοναδικές στον όμιλο και υποστηρίζουν τις εργασίες και τις υπηρεσίες.
Ανεξάρτητη πολιτική, αλλά στα πλαίσια της συνεργασίας με τον όμιλο, έχουμε
στις υπόλοιπες θυγατρικές, από τις οποίες, είτε λόγω του αντικειμένου τους
είτε της ιδιοκτησιακής τους σχέσης, δεν έχει νόημα να τους αφαιρεθεί η
πρωτοβουλία, τη στιγμή μάλιστα που παράγουν αξιόλογο έργο και έχουν σημαντικά
αποτελέσματα. Συνεργαζόμαστε για την αξία της συνεργασίας. Είμαστε υπέρ των
συνεργασιών», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Γόντικας.

Γιώργος Γόντικας. Μεικτή στρατηγική για τις θυγατρικές του ομίλου

Η απορρόφηση της EFG Eurobank από την Τράπεζα Αθηνών ολοκληρώθηκε πρόσφατα και
τώρα ο όμιλος προχωράει στη λειτουργική ενοποίηση της Τράπεζας Κρήτης, η οποία
θα ολοκληρωθεί εντός του έτους. Στόχος είναι η απόκτηση ενιαίου χαρακτήρα. Για
παράδειγμα, θα διατηρηθεί σε όλες τις τράπεζες του ομίλου η υποστήριξη των
καταναλωτικών και στεγαστικών δανείων από το κέντρο και των επιχειρηματικών
από την περιφέρεια.

Όσον αφορά το Venture Capital και την Tefil, η οποία είναι εταιρεία εμπορίας
αυτοκινήτων, θα ακολουθηθεί ανεξάρτητη πολιτική. Οι εταιρείες αμοιβαίων
κεφαλαίων, η Alico Eurobank ΑΕΔΑΚ και εκείνη της Τράπεζας Αθηνών θα έχουν και
αυτές ανεξάρτητες στρατηγικές. Στο σημείο, όμως, αυτό ο κ. Γόντικας τόνισε τη
μεγάλη σημασία της διεύρυνσης των προϊόντων και των αντικειμένων των
επενδύσεων εν όψει του ευρώ με τη συνεργασία της Deutsche Bank. Η συνεργασία
αυτή θα υποστηρίζει και τις ναυτιλιακές εργασίες και τις επενδύσεις σε
διεθνείς κεφαλαιαγορές. Στον ασφαλιστικό κλάδο η EFG Eurobank έχει
πρακτορειακές ασφαλιστικές εταιρείες με τη συνεργασία της Alico και δύο
εταιρείες από την Τράπεζα Κρήτης. Η συνεργασία με την Alico συνίσταται τόσο με
τα αμοιβαία κεφάλαια και τις ασφάλειες, αλλά και με την παρουσία του ομίλου
στα Βαλκάνια με την Post Bank.

Αναφερόμενος, ο κ. Γόντικας, στη διεθνή παρουσία του ομίλου, τόνισε ότι αυτή
είναι δεδομένη και ότι ήδη είναι ισχυρή, καθώς η EFG Eurobank ανήκει στο
διεθνή όμιλο τραπεζών του κ. Λάτση. Εξάλλου, η Τράπεζα Λουξεμβούργου, η οποία
ανήκει στον όμιλο τραπεζών του κ. Λάτση, διευθύνεται από την EFG Eurobank σε
συνεργασία με τις άλλες τράπεζες του ομίλου.

Η τάση που διαφαίνεται να ακολουθηθεί από τους τραπεζικούς ομίλους σχετικά με
τη στρατηγική τους για τις θυγατρικές είναι η συγχώνευση ομοειδών εταιρειών.
Ήδη, για παράδειγμα, προχωράει η συγχώνευση της Alpha Leasing και της Ιονικής
Leasing, όπως και της Alpha Χρηματιστηριακής με την Alpha Finance. Σε λίγο θα
δούμε σ’ αυτό το σχήμα και την Ιονική Χρηματιστηριακή.

Τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι την ίδια πορεία θα έχει και η Εθνική
Χρηματιστηριακή με την ΕΤΕΒΑ. Ακόμη και στον όμιλο της EFG Eurobank, όπου
ακολουθείται μεικτή πολιτική και αφήνεται η ανεξαρτησία σε ορισμένες
θυγατρικές εταιρείες, στον μέλλον θα υπάρξουν συγχωνεύσεις εταιρειών, που
έχουν το ίδιο αντικείμενο εργασίας. Ενδεικτικά αναφέρονται οι πρακτορικές
ασφαλιστικές εταιρείες του ομίλου και οι ασφαλιστικές εταιρείες της Τράπεζας Κρήτης.

Στόχος, πάντως, σε όλες τις περιπτώσεις, είναι η μεγιστοποίηση του οφέλους από
κάθε κλάδο δραστηριότητας αξιοποιώντας καλύτερα τις δυνατότητες κάθε
θυγατρικής. Ταυτόχρονα, η ενοποίηση εταιρειών με ομοειδή αντικείμενα οδηγεί σε
μείωση του κόστους και σε αξιοποίηση των δικτύων, των διαφορετικών προϊόντων
και των διαφορετικών τεχνογνωσιών. Έτσι, επιτυγχάνονται οικονομίες κλίμακος
και φάσματος. Με τον τρόπο αυτό οι τράπεζες, εκτός από την αύξηση του μεριδίου
τους και των παρεχόμενων υπηρεσιών, προσδοκούν να αντιμετωπίσουν τη συμπίεση
των περιθωρίων επιτοκίου, που θα επιφέρει, μεταξύ άλλων, ο ανταγωνισμός και η
ένταξη της Ελλάδος στη ζώνη του ευρώ.