Νέα εποχή στις τηλεπικοινωνίες

Ακόμη και πριν από έναν χρόνο, έμοιαζε αδύνατο. Την περασμένη Τετάρτη, έμοιαζε
αναπόφευκτο. Η συμφωνία συγχώνευσης της Τελεκόμ Ιτάλια με την Ντόιτσε Τέλεκομ
σήμανε την απαρχή μιας νέας εποχής

Ο Φράνκο Μπερναμπέ, αφεντικό της Τελεκόμ Ιτάλια, βρήκε τον πρίγκιπα ­ ή αλλιώς Ντόιτσε Τέλεκομ ­ που θα γλιτώσει την εταιρεία του από τα «δόντια» της Ολιβέτι

Τι κάνει κάποιος όταν δέχεται ολομέτωπη επίθεση; Όταν δεν μπορεί να
αντιπαρατάξει ισχυρή άμυνα, αναζητεί παντοδύναμους συμμάχους. Αυτό έκανε
πρόσφατα και η Τελεκόμ Ιτάλια, ο πρώην κρατικός τηλεπικοινωνικός κολοσσός της
Ιταλίας. Όταν διαπίστωσε ότι δεν μπορεί να ξεφύγει από την επιθετική προσφορά
εξαγοράς της από την Ολιβέτι, αναζήτησε Γερμανό σύμμαχο. Και τα κατάφερε.

Η συγχώνευση της Τελεκόμ Ιτάλια με την Ντόιτσε Τέλεκομ ­ και οι δύο είναι
πρώην κρατικά μονοπώλια στις τηλεπικοινωνίες ­ είναι κάτι παραπάνω από από μια
ακόμη γιγαντιαία επιχειρηματική συμφωνία.

Η συμφωνία εξαλείφει πολλά από τα ευρωπαϊκά ταμπού σχετικά με τις διεθνείς
συγχωνεύσεις σε πολιτικά ευαίσθητους κλάδους της οικονομίας. Επιπλέον,
δημιουργεί το σκηνικό για ένα νέο κύμα μεγάλων τηλεπικοινωνικών εξαγορών.

Εκείνο που πραγματικά προκαλεί αίσθηση στη συγχώνευση αυτή, είναι η ελάχιστη
πολιτική αντίδραση που εκδηλώθηκε στην Ιταλία. Εκτός από τις
αυτοκινητοβιομηχανίες και τις μεγάλες τράπεζες, οι τηλεπικοινωνιακές εταιρείες
στην Ευρώπη αποτελούσαν κρατικές επιχειρήσεις παραμένοντας κάτω από αυστηρό
πολιτικό και κυβερνητικό έλεγχο.

Παρά το γεγονός της ελάχιστης αντίδρασης από την πλευρά των Ιταλών για το
«ξεπούλημα στη γερμανική κυβέρνηση», οι δύο κυβερνήσεις ανησυχούσαν
περισσότερο για το ενδεχόμενο να αφήσουν τις τηλεπικοινωνιακές τους εταιρείες
να αποδυναμωθούν, από το να παραδώσουν τον έλεγχο που ασκούν πάνω τους.

Το τοπίο αλλάζει

Η εκπληκτικά παθητική αντίδραση των δύο κυβερνήσεων αντανακλά δύο μεγάλες
αλλαγές. Η πρώτη είναι ο έντονος ανταγωνισμός που έχει ξεσπάσει φέτος, καθώς
οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις απελευθέρωσαν τις αγορές τηλεπικοινωνιών.

Η Ντόιτσε Τέλεκομ, που κυριαρχεί στη μεγαλύτερη και την πλουσιότερη
τηλεπικοινωνιακή αγορά της Ευρώπης, έχασε περίπου το 30% από την αγορά
υπεραστικής τηλεφωνίας. Το μερίδιο αυτό πήγε σε νέους ανταγωνιστές και η
Ντόιτσε αναγκάστηκε να μειώσει κάποια από τα τιμολόγιά της, μέχρι και κατά
70%. Οι περισσότερες τηλεπικοινωνικές επιχειρήσεις της Ευρώπης προετοιμάζονται
για ανάλογες επιθέσεις.

Η δεύτερη αλλαγή είναι η αδιαμφισβήτητη επιρροή των ξένων μετόχων και των
διεθνών αγορών κεφαλαίου. Αντιμέτωπες με την ανάγκη άντλησης δισεκατομμυρίων
δολαρίων, για να χρηματοδοτήσουν αναπτυξιακά σχέδια, οι ευρωπαϊκοί όμιλοι όλων
των κλάδων βασίζονται σε μεγαλύτερο βαθμό ­ σε σχέση με το παρελθόν ­ στην
εισαγωγή τους σε ξένα χρηματιστήρια και αγορές ομολογιακών δανείων.

Από τη στιγμή που οι μετοχές της Ντέμλερ Κράισλερ και της Ντόιτσε Τέλεκομ
διαπραγματεύονται στη Γουώλ Στρητ και στο Τόκιο ­ όπως και στη Φρανκφούρτη ­ η
επιβίωση εξαρτάται περισσότερο από την κερδοφορία και λιγότερο από την εθνικότητα.

Αυτή η εξέλιξη έχει αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού. Οι εταιρείες που δεν
ακολουθούν την πρακτική της εισαγωγής σε ξένα χρηματιστήρια, κινδυνεύουν να
αποκοπούν από μεγάλες πηγές κεφαλαίου ή να γίνουν ευάλωτες σε επιθετικές
προσφορές εξαγοράς, όπως στην περίπτωση της Τελεκόμ Ιτάλια.

Αμερικανική πρακτική

Οι αλλαγές αυτές ήρθαν σε μια περίεργη ιστορική συγκυρία για την Ευρώπη. Οι
περισσότερες χώρες της Ευρώπης ­ μεταξύ των οποίων Ιταλία και Γερμανία ­ έχουν
εκλέξει κεντροαριστερές κυβερνήσεις τα τελευταία δύο χρόνια. Ωστόσο, η
ευρωπαϊκή επιχειρηματική κουλτούρα μεταβάλλεται ραγδαία και ­ λόγω του κύματος
συγχωνεύσεων και επιθετικών εξαγορών ­ θυμίζει έντονα τη Γουώλ Στρητ.

«Η ταχύτητα των επιχειρηματικών συμφωνιών αυξάνεται, καθώς εντείνεται ο
ανταγωνισμός», λέει ο Σκοτ Μπίρντσλι, σύμβουλος τηλεπικοινωνιών στον οίκο
Μακίνσι και Συνεργάτες στις Βρυξέλλες. «Οι πρώην μονοπωλιακές εταιρείες
αντιμετωπίζουν ραγδαίες αλλαγές στις αγορές τους, όχι μόνο από τον
ανταγωνισμό, αλλά και από τους επενδυτές».

Ανεξάρτητα από το αν τελικά η συμφωνία συγχώνευσης των δύο εταιρειών
υλοποιηθεί, οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι το ντελίριο εξαγορών στην Ευρώπη θα
συνεχισθεί. Για παράδειγμα, η εταιρεία Μάνεσμαν, ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής
της Ντόιτσε Τέλεκομ, εξαγόρασε πρόσφατα το δίκτυο της τρίτης εταιρείας
τηλεπικοινωνιών στη Γερμανία, της Ο. Τελ.Ο. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν στη
Γερμανία περίπου 50 εταιρείες που ανταγωνίζονται στον χώρο των
τηλεπικοινωνιών. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα υπάρξει κύμα συγχωνεύσεων. Στο
μεταξύ, οι αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη και οι μικρότεροι φορείς τηλεφωνίας,
όπως της Ολλανδίας ή της Αυστρίας, θα νιώσουν την αυξανόμενη πίεση του
ανταγωνισμού. Αυτό θα τους αναγκάσει να βγουν σε αναζήτηση συνεταίρων.

Είναι κάτι παραπάνω από ξεκάθαρο ότι η συμφωνία συγχώνευσης της Ντόιτσε
Τέλεκομ με την Τελεκόμ Ιτάλια θα ωφελήσει τους μετόχους τω δύο εταιρειών.
Ωστόσο, πολλοί αναλυτές είναι προβληματισμένοι σχετικά με τις πιθανότητες
επιτυχίας του νέου τηλεπικοινωνιακού γίγαντα να απωθήσει τους ανταγωνιστές.
Σημειώνουν ότι και οι δύο επιχειρήσεις έχουν μακρύ δρόμο διαρθρωτικών αλλαγών
μπροστά τους για να πετύχουν την άνοδο της ανταγωνιστικότητάς τους.

Πάντως, το ελάχιστο που θα καταφέρουν οι δυο εταιρείες με τη συγχώνευσή τους
είναι να εκμεταλλευτούν τη μείωση του κόστους των προμηθειών τους, λόγω της
αύξησης του μεγέθους τους. Επιπλέον, ο νέος όμιλος θα έχει μία μεγάλη βάση
πάνω στην οποία θα μπορέσει να δημιουργήσει ένα πανευρωπαϊκό τηλεπικοινωνιακό
δίκτυο, για να ανταγωνιστεί τον άλλο γίγαντα. Αυτόν που προέκυψε από τη
συνεργασία της βρετανικής Μπρίτις Τέλεκομ με την αμερικανική ΑΤ&Τ.

«Υπάρχει κάποια επιχειρηματική λογική πίσω από την απόφαση συγχώνευσης. Η
οικονομική δύναμη και των δυο εταιρειών θα αυξηθεί σημαντικά», εκτιμά ο
Γιούργκεν Ρέτιγκ, προϊστάμενος αγοραπωλησίας μετοχών στη ιδιωτική τράπεζα
Μέτσλερ, στη Φρανκφούρτη.

Οι περισσότεροι αναλυτές είναι επιφυλακτικοί σχετικά με την εξοικονόμηση πόρων
που θα καταφέρουν οι δυο εταιρείες. Εκτιμούν ότι η εξοικονόμηση δεν θα
ξεπεράσει το 1% των εσόδων τους, ενώ η τεχνική τους συνεργασία δεν θα
επιτευχθεί εύκολα. Οι δύο όμιλοι έχουν διαφορετική επιχειρηματική λογική και
διαφορετικά τηλεφωνικά συστήματα.

Μπορεί να σκαλώσει

Επιπλέον, επιβλέπονται από διαφορετικές κρατικές αρχές. Επίσης, το γεγονός ότι
Γερμανία και Ιταλία δεν έχουν κοινά σύνορα θα μειώσει τα οφέλη από τη συνένωση
των δικτύων. Η συγχώνευση μπορεί, επίσης, να σκαλώσει στις Βρυξέλλες, στην
Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ένας εμπορικός όμιλος που αντιπροσωπεύει ανταγωνιστές της Ντόιτσε Τέλεκομ
ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι θα ζητήσει την παρέμβαση των ευρωπαϊκών αρχών,
προειδοποιώντας ότι η συγχώνευση θα «θέσει σε κίνδυνο τον ανταγωνισμό, ο
οποίος κάνει τώρα τα πρώτα του βήματα στην Ευρώπη».

Ο Κάρελ Βαν Μιρτ, Επίτροπος της Κομισιόν για θέματα ανταγωνισμού, άφησε ήδη να
εννοηθεί ότι η συγχώνευση δεν θα εγκριθεί αν οι εταιρείες δεν προχωρήσουν σε
μείωση των επιχειρηματικών τους τοποθετήσεων στην τηλεπικοινωνιακή αγορά της
Ευρώπης. Η Ντόιτσε θα αναγκαστεί να πουλήσει ­ τουλάχιστον ­ το μερίδιο που
κατέχει στην ιταλική τηλεφωνική εταιρεία Γουΐντ.

Ακόμη και αν υποτεθεί ότι η συγχώνευση θα πάρει την έγκριση των ευρωπαϊκών
αρχών, οι δύο εταιρείες πρέπει να κάνουν μεγάλα βήματα αναδιάρθρωσης. Τόσο η
Τελεκόμ Ιτάλια όσο και η Ντόιτσε Τέλεκομ, πρέπει να κάνουν κινήσεις για την
περικοπή του κόστους λειτουργίας τους.

Τα κίνητρα

Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Ντόιτσε Τέλεκομ ενδιαφέρεται περισσότερο να
εκμεταλλευτεί τη συγκυρία και λιγότερο να κάνει μια μακροπρόθεσμη στρατηγική
επιχειρηματική κίνηση.

Από την άλλη πλευρά ο Φράνκο Μπερναμπέ, αφεντικό της Τελεκόμ Ιτάλια,
αναζητούσε απεγνωσμένα τον πρίγκιπα του παραμυθιού που θα γλίτωνε την εταιρεία
του από τα δόντια της Ολιβέτι.