Η επένδυση είναι και ζήτημα κινδύνου

Υπάρχουν πολλοί τρόποι και πολλές εναλλακτικές λύσεις για επενδύσεις και για
απλή αποταμίευση. Σημαντικός, όμως, παράγοντας που περιορίζει την ευκαιρία
επενδυτικών κινήσεων, δεν είναι τόσο τα χρήματα που διαθέτουμε, αλλά το πώς τα βγάλαμε…

Στελέχη διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων επισημαίνουν ότι για την επιλογή της
επένδυσης που μας ταιριάζει, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη ­ κυρίως ­ δύο
παράγοντες. Πρώτον, το διαθέσιμο ποσό και το μηνιαίο ή ετήσιο εισόδημά μας.
Δεύτερον, ο χαρακτήρας μας. Δηλαδή, θα πρέπει να ψάξουμε μέσα μας και να
απαντήσουμε στα ερωτήματα: πόση απόδοση επιθυμούμε, πότε τη θέλουμε και τι
κίνδυνο είμαστε διατεθειμένοι να αναλάβουμε.

Γενικά, η δημιουργία ενός χαρτοφυλακίου, δηλαδή ενός «πορτοφολιού επενδύσεων»
απαιτεί το «ζύγισμα» μεταξύ της απόδοσης, του χρόνου και του κινδύνου. Εδώ,
δεν παίζουν ρόλο τα χρήματα που διαθέτουμε. Για παράδειγμα, όταν ένας
επενδυτής επιθυμεί μεγάλες αποδόσεις γρήγορα και είναι διατεθειμένος να
αναλάβει ρίσκο, τότε το μεγαλύτερο ή όλο το ποσό των χρημάτων του μπορεί να
επενδυθεί στο Χρηματιστήριο. Εάν, όμως, επιθυμεί μεγάλες αποδόσεις και γρήγορα
­ όπως όλοι μας ­ αλλά δεν θέλει να ρισκάρει, τότε μάλλον πρέπει να ξεχάσει
την οδό Σοφοκλέους ή να επενδύσει πολύ λίγα χρήματα σε μετοχές. Αυτό ισχύει
είτε πρόκειται για αποταμιευτή του ενός εκατ. δραχμών είτε του ενός δισ. δραχμών.

Από την άλλη, σημαντικός παράγοντας είναι η οικονομική κατάσταση του επενδυτή.
Άλλες εναλλακτικές λύσεις υπάρχουν για τον αποταμιευτή του ενός εκατ. δραχμών,
ο οποίος έχει μεγάλη ακίνητη περιουσία και μηνιαίο μισθό 500.000 δραχμών τον
μήνα. Άλλες εναλλακτικές λύσεις υπάρχουν για τον αποταμιευτή του ενός εκατ.
δραχμών, ο οποίος δεν έχει δική του περιουσία και ο μηνιαίος μισθός του είναι
200.000 δραχμές. Ο πρώτος επενδυτής, εάν ρισκάρει ένα εκατ. σε μετοχές και το
χάσει, θα βγάλει τα «σπασμένα» το πολύ σε δύο μήνες, από τον μισθό του. Ο
δεύτερος, θα πρέπει να αποταμιεύει τους μισθούς ενός έτους, περίπου. Και αν
του τύχει κάτι ενδιάμεσα; Μία ασθένεια, για παράδειγμα;

Δύο ομάδες

Οι ειδικοί χωρίζουν τους επενδυτές και τους αποταμιευτές σε δύο, κυρίως, ομάδες:

* Στην πρώτη ομάδα, ανήκουν αυτοί που αγαπάνε το ρίσκο. Αυτοί είναι, κυρίως,
επενδυτές με λίγα χρήματα (100.000 δραχμές έως 10 εκατ. δραχμές) ή με πάρα
πολλά (περισσότερα από 80 εκατ. δραχμές). Στην πρώτη περίπτωση ισχύει το «τι
είχα και τι έχασα». Στη δεύτερη περίπτωση, ισχύει το «και να χάσω 5 εκατ.
δραχμές, δεν έγινε και τίποτα».

* Στη δεύτερη ομάδα ανήκουν αυτοί που διαθέτουν ποσά από 10 εκατ. έως 80 εκατ.
δραχμές. Γι’ αυτή την κατηγορία επενδυτών και αποταμιευτών έχει μεγαλύτερη
σημασία το «ψάξιμο» της καλύτερης επιλογής επενδύσεων.

Γενικά, οι ειδικοί συμβουλεύουν να διατηρούνται τα περισσότερα χρήματα σε
ρευστά (καταθέσεις απλού ταμιευτηρίου, προθεσμιακές καταθέσεις κ.λπ.), όσο
μικρότερα είναι τα εισοδήματα. Επίσης, γι’ αυτή την κατηγορία συμβουλεύουν και
τοποθετήσεις σε επενδύσεις σταθερού εισοδήματος (ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια,
τίτλοι του ελληνικού Δημοσίου κ.λπ.).

Σε επενδυτές υψηλότερων εισοδημάτων (πάνω από 10 εκατ. δραχμές), συμβουλεύουν
να διαλέξουν την επένδυση που τους ικανοποιεί και δεν τους δημιουργεί άγχος με
βάση την επιθυμητή απόδοση, τον χρόνο επένδυσης και τον κίνδυνο. Ανάλογα,
λοιπόν, με το προφίλ οι επενδυτές μπορούν να ενταχθούν σε εννέα γενικές
κατηγορίες. Ένας από τους εμπειρικούς κανόνες για την επιλογή των επενδύσεων
είναι ο εξής: όσο αυξάνουμε τον κίνδυνο, τόσο αυξάνουμε και το ποσοστό
επένδυσης σε μετοχές. Όσο αυξάνουμε τον επενδυτικό ορίζοντα, τόσο αυξάνουμε
και τα ποσοστά σε επενδύσεις σταθερής απόδοσης και σε μετοχές, ενώ παράλληλα
μειώνουμε τα ρευστά διαθέσιμα (καταθέσεις κ.λπ.). Εναλλακτικά, μειώνουμε τις
επενδύσεις σταθερής απόδοσης, αυξάνουμε το ποσοστό σε μετοχές και διατηρούμε
σταθερά τα ρευστά.

Το «ζύγισμα»

Συγκεκριμένες, επαγγελματικές και σίγουρες «συνταγές» για κερδοφόρες
επενδύσεις δεν υπάρχουν, τονίζουν διαχειριστές κεφαλαίων και συνιστούν στους
επενδυτές «να αφήσουν τους άλλους να ανακαλύψουν τον τροχό».

Ο μοναδικός, ίσως, κανόνας για «επιτυχημένες» επενδύσεις είναι η επιλογή
εκείνης με την οποία οι επενδυτές αισθάνονται άνετα μαζί της και δεν τους
άγχει. Με απλά λόγια, όπως υπάρχουν οι επενδυτές που αγαπάνε το ρίσκο και τα
γρήγορα κέρδη, υπάρχουν και εκείνοι που προτιμούν τα λίγα και τα σίγουρα, έστω
και μακροπρόθεσμα. Ταυτόχρονα υπάρχουν και οι ενδιάμεσες κατηγορίες επενδυτών.

Για τον λόγο αυτό οι ειδικοί συνιστούν στους επενδυτές να ψάξουν πρώτα μέσα
τους και να βρουν την κατηγορία στην οποία ανήκουν. Ύστερα μπορούν να
επιλέξουν μεταξύ πολλών εναλλακτικών επενδυτικών μορφών, με τη βοήθεια, ίσως,
και ενός ειδικού.

Πρώτα πρέπει να απαντήσουν στον εαυτό τους για το πόσο γρήγορα θέλουν τα
χρήματα. Μετά απαντούν στο ερώτημα «πόση απόδοση επιθυμώ» και στη συνέχεια
«πόσο κίνδυνο είμαι διατεθειμένος να αναλάβω για αυτή την απόδοση». Είναι
σαφές, διευκρινίζουν οι ειδικοί, ότι όλοι επιθυμούν πολλά χρήματα, γρήγορα και
χωρίς κίνδυνο. Στην πραγματικότητα, όμως, όσο περισσότερα και γρηγορότερα
χρήματα επιθυμούμε, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος.

Εάν πιστεύουμε ότι ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος από αυτόν που πιστεύουμε ότι
«αντέχουμε», τότε αναθεωρούμε την απόδοση ή (και) τον επενδυτικό ορίζοντα
κατεβαίνοντας σε χαμηλότερα επίπεδα.

Οι προτάσεις

Αναλυτικότερα, οι επενδυτικές προτάσεις για τις εννέα βασικές κατηγορίες
επενδυτών είναι οι εξής:

1 Ελάχιστος κίνδυνος και βραχυπρόθεσμος ορίζοντας: Επένδυση του
μεγαλύτερου μέρους των χρημάτων σε καταθέσεις, repos κ.λπ. και του υπόλοιπου
σε τίτλους του ελληνικού Δημοσίου. Ο συνδυασμός αυτός παρέχει τη δυνατότητα
της δημιουργίας κέρδους από μεταβολές των επιτοκίων, χωρίς κίνδυνο.

2 Ελάχιστος κίνδυνος και μεσοπρόθεσμος ορίζοντας: Επένδυση των μισών
χρημάτων σε τίτλους του ελληνικού Δημοσίου και των υπόλοιπων χρημάτων σε
καταθέσεις, repos και ένα πολύ μικρό ποσό σε μετοχές. Αυτή η λύση προσφέρει
ό,τι και η προηγούμενη, αλλά «ποντάρει δειλά» σε μεσοπρόθεσμη σε άνοδο του Χρηματιστηρίου.

3 Ελάχιστος κίνδυνος και μακροπρόθεσμος ορίζοντας: Επένδυση των
περισσότερων χρημάτων σε τίτλους του ελληνικού Δημοσίου και των υπόλοιπων σε
μετοχές και σε ρευστά. Το ποσοστό των μετοχών μπορεί να είναι μεγαλύτερο από
εκείνο των ρευστών.

4 Μικρός κίνδυνος και βραχυπρόθεσμος ορίζοντας: Το ίδιο με το
προηγούμενο, τα ποσοστά των μετοχών και των ρευστών είναι ίσα.

5 Μικρός κίνδυνος και μεσοπρόθεσμος ορίζοντας: Επένδυση των
περισσότερων χρημάτων σε τίτλους του ελληνικού Δημοσίου και των υπόλοιπων σε
μετοχές και σε ρευστά. Το ποσοστό των μετοχών μπορεί να είναι μεγαλύτερο από
εκείνο των ρευστών.

6 Μικρός κίνδυνος και μακροπρόθεσμος ορίζοντας: Επένδυση των
περισσότερων χρημάτων σε τίτλους του ελληνικού Δημοσίου και των υπόλοιπων σε
μετοχές και σε ρευστά. Το ποσοστό των μετοχών να είναι μεγαλύτερο από εκείνο
των ρευστών.

7 Μεγάλος κίνδυνος και βραχυπρόθεσμος ορίζοντας: Το ίδιο με το προηγούμενο.

8 Μεγάλος κίνδυνος και μεσοπρόθεσμος ορίζοντας: Τα μισά χρήματα σε
τίτλους του ελληνικού Δημοσίου και τα υπόλοιπα σε μετοχές. ας υπάρχουν και
λίγα μετρητά.

9 Μεγάλος κίνδυνος και μακροπρόθεσμος ορίζοντας: Τα περισσότερα χρήματα
σε μετοχές και τα υπόλοιπα σε τίτλους του ελληνικού Δημοσίου. Και σε αυτή την
περίπτωση λίγα μετρητά δεν κάνουν κακό.

Αξίζει να αναφερθεί ότι, αντί να επενδυθούν τα χρήματα άμεσα σε μετοχές,
μπορεί να επενδυθούν έμμεσα, μέσω μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων. Αντίστοιχα,
αντί για ρευστά, μπορούμε να αγοράσουμε αμοιβαία κεφάλαια διαχείρισης
διαθεσίμων και αντί για τίτλους του ελληνικού Δημοσίου, να επενδύσουμε σε
ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια.