Οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των εργοδοτών

Έχουν και οι εργοδότες τις υποχρεώσεις τους, οι οποίες μάλιστα μετά τον
πρόσφατο νόμο που ψηφίστηκε στη Βουλή και έχει τεθεί σε εφαρμογή είναι
ιδιαίτερα αυξημένες. «ΤΑ ΝΕΑ» κατέγραψαν τις σημαντικότερες υποχρεώσεις, αλλά
και τα δικαιώματα που έχουν οι εργοδότες και τις παρουσιάζουν με την
επισήμανση ότι οι κυριότερες αλλαγές επέρχονται με τον νόμο 2639/98. Οι
υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των εργοδοτών είναι τα εξής:

Η συμφωνία μεταξύ εργοδότη και απασχολούμενου για παροχή υπηρεσιών ή έργου ­
για ορισμένο ή αόριστο χρόνο, ιδίως στις περιπτώσεις αμοιβής κατά μονάδα
εργασίας (φασόν), τηλεργασίας, κατ΄ οίκον απασχόλησης ­ τεκμαίρεται ότι δεν
υποκρύπτει σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, εφόσον η συμφωνία αυτή καταρτίζεται
εγγράφως και γνωστοποιείται μέσα σε 15 ημέρες στην οικεία Επιθεώρηση Εργασίας.

* Από την 1η Ιουλίου 1999 (δηλαδή 9 μήνες μετά τη δημοσίευση στο ΦΕΚ του ν.
2639/98 για τη ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων) κάθε εργοδότης είναι
υποχρεωμένος να υποβάλλει στην οικεία Επιθεώρηση Εργασίας συγκεντρωτική
κατάσταση αναφορικά με τις υφισταμένες συμβάσεις εργασίας των απασχολούμενων
με μερική απασχόληση, στην οποία θα αναγράφονται η χρονολογία κατάρτισης των
συμφωνιών αυτών και το ονοματεπώνυμο του απασχολουμένου. Σε περίπτωση
παράλειψης υποβολής της κατάστασης αυτής θεωρείται ότι η σχετική συμφωνία
υποκρύπτει σύμβαση εξαρτημένης εργασίας.

Προσλήψεις και άδειες

* Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να τηρεί ειδικό έντυπο, στο οποίο θα
καταχωρίζει τους νεοπροσλαμβανόμενους μισθωτούς, και μάλιστα πριν αυτοί
αναλάβουν εργασία.

* Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να αναγγείλει την πρόσληψη του μισθωτού στον
ΟΑΕΔ σε διάστημα 8 ημερών. Σε περίπτωση απόλυσης, ο εργοδότης έχει υποχρέωση
να αναγγείλει την απόλυση στον ΟΑΕΔ, επίσης μέσα σε προθεσμία 8 ημερών.

* Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να τηρεί ειδικό βιβλίο αδειών, στο οποίο θα
καταχωρίζεται η ημερομηνία εισόδου στην υπηρεσία κάθε εργαζομένου, η χρονική
διάρκεια της άδειας που δικαιούται ο μισθωτός, οι ημερομηνίες της άδειας και
οι σχετικές αποδοχές.

* Εργοδότες που έχουν τις επιχειρήσεις τους σε περιοχές με υψηλή ανεργία έχουν
το δικαίωμα να προσλαμβάνουν για διάστημα 1 έτους άνεργους με χαμηλότερες
αποδοχές από εκείνες των κλαδικών συμβάσεων και ίσες με τα κατώτατα όρια
αμοιβών της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας.

* Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να ενημερώνει τους εκπροσώπους των
εργαζομένων για τον αριθμό των απασχολουμένων με μερική απασχόληση.

* Παρέχεται η ευχέρεια στους εργοδότες, οι οποίοι αντιμετωπίζουν περιορισμό
της οικονομικής τους δραστηριότητας, να αποφασίζουν ­ ύστερα από απλή
διαβούλευση με τους εργαζομένους ­ την εφαρμογή της εκ περιτροπής εργασίας
(μέχρι τώρα ζητούσαν άδεια του νομάρχη για να θέσουν σε εκ περιτροπής εργασία
το προσωπικό τους). Σε περίπτωση αποτυχίας των διαβουλεύσεων, ο εργοδότης έχει
πλέον τη δυνατότητα να εισαγάγει στην επιχείρηση με μονομερή απόφασή του το
σύστημα της εκ περιτροπής εργασίας.

* Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να γνωστοποιεί με υπεύθυνη δήλωση στις
αρμόδιες υπηρεσίες του ΙΚΑ τη διακοπή ή τη μεταβολή των εργασιών τους, την
αλλαγή επωνυμίας της επιχείρησης και σε προθεσμία 10 ημερών από τότε που
έγιναν οι μεταβολές.

* Πριν προβεί σε ομαδικές απολύσεις εργαζομένων, ο εργοδότης έχει την
υποχρέωση να διαβουλευτεί με τους εκπροσώπους των εργαζομένων. Μεταξύ άλλων
έχει και την υποχρέωση να υποβάλει αντίγραφα των σχετικών εγγράφων στην
Επιθεώρηση Εργασίας και στον οικείο νομάρχη.

* Παρέχεται το δικαίωμα ελαστικών ωραρίων απασχόλησης προσωπικού. (Διευθέτηση
χρόνου εργασίας).

* Ο εργοδότης πρέπει να τηρεί στην επιχείρηση θεωρημένο βιβλίο υπερωριών, ενώ
για την εφαρμογή των υπερωριών πρέπει να προηγείται αναγγελία στην οικεία
Επιθεώρηση Εργασίας.

* Σε περίπτωση διαθεσιμότητας του προσωπικού, ο εργοδότης θα πρέπει να
ακολουθήσει μία συγκεκριμένη διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει και την έγγραφη αναγγελία.

Απογραφή επιχείρησης – χορήγηση βιβλιαρίων αγοράς ενσήμων

Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να υποβάλλει αίτηση απογραφής στο υποκατάστημα
του τόπου εργασίας με τα απαραίτητα δικαιολογητικά (αντίγραφο βεβαίωσης
έναρξης εργασιών της Εφορίας για την ατομική επιχείρηση, αντίγραφο εταιρικού
για ΟΕ ή ΕΕ, αντίγραφο καταστατικού και ΦΕΚ για ΕΠΕ ή ΑΕ) και παραλαμβάνει
βιβλίο αγοράς ενσήμων και βιβλίο μισθοδοσίας. Η απογραφή γίνεται και
αυτεπάγγελτα ύστερα από καταγγελία των ασφαλισμένων ή κατόπιν ελέγχου από
όργανα του Ιδρύματος.

Αγορά – επικόλληση – απώλεια ενσήμων

Ο εργοδότης, αφού συμπληρώσει το βιβλίο αγοράς ενσήμων (ΒΑΕ) που του έχει
χορηγηθεί από το ΙΚΑ, καταβάλλει τις εισφορές στα υποκαταστήματα του ΙΚΑ ή
στις τράπεζες. Η ασφαλιστική εισφορά είναι ενιαία και δεν μπορεί να καταβληθεί
ξεχωριστά του εργοδότη και ξεχωριστά του ασφαλισμένου. Ο υπόχρεος εργοδότης
οφείλει άμεσα να επικολλεί τα ένσημα που αγοράζει. Σε περίπτωση απώλειάς τους
πριν από την επικόλλησή τους είναι υποχρεωμένος να προβεί στην επαναγορά τους.

Θεώρηση καταστάσεων εργασίας

Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να θεωρεί τις καταστάσεις εργασίας στην
Επιθεώρηση Εργασίας, στις οποίες να απεικονίζονται οι νόμιμες αποδοχές των
εργαζομένων με βάση την προϋπηρεσία τους κ.λπ., καθώς επίσης και το ωράριο
εργασίας τους.

Βεβαιώσεις μη οφειλής

Για τη χορήγηση ασφαλιστικής ενημερότητας απαιτούνται τα εξής δικαιολογητικά:

1) Αίτηση (με υπογραφή και σφραγίδα από τον εργοδότη).

2) Βιβλία αγοράς ενσήμων και μισθολογικές καταστάσεις.

3) Ένα χαρτόσημο των 150 δρχ. για κάθε ενημερότητα.

4) Για όσους εργοδότες διατηρούν παραρτήματα επιχειρήσεων και σε άλλες
περιοχές, απαιτείται υπηρεσιακό σημείωμα του ΙΚΑ της περιοχής.

5) Για όσους εργοδότες έχουν εξοφλήσει-ρυθμίσει τις οφειλές τους, πρέπει να
προσκομίζουν υπηρεσιακό σημείωμα από τα Ταμεία Είσπραξης Εσόδων ΙΚΑ (Λ.
Αττικής – Θεσ/νίκης).

6) Όσες επιχειρήσεις δεν απασχολούν προσωπικό, απαιτείται η προσκόμιση κάποιου
στοιχείου που να πιστοποιεί την ύπαρξη και λειτουργία της επιχείρησης (βιβλίο
εσόδων – εξόδων, τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών κ.λπ.).

Ο υπόχρεος εργοδότης πρέπει να καταβάλλει τις εισφορές στο ΙΚΑ έως το τέλος
του επόμενου μήνα από τον χρόνο που έχει οριστεί.

Για το Δημόσιο, τα ΝΠΔΔ και τους ΟΤΑ ή προθεσμία καταβολής ορίζεται έως το
τέλος του μεθεπόμενου μήνα.

Έως το τέλος του μήνα και στις δύο περιπτώσεις θεωρείται η 30ή, 31η για όλους
τους μήνες και η 28η ή η 29η για τον μήνα Φεβρουάριο.

Δεν λαμβάνονται υπόψη κατασκευαστικές ιδιαιτερότητες ή τοπικά κατασκευαστικά έθιμα

Ειδικά για την προθεσμία καταβολής εισφορών των επιδομάτων εορτών
Χριστουγέννων και Πάσχα από τους υπόχρεους εργοδότες, αυτές καταβάλλονται
εμπρόθεσμα μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου (εισφορές ΕΔΧ) και μέχρι το τέλος
Ιουνίου (εισφορές ΕΔΠ).

Αναγγελία ατυχήματος γίνεται από τον οικείο εργοδότη ή αντιπρόσωπό του

Εάν κατά τον έλεγχο της επιχείρησης το αρμόδιο όργανο διαπιστώνει ότι ο
εργοδότης δεν καταβάλλει τις εισφορές που αναγράφονται στα μισθολόγια ή ότι
επικολλεί ένσημα μειωμένης αξίας, συντάσσει ΠΕΕ.

Σε περίπτωση που ο εργοδότης δεν καταχωρίζει στα τηρούμενα για το ΙΚΑ
μισθολόγια τους μισθωτούς του με τα ακριβή στοιχεία απασχόλησης και αμοιβής
μέσα στην προθεσμία που ορίζεται από τις σχετικές διατάξεις, και το αργότερο
έως τη λήξη της προθεσμίας καταβολής των αντιστοίχων εισφορών, συντάσσεται ΠΕΠΕΕ.

Για εκπρόθεσμες αγορές ενσήμων συντάσσεται ΠΕΠΤ.

Ένσταση εργοδότη

Κατά των ΠΕΕ, ΠΕΠΕΕ, ΠΕΠΤ και απορριπτικών αποφάσεων μπορεί να υποβληθεί
έγγραφη ένσταση μέσα σε 30 ημέρες από την επομένη της κοινοποίησής τους
ενώπιον της Τοπικής Διοικητικής Επιτροπής του υποκαταστήματος ΙΚΑ. Η υποβολή
ένστασης δεν αναστέλλει τη λήψη αναγκαστικών μέτρων για την είσπραξη των εισφορών.

Εργατικό ατύχημα στην επιχείρηση

Αναγγελία ατυχήματος γίνεται από τον οικείο εργοδότη ή αντιπρόσωπό του, από
τον παθόντα ασφαλισμένο ή πρόσωπα που έλκουν δικαιώματα από την ασφάλισή τους,
από τον γιατρό που προσέφερε πρώτες βοήθειες και από κάθε υπάλληλο του ΙΚΑ που
έλαβε γνώση του ατυχήματος. Η αναγγελία να γίνεται μέσα σε 5 ημέρες.

Απασχόληση αλλοδαπών

Όλοι οι αλλοδαποί που απασχολούνται στη χώρα μας σε οποιαδήποτε εργασία
ασφαλιστέα στο ΙΚΑ, θα υπάγονται στην ασφάλιση αυτού από την πρώτη ημέρα της
απασχόλησής τους.

Οι διατάξεις αυτές δεν περιλαμβάνουν τους αλλοδαπούς που προέρχονται από χώρες
της Ε.Ε. ή χώρες με τις οποίες η Ελλάδα έχει συνάψει διμερή
κοινωνικοασφαλιστική σύμβαση.

Μηχανογραφικό σύστημα ασφάλισης

Οι επιχειρήσεις που απασχολούν 50 εργαζομένους και πάνω έχουν την ευχέρεια να
ασφαλίζουν το προσωπικό τους μηχανογραφικά και να καταβάλλουν τις εισφορές του
ΙΚΑ σε μετρητά.

Κάθε τρίμηνο για την ασφαλιστική τακτοποίηση των ασφαλισμένων εκδίδονται
Ατομικά Δελτία Εισφορών.

Ρύθμιση οφειλών

Οι εργοδότες μπορούν, με απόφαση του δ/ντή του υποκαταστήματος ή της Επιτροπής
Αναστολών της Δ/νσης του ΙΚΑ, να ρυθμίσουν το οφειλόμενο ποσό από
καθυστερούμενες εισφορές σε δόσεις και να εξοφλούν τις οφειλές τμηματικά.

Άδεια μισθωτών

Άδεια δικαιούται ο μισθωτός που έχει συμπληρώσει στον ίδιο εργοδότη 12 μήνες
συνεχούς απασχόλησης και ξανά κάθε νέο ημερολογιακό έτος.

Σε περίπτωση που ο εργοδότης αρνηθεί να καταβάλει την άδεια, ο μισθωτός
δικαιούται την άδεια με προσαύξηση 100% (η προσαύξηση δεν υπόκειται σε
εισφορές ΙΚΑ).

Ο μισθωτός που με οποιονδήποτε τρόπο σταματάει την εργασία του πριν από τη
συμπλήρωση 12 μηνών συνεχούς απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη, δικαιούται
αποζημίωση άδειας και επιδόματος αδείας (2 ημερομίσθια τον μήνα).

Οι υποχρεώσεις αυτών που κτίζουν

Κάθε ιδιοκτήτης ιδιωτικού οικοδομοτεχνικού έργου που εκτελείται είτε ύστερα
από άδεια που εκδίδεται από τα πολεοδομικά γραφεία ή από άλλη Δημόσια Αρχή
είτε κατά παράβαση των διατάξεων που διέπουν την έκδοση οικοδομικών αδειών
σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, υποχρεούται:

1 Να καταβάλλει τις ασφαλιστικές εισφορές που αντιστοιχούν στις κατ’
ελάχιστα ημέρες εργασίας, οι οποίες λογίζονται ως πραγματοποιηθείσες και οι
αντιστοιχούσες σε αυτές ασφαλιστικές εισφορές απαιτούνται. Δεν λαμβάνονται
υπόψη κατασκευαστικές ιδιαιτερότητες ή τοπικά κατασκευαστικά έθιμα.

2 Να συμπληρώνει και υποβάλλει ο ίδιος ή νόμιμα εξουσιοδοτημένο
πρόσωπο ανακεφαλαιωτικές καταστάσεις εντολών ασφάλισης μέσα στο πρώτο
δεκαήμερο του επόμενου της απασχόλησης μήνα στο αρμόδιο υποκατάστημα ΙΚΑ.

Σε περίπτωση μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής αυτών επιβαρύνεται με ειδική
προσαύξηση, η οποία υπολογίζεται στις ασφαλιστικές εισφορές ΙΚΑ ΤΕΑΜ και ΕΛΔΕΟ
και ανέρχεται σε 25% το πρώτο δεκαήμερο καθυστέρησης, 5% για κάθε επόμενο
δεκαήμερο και μέχρι 100%.

3 Να καταβάλλει τις ασφαλιστικές εισφορές μέχρι το τέλος του επόμενου
της απασχόλησης μήνα στο αρμόδιο υποκατάστημα ΙΚΑ.