Μόνο θύμα ήταν το ευρώ

Η Δυτική Ευρώπη είχε μέχρι τώρα ένα μόνο θύμα στην επιδρομή του ΝΑΤΟ κατά της
Γιουγκοσλαβίας: το ευρώ! Το επιχειρηματικό κλίμα και οι αγορές είναι τα
επόμενα θύματα. Υπό δύο προϋποθέσεις: Να πραγματοποιηθούν χερσαίες
επιχειρήσεις και να αποτύχουν.

Αδιαφορούν. Οι δυτικές αγορές αγνοούν τα διαδραματιζόμενα στο Κόσοβο. Μόνη εξαίρεση η αρνητική πορεία του ευρώ

Μέχρι τώρα οι δυτικές αγορές αγνοούν τα τεκταινόμενα στο Κόσοβο, με μοναδική
εξαίρεση την πορεία του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος. Πράγμα που έρχεται σε
πλήρη αντίθεση με αυτά που συνέβησαν στην αρχική φάση του πολέμου στον Κόλπο
το 1990. Τότε που η εισβολή του Σαντάμ Χουσεΐν στο Κουβέιτ οδήγησε τις αγορές
σε απώλειες άνω του 20%.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 λίγοι ήταν αυτοί που πρόβλεψαν το μέλλον. Η
επιτυχία της επέμβασης στον Κόλπο έδωσε την ευκαιρία για την διανομή ενός
αξιόλογου «μερίσματος ειρήνης» με τη μορφή των χαμηλών τιμών ενέργειας και της
μείωσης των κρατικών δαπανών για εξοπλισμούς. Μόνο στις ΗΠΑ η περικοπή των
δαπανών άμυνας έριξε το έλλειμμα του αμερικανικού προϋπολογισμού κατά 2,5% σε
σχέση με το ΑΕΠ. Επιπλέον, η παγκόσμια απόδοση των ομολόγων μειώθηκε κατά 0,75
ποσοστιαίες μονάδες.

«Μηδαμινό κόστος»

Τι συμβαίνει όμως με το Κόσοβο; Πριν από μερικές εβδομάδες το ΝΑΤΟ ξεκίνησε με
αεροπορικές επιδρομές, οι οποίες αποτελούν και το πιο πιθανό σενάριο συνέχισης
του πολέμου. Το λογιστικό κόστος αυτού του πολέμου παραμένει περιορισμένο ­ οι
Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμούν ότι ο πόλεμος τούς κοστίζει περίπου 30 εκατομμύρια
δολάρια την ημέρα, ενώ ο Κλίντον θα ζητήσει σύντομα από το Κογκρέσο πρόσθετα
κονδύλια ύψους 4 έως 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη χρηματοδότηση της
επιχείρησης στο Κόσοβο. Είναι προφανές ότι αυτό το κόστος είναι μηδαμινό
μπροστά στο πλεόνασμα του αμερικανικού προϋπολογισμού ­ περίπου 100
δισεκατομμύρια δολάρια.

Αυτό αποτελεί μια πολύ καλή εξήγηση για το γεγονός ότι οι αγορές δεν έχουν
ανησυχήσει από την κρίση στο Κόσοβο.

Η κατάσταση αυτή μπορεί να αλλάξει ­ προς το χειρότερο ­ αν η Δύση εμπλακεί σε
έναν παρατεταμένο πόλεμο με τη χρήση χερσαίων δυνάμεων. Παρά το γεγονός ότι ο
Κλίντον έχει επανειλημμένα αποκλείσει την πιθανότητα εμπλοκής χερσαίων
δυνάμεων, φαίνεται ότι αυτό το σενάριο γίνεται κάθε ημέρα όλο και πιο πιθανό.

Ασύμφορες οι χερσαίες

Υπάρχουν, ωστόσο, δύο λόγοι που κάνουν το σενάριο χερσαίας εμπλοκής απίθανο.

* Κατ’ αρχήν απουσιάζει το ζωτικό οικονομικό ενδιαφέρον στα Βαλκάνια για τη
Δυτική Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπάρχει ωστόσο πρώτης τάξεως
ανθρωπιστικό και ηθικό ενδιαφέρον. Δεν μπορεί όμως σε καμία περίπτωση να
συγκριθεί με τη σημασία που είχε για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους η ασφάλεια
των πετρελαίων, στην κρίση του Κόλπου.

* Κατά δεύτερο λόγο, η εμπειρία του 20ού αιώνα δείχνει ότι το κόστος μιας
χερσαίας εμπλοκής στα Βαλκάνια ­ με πιθανότητες μεγάλων ανθρώπινων απωλειών ­
μπορεί να αποδειχθεί πολύ βαρύ. Στον Κόλπο το μεγάλο κόστος ήταν η εκτόξευση
των τιμών του πετρελαίου, από τα 19 στα 36 δολάρια το βαρέλι. Η πιθανότητα
επηρεασμού της τιμής των εμπορευμάτων από μια κλιμάκωση της κρίσης στο Κόσοβο
είναι μικρή. Για αυτό το λόγο ο αντίκτυπος στις αγορές αναμένεται να είναι μικρός.

Πρόβλημα για Γερμανία

Αυτό αφήνει μόνο τις πιθανότητες επιδείνωσης του επιχειρηματικού κλίματος και
της κατανάλωσης. Αυτή τη φορά, η Δυτική Ευρώπη δείχνει πολύ πιο ευάλωτη σε μια
ενδεχόμενη επιδείνωση του επιχειρηματικού κλίματος, λόγω της μικρής απόστασης
που τη χωρίζει από τα Βαλκάνια. Αν ο χερσαίος πόλεμος ξεσπάσει τότε θα
επιδεινωθούν και οι προσδοκίες των καταναλωτών. Το μεγαλύτερο πρόβλημα θα το
αντιμετωπίσει η Γερμανία.

Ακόμη όμως και σε αυτήν την περίπτωση τα προβλήματα θα ξεπεραστούν γρήγορα.
Εφόσον βέβαια ο πόλεμος στεφθεί με επιτυχία για το ΝΑΤΟ. Κανείς όμως δεν θέλει
να σκέφτεται τι θα συμβεί αν η εξελίξεις δεν είναι οι αναμενόμενες.