Ειρηνόφιλοι δημοσιογράφοι σε φιλοπόλεμες εφημερίδες

Οι δημοσκοπήσεις μάς επιτρέπουν να υποθέσουμε πως μια σημαντική μειοψηφία
αντιτίθεται στον βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας. Προσωπικά δεν μπορώ να θυμηθώ
κανένα φίλο μου, αριστερό ή δεξιό, που να είναι υπέρ. Το να είσαι εναντίον δεν
αποτελεί αμάρτημα. Και όμως, όλες οι εφημερίδες εθνικής κυκλοφορίας ανήκουν
στο κόμμα του πολέμου. Και δεν αναφέρομαι στους αρθρογράφους, πολλοί από τους
οποίους είναι αντίθετοι. Τα κύρια άρθρα είναι ομοιόμορφα υπέρ, με μόνη
εξαίρεση την «Ιντιπέντεντ» της Κυριακής.

Μπλερ – Σολάνα. Οι αγγλικές εφημερίδες υποστηρίζουν την αγγλική κυβέρνηση, αλλά οι αρθρογράφοι είναι εναντίον των βομβαρδισμών στη Γιουγκοσλαβία

Γιατί να συμβαίνει αυτό; Τον 19ο αιώνα ήταν επιτρεπτό στις εφημερίδες να
αντιπολιτεύονται τον Πόλεμο των Μπόερς και τις άλλες ένοπλες συγκρούσεις.
Αυτοί οι πόλεμοι δεν αφορούσαν την εθνική επιβίωση και η κριτική θεωρούνταν
θεμιτή. Οι βομβαρδισμοί της Γιουγκοσλαβίας δεν έχουν σχέση με την επιβίωσή
μας. Τα βρετανικά συμφέροντα δεν απειλούνται καθόλου. Όμως οι εφημερίδες είναι
στρατευμένες. Η σύγχρονη εξήγηση είναι πως όταν οι ζωές των Βρετανών
στρατιωτών κινδυνεύουν, η διαφοροποίηση μπορεί να έχει δυσάρεστες συνέπειες.

Ακόμα και έτσι όμως αποτελεί μια μικρή έκπληξη το ότι όλες οι εφημερίδες
υποστηρίζουν την κυβέρνηση. Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν ειδικοί λόγοι εκτός
από το να μη φανεί πως υπονομεύεις την κοινή προσπάθεια. Η «Εξπρές» και η
«Μίρορ» δεν θα έπειθαν αν αντιπολιτεύονταν την κυβέρνηση σε οποιοδήποτε
σημαντικό θέμα. Η «Ντέιλι Μέιλ», που δεν έχει ενθουσιασμό για τον πόλεμο, δεν
θέλει να της κολλήσουν τη ρετσινιά του κατευνασμού, όπως τη δεκαετία του ’30.

Υπάρχει επίσης ο αμερικανικός παράγοντας. Τρεις ιδιοκτήτες έχουν συμφέροντα
στις ΗΠΑ ή συνδέονται με τη χώρα αυτή: ο Κόνραντ Μπλακ, που ελέγχει την
«Τέλεγκραφ». Ο Ρούπερτ Μέρντοχ, στον οποίον ανήκουν οι «Τάιμς», οι «Σάντεϊ
Τάιμς» και η «Σαν». Και, τέλος, ο Τόνι Ο’ Ράιλι, ιδιοκτήτης της «Ιντιπέντεντ».
Αυτοί τείνουν να αντιμετωπίζουν τον πόλεμο τόσο από βρετανική όσο και από
αμερικανική σκοπιά. Φυσικά, οι ιδιοκτήτες και οι διευθυντές δεν μπορούν
πάντοτε να ελέγχουν τους αρθρογράφους και τους ανταποκριτές τους, ειδικά στον
έγκυρο Τύπο, όπου έχουν το δικαίωμα να εκφράσουν την άποψή τους. Στους «Τάιμς»
του Μέρντοχ, οι κύριοι αρθρογράφοι ­ Γουίλιαμ Ρις-Μογκ, Σάιμον Τζένκινς, και
Μάθιου Πράις ­ είναι όλοι εναντίον του πολέμου. Στον «Ιντιπέντεντ», που
υποστηρίζει τον πόλεμο, ο Ρόμπερτ Φισκ έγραψε αντικειμενικές αναφορές για τις
σερβικές απώλειες.

Πώς να σκέφτονται άραγε οι αναγνώστες; Μάλλον δεν είναι τόσο στρατευμένοι όσο
οι εφημερίδες. Σε αντίθεση με τους πολέμους των Φώκλαντ και του Κόλπου,
κανένας τίτλος δεν κέρδισε φύλλα. Υποπτεύομαι πως χρειάζεται χερσαίος πόλεμος
με εμπλοκή βρετανικών δυνάμεων, πριν ανεβούν οι κυκλοφορίες των εφημερίδων.

Ο Stephen Glover είναι δημοσιογράφος. Το άρθρο αναδημοσιεύεται από το
περιοδικό «Σπεκτέιτορ».