Προτείνουν διεθνή διάσκεψη μετά την κρίση

Η «επόμενη μέρα» των Βαλκανίων απασχολεί, πριν καν τελειώσει η κρίση του
Κοσόβου, τις πρωτεύουσες των χωρών της περιοχής. Ταυτοχρόνως, όμως, απασχολεί
και κάποιους κύκλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αρχίζουν να συνειδητοποιούν
ότι δεν μπορούν να κλείνουν τα μάτια απέναντι στα προβλήματα που έχουν
προκύψει ­ κυρίως, διότι η Ευρώπη θα σηκώσει το βάρος του «οικονομικού λογαριασμού».

Χθες, στο υπουργείο Εξωτερικών πραγματοποιήθηκε πολύωρη ανταλλαγή απόψεων
μεταξύ εμπειρογνωμόνων από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Τουρκία, τα Σκόπια
και την Αλβανία. Ζητούμενο η επεξεργασία μιας συντονισμένης στρατηγικής για
την ανασυγκρότηση και ανάπτυξη της περιοχής μετά το τέλος της κρίσης.

Στη συνάντηση έγινε σαφές ότι η όποια στρατηγική θα εκπονηθεί από κοινού από
τα εμπλεκόμενα κράτη και τους ευρωατλαντικούς θεσμούς (Ε.Ε. – ΝΑΤΟ), αλλά και
τον ΟΗΕ.

Ένα σχέδιο αυτής της στρατηγικής, ύστερα από διαβουλεύσεις, θα παρουσιαστεί
στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, στην Ουάσιγκτον. Οι μετέχοντες στη χθεσινή
συνάντηση, εξάλλου, συμφώνησαν στη διενέργεια μιας διεθνούς διάσκεψης για την
ανασυγκρότηση και ανάπτυξη της περιοχής αμέσως μόλις σταματήσουν οι
στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Κόσοβο.

Την ίδια στιγμή, πάντως, και πάρα την απροθυμία των Ευρωπαίων εταίρων να
εμπλακούν σε μια διαδικασία διπλωματικής επίλυσης του Κοσοβαρικού, κάποια
κέντρα της Ένωσης αρχίζουν να μελετούν το «μεταπολεμικό σκηνικό». Πεποίθηση
διπλωματικών παραγόντων είναι ότι η Ευρώπη δεν θα μπορεί πλέον να «κλείνει τα
μάτια» στις ανάγκες των Βαλκανίων, αφού βρίσκονται στην «αυλή» της ­ και άρα
οποιαδήποτε παράταση της αστάθειας θα επηρεάσει την ίδια την Ένωση.

Δεν είναι τυχαίο ότι τόσο ο νέος πρόεδρος της Κομισιόν Ρομάνο Πρόντι όσο και ο
προεδρεύων της Ε.Ε. έχουν υπογραμμίσει την ανάγκη για δραστηριοποίηση της
Ευρώπης ­ πάντα, όμως, μιλώντας για μετά την κρίση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μελέτη του Κέντρου Σπουδών Ευρωπαϊκής
Πολιτικής (Ceps) ­ που θεωρείται ότι έχει ιδιαίτερα στενούς δεσμούς με τους
ευρωπαϊκούς θεσμούς. Ο τίτλος της μελέτης είναι «Ένα σύστημα για τη
μεταπολεμική Νοτιοανατολική Ευρώπη» και υποστηρίζει ότι οι Βρυξέλλες οφείλουν
να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των βαλκανικών χωρών για ένταξη στην Ένωση.

Δεδομένης, όμως, της αδυναμίας των βαλκανικών χωρών να ενταχθούν σύντομα στην
Ε.Ε., η μελέτη προτείνει δύο νέες κατηγορίες «μελών» για τα κράτη και τις
περιοχές της πρώην Γιουγκοσλαβίας και της Αλβανίας, με τις ενταξιακές
διαπραγματεύσεις να αρχίζουν μόλις αποκατασταθούν οι βασικές αρχές δημοκρατίας
και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Για παράδειγμα, λέει η μελέτη, η Κροατία και τα Σκόπια θα μπορούσαν να είναι
«αυτόνομα κράτη της Ε.Ε.», ενώ το Κόσοβο θα μπορούσε να είναι «αυτόνομη
περιοχή της Ε.Ε.» ­ και η προοπτική τους θα ήταν η ένταξη στην ενιαία αγορά.

Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα επιφυλάχθηκαν να σχολιάσουν τις προτάσεις της
μελέτης ­ αλλά προέβαλαν το ερώτημα «τι γίνεται με την υπάρχουσα διαδικασία
της διεύρυνσης». Και εξηγούσαν πως εάν αυτά τα κράτη και περιοχές έρθουν
εγγύτερα στην Ένωση, οι χώρες που αναμένουν την ένταξή τους στη διαδικασία της
διεύρυνσης ­ για παράδειγμα, η Τουρκία ­ θα ήταν λογικό να ζητήσουν και να
πετύχουν επίσπευση της δικής τους αναμονής στον… προθάλαμο.