ΔΡΟΜΟΙ

… από τον Μιλόσεβιτς; Ότι αυτός κάνει έναν ρατσιστικό και εμείς έναν
ανθρωπιστικό πόλεμο. Από το στόμα του Ρόμπιν Κουκ, η πιο μεγάλη σπονδή στην
ψευτιά και την υποκρισία του επαίσχυντου πολέμου κατά των Σέρβων. Κανείς
πόλεμος δεν μπορεί να είναι «ανθρωπιστικός», γράφει η «Ντέιλι Τέλεγκραφ», όταν
μάλιστα πολεμιέται με αόρατα πυρά ενός αόρατου εχθρού, που σκοτώνει
ανυπεράσπιστους πολίτες. Μα μπορεί ένας πόλεμος να είναι «ανθρώπινος», πολύ
πιο ανθρώπινος, όταν πολεμάει κανείς για τη φυλή του, για το έθνος του, για τη
γειτονιά του, για την οικογένειά του, για όσα γνώρισε και έμαθε, παρά για μια
φανταστική διεθνή τάξη που αν ποτέ επιβληθεί, θα σημάνει το οριστικό τέλος του
ανθρώπινου γένους. «Αυτός είναι ο πρώτος πόλεμος των προοδευτικών», λέει ο
Μπλερ. Τόσο το χειρότερο. Όταν οι προοδευτικοί πηγαίνουν στον πόλεμο με
προοδευτικές αρχές, πού θα μπορέσουμε να βρούμε καταφύγιο εμείς οι υπόλοιποι,
οι απλοί άνθρωποι;

… κάνουν τον αρθρογράφο της «Ντέιλι Μέιλ» Άντριου Αλεξάντερ να ξαναθυμηθεί
ένα ραδιοφωνικό σκετς του Σπάικ Μίλιγκαν που είχε παίξει το BBC. Μυριάδες
σμάρια από μαυροπούλια είχαν τρυπώσει στις στέγες, στην Πλατεία Τραφάλγκαρ. Η
κυβέρνηση είχε ανατινάξει τα κτίρια για να διώξει τα πουλιά. Θα τα
ξαναχτίσουμε, είχε πει ο φανταστικός υπουργός του Μίλιγκαν στη Βουλή. Και τι
θα γίνει αν ξαναγυρίσουν; Ήταν το βασανιστικό ερώτημα. «Θα τα ανατινάξουμε
πάλι», είπε ο υπουργός. «Είμαι βέβαιος ότι έχουμε πολύ περισσότερα όπλα από τα
μαυροπούλια». Έτσι και ο Κουκ διαβεβαιώνει ότι τα όπλα του ΝΑΤΟ είναι πολύ
περισσότερα από του Μιλόσεβιτς. Και έχει δίκιο (όπως και ο υπουργός τού Μίλιγκαν).

… όμως τίποτα από την εμπειρία του Βιετνάμ; Αναρωτιέται ο Αλεξάντερ. Οι
Ηνωμένες Πολιτείες είχαν απείρως περισσότερα όπλα από τους Βιετκόνγκ και τους
Βορειοβιετναμέζους. Και όμως έχασαν τον πόλεμο. Όσοι δεν έχουν ξεχάσει το
Βιετνάμ θα θυμούνται πως και τότε οι στρατηγοί διαβεβαίωναν την αμερικανική
κυβέρνηση και τον λαό ότι ο εχθρός εξασθενούσε συνεχώς, ότι γονάτιζε ολοένα,
ότι βρισκόταν κοντά στην κατάρρευση και ότι δεν χρειαζόταν παρά άλλη μία
κλιμάκωση για να εξασφαλιστεί η τελική νίκη. Βέβαια, δύσκολα παραδέχεται
κανείς ότι το ΝΑΤΟ μπορεί να νικηθεί από έναν Μιλόσεβιτς και από μια χώρα
μικρή όπως η Σερβία. Μα ακόμη πιο δύσκολα θα μπορούσαν να δεχτούν την ήττα οι Σέρβοι.

… που φαίνεται να παρέχει η κοινή γνώμη στην εκστρατεία είναι ανησυχητική,
γράφει ο Αλεξάντερ. Μπορεί να σπρώξει τους πολιτικούς και τους στρατηγούς στις
πιο ριψοκίνδυνες πράξεις. Όσο η κοινή γνώμη στις μεγάλες χώρες του ΝΑΤΟ θα
στηρίζει την εκστρατεία, οι κυβερνήσεις δεν θα τολμήσουν να παραδεχτούν την
ήττα τους όσο άσχημα και αν γίνουν τα πράγματα. Στο κάτω-κάτω, υπάρχει το
ενδεχόμενο ο Μιλόσεβιτς να υποχωρήσει. Μα όσο αυτός δεν υποχωρεί, τόσο
περισσότερο οι ΝΑΤΟϊκοί ηγέτες θα μοιάζουν με τζογαδόρους, που κάθε τόσο θα
χοντραίνουν το παιχνίδι ποντάροντας ολοένα και περισσότερα ύστερα από κάθε
άτυχη ζαριά.