Λύση μόνο από την Ευρώπη

Στην περιοχή των Βαλκανίων, οι δρόμοι της ειρήνης ενδέχεται να περνούν από
μερικές αρχές που μπορεί μακροπρόθεσμα να επιτρέψουν στους λαούς των Βαλκανίων
να συνυπάρξουν ειρηνικά. Η αρχή είναι ότι η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να
συμφωνήσει και πάλι σε μία λύση. Ο ΟΗΕ και, κατά πρώτο λόγο, το Συμβούλιο
Ασφαλείας πρέπει να έχουν τον ρόλο τους. Και ουδείς μπορεί να φανταστεί ότι η
Ρωσία, ουσιώδης εταίρος στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, δεν θα προσφέρει κι αυτή τη
συμβολή της. Η άλλη αρχή αφορά τον ουσιαστικό ρόλο που θα πρέπει να
διαδραματίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Το παράδειγμα του Συμφώνου Σταθερότητας που
εκπόνησε το 1993, με πρωτοβουλία της Γαλλίας, θα μπορούσε να μας εμπνεύσει και
πάλι σήμερα.

Η λογική του συμφώνου αυτού ήταν απλούστατη: η πόρτα της Ε.Ε. θα ήταν ακόμη
πιο ανοικτή για τις υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης,
που θα είχαν υπογράψει με τους γείτονές τους συνθήκες καλής γειτονίας. Η
αμοιβαία αναγνώριση των συνόρων θα έπρεπε να συμβαδίζει με τον σεβασμό των
δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Κρίνοντας μερικά χρόνια μετά, το πολιτικό
αποτέλεσμα του Συμφώνου Σταθερότητας υπήρξε σημαντικά θετικό για όλη την
Κεντρική Ευρώπη.

Στην πολύ σοβαρή κατάσταση που αντιμετωπίζουμε στο Κόσοβο, το Σύμφωνο
Σταθερότητας θα μπορούσε άραγε να αποτελέσει σήμερα μια λύση; Δεν είναι διόλου
σίγουρο.

Οι αντιρρήσεις δεν λείπουν. Ενα τέτοιο σύμφωνο θα είναι άραγε αρκετό για να
πείσει τον κ. Μιλόσεβιτς να σεβαστεί τα δικαιώματα των μειονοτήτων; Σίγουρα
όχι, αλλά θα συνέβαλλε στην απομόνωσή του.

Η διεύρυνση

Επιπλέον, η διεύρυνση της Ευρώπης, που είχε χρησιμεύσει ως κίνητρο στις χώρες
της Κεντρικής Ευρώπης για να υπογράψουν το Σύμφωνο Σταθερότητας, δεν είναι
στην ημερήσια διάταξη. Οι προτεραιότητες είναι σήμερα άλλες. Η ανάλυση στην
οποία βασίζεται η ιδέα για ένα Σύμφωνο Σταθερότητας παραμένει ωστόσο σε ισχύ.
Πέρα από τις διαφορές, η πηγή όλων των βιαιοτήτων είναι η παραβίαση των
δικαιωμάτων των μειονοτήτων και οι ανταγωνιστικές βουλήσεις για τροποποίηση ή
διαφύλαξη των συνόρων, στη Βοσνία χθες όπως και στη Σερβία σήμερα. Είναι η ώρα
για την Ένωση να ορίσει έναν μεγάλο στόχο στην εξωτερική πολιτική και την
πολιτική ασφαλείας της και να ξαναπάρει την πρωτοβουλία στα Βαλκάνια με ένα
σχέδιο που να είναι πραγματικά δικό της, να εμπνέεται από το Σύμφωνο
Σταθερότητας και να προσφέρει στις χώρες τής πρώην Γιουγκοσλαβίας και στους
γείτονές τους μακροπρόθεσμη προοπτική ένταξης.

Εμείς και οι άλλοι

Η είσοδος των Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια και στην πολιτική κουλτούρα
της θα είναι μια υπόθεση μακράς πνοής και δαπανηρή. Μόνον η Ευρωπαϊκή Ένωση
έχει ένα αρκετά ισχυρό συμφέρον και αρκετά σημαντικά μέσα για να πάρει αυτή
την πρωτοβουλία. Αν δεν το πράξει, κινδυνεύει, όπως πολύ συχνά συνέβη στο
παρελθόν, να διασπείρει τις προσπάθειές της με αποτέλεσμα να μην έχει κανένα
πολιτικό κέρδος. Άλλοι, με διαφορετικά συμφέροντα, θα αναλάβουν τότε τον
έλεγχο των πραγμάτων και, αντί να είμαστε εμείς που θα σταθεροποιήσουμε τα
Βαλκάνια, η περιοχή αυτή θα προξενεί για καιρό ακόμη ανησυχίες και κινδύνους
και θα απειλεί την οικονομική ευημερία της Ευρώπης, ακόμη και την πολιτική
ισορροπία της.

Ο Εντουάρ Μπαλαντίρ, πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας, είναι
βουλευτής Παρισιού του νεογκωλικού κόμματος Συναγερμός για τη
Δημοκρατία (RPR).