Καλπάζουν ζήτηση και κέρδη

Η σαμπάνια ρέει και τα πρόσωπα όλων ακτινοβολούν από ικανοποίηση. Οικοδεσπότες
του πάρτι είναι ο Footsie και ο Ντάου Τζόουνς. Καλεσμένοι, όλοι οι επενδυτές
που τους έχουν εμπιστευθεί τα χρήματά τους. Κάποιοι όμως δεν ήρθαν. Επειδή
ξέρουν ότι τα χαμόγελα στα χρηματιστήρια δεν απέχουν πολύ από τα δάκρυα.

Χρηματιστηριακές αγορές. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι το πάρτι μπορεί να τελειώσει σύντομα

Μέσα στην εβδομάδα τόσο στο Σίτι του Λονδίνου όσο και στη Γουώλ Στρητ
σημειώθηκαν ιστορικά ρεκόρ. Το επιχειρηματικό κλίμα βελτιώνεται συνεχώς και
στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Παράλληλα, οι θετικές προσδοκίες των
καταναλωτών φουντώνουν την καταναλωτική ζήτηση γεμίζοντας με καύσιμα τη μηχανή
της παγκόσμιας οικονομίας. Ωφελημένες θα είναι και οι επιχειρήσεις. Τα κέρδη
τους, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της τράπεζας Μέριλ Λιντς, καλπάζουν,
κλείνοντας το στόμα αυτών που τον Αύγουστο προέβλεπαν την κατάρρευση της
παγκόσμιας οικονομίας.

Ο Οκτώβριος του Γκρίνσπαν

Είναι όμως όλα τόσο ρόδινα όσο μας τα περιγράφουν οι χρηματιστηριακοί δείκτες
και οι αγορές γενικότερα; Σίγουρα η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική από αυτή
του περασμένου Οκτωβρίου. Τότε που οι αγορές και το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό
σύστημα είχαν έντονες ενδείξεις ασθένειας.

Τότε ο Άλαν Γκρίνσπαν, πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ, της γνωστής
FED, έβγαλε από το οπλοστάσιο ένα σημαντικό ­ και δοκιμασμένο ­ όπλο: μείωσε
τα επιτόκια σε μια προσπάθεια να αποφύγει την επιβράδυνση την οικονομίας.
Ήξερε όμως ότι αυτό δεν αρκούσε. Έπρεπε να κάνει κάτι και για τις προσδοκίες
των επενδυτών ­ τον κινητήριο μοχλό των αγορών. Οργάνωσε την επιχείρηση
διάσωσης από τη χρεοκοπία του κερδοσκοπικού αμοιβαίου κεφαλαίου Λονγκ Τερμ
Κάπιταλ Μάνατζμεντ (LTCM). Και τα κατάφερε, οδηγώντας τους επενδυτές στην
έξοδο του λαβυρίνθου στον οποίο είχαν εγκλωβιστεί.

Διαρθρωτικά προβλήματα

Από την άλλη πλευρά όμως δεν έγινε τίποτα για να αντιμετωπισθούν τα βαθιά
διαρθρωτικά προβλήματα που ταλαιπωρούν πολλές οικονομίες στον πλανήτη. Οι
περισσότερες επιχειρήσεις είναι υπερχρεωμένες, υπάρχει έλλειψη πληροφόρησης
για την κατάσταση των τραπεζικών συστημάτων και πολλές αγορές εργασίας είναι
εξαιρετικά δύσκαμπτες.

Υπάρχουν σημάδια αργής βελτίωσης σε πολλά από αυτά τα μέτωπα. Η επίλυση αυτών
των προβλημάτων θα χρειαστεί χρόνια ­ και όχι μήνες. Όλα αυτά οδηγούν στο
συμπέρασμα ότι ο ενθουσιασμός των αγορών μπορεί να είναι και λίγο υπερβολικός.
Δείχνουν, επίσης, ότι οι κυβερνήτες πρέπει να βρίσκονται σε κατάσταση
αυξημένης ετοιμότητας. Η βελτίωση της ψυχολογίας καταναλωτών και επιχειρήσεων
μπορεί σύντομα να οδηγήσει σε πληθωριστικές πιέσεις. Η ιστορία έχει αποδείξει
ότι ο κίνδυνος αυτός είναι υπαρκτός.

Τα λάθη του παρελθόντος

Το παράδειγμα του 1987 είναι χαρακτηριστικό. Η FED μείωσε τα επιτόκια για να
αποφύγει την ­ κατά γενική ομολογία ­ επερχόμενη οικονομική καταστροφή. Η
καταστροφή βέβαια δεν ήρθε, η μείωση όμως των επιτοκίων προκάλεσε μια
καταναλωτική έκρηξη, γεγονός που υποχρέωσε την FED να μειώσει τα επιτόκια. Οι
κυβερνήτες είναι υποχρεωμένοι να μην επαναλάβουν τα λάθη του παρελθόντος. Η
επόμενη κίνηση των επιτοκίων στις μεγάλες οικονομίες του πλανήτη θα είναι κατά
πάσα πιθανότητα ανοδική.

Απολαύστε τη σημερινή αισιοδοξία και μπορεί να μην κρατήσει για πολύ…