Η ιστορική διαδρομή του Ανδρέα

Το μάτι πέφτει ­ όχι τυχαία ­ στην ιστορική συνέντευξή του στο αμερικανικό
τηλεοπτικό δίκτυο ABC, η οποία είχε δοθεί μία εβδομάδα μετά την εκλογική νίκη
του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του Οκτωβρίου του ’81.

Στην 5τομη έκδοση του Ιδρύματος «Ανδρέα Παπανδρέου» περιλαμβάνονται αντίγραφα, σε μεγέθυνση, αυθεντικών κειμένων και ιστορικών φωτογραφιών, ξεκινώντας από την εποχή που ο Α. Παπανδρέου ήταν ακαδημαϊκός δάσκαλος και ερευνητής στις Ηνωμένες Πολιτείες ως το τέλος της ζωής του

«Θα θέλαμε να έχουμε πλήρεις πληροφορίες και έλεγχο, ώστε να μπορούμε να
προλάβουμε δύο πράγματα: ένα είναι η έναρξη μιας στρατιωτικής επιχείρησης από
ελληνικό έδαφος εναντίον μιας τρίτης χώρας με την οποία έχουμε καλές
σχέσεις… Δεύτερο, θέλουμε να είμαστε βέβαιοι ότι οι πληροφορίες που
συλλέγονται από τις αμερικανικές βάσεις δεν μεταδίδονται στη σύμμαχό μας, την
Τουρκία. Κάτι που, φυσικά, θα αποδυνάμωνε την αμυντική μας ικανότητα. Αυτά
είναι βασικά»…

Λόγια του Ανδρέα Παπανδρέου σε ένα μεγάλο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο ­
λόγια με παρελθόν 18 χρόνων, αλλά ιδιαίτερα «σημερινά».

Περιλαμβάνονται κι αυτά στην έκδοση «Ανδρέας Παπανδρέου, 1919-1996, μια
ιστορική διαδρομή» που πραγματοποιήθηκε από το Ίδρυμα «Ανδρέα Παπανδρέου» ­
αποτελείται από πέντε τόμους και επιχειρεί να παρουσιάσει την προσωπικότητα
και τη δράση του αείμνηστου ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ, μέσα από τα κείμενα, τους λόγους
και τις συνεντεύξεις του…

Το υλικό της έκδοσης αυτής προέρχεται από την έκθεση «Ανδρέας Παπανδρέου,
1919-1996», που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 1997, στο Κτίριο Κωστή
Παλαμά του Πολιτιστικού Κέντρου του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Στην έκδοση αυτή του Ιδρύματος περιλαμβάνονται αντίγραφα, σε μεγέθυνση,
αυθεντικών κειμένων και ιστορικών φωτογραφιών, ξεκινώντας από την εποχή που ο
Ανδρέας Παπανδρέου ήταν ακαδημαϊκός δάσκαλος και ερευνητής στις Ηνωμένες
Πολιτείες ως το τέλος της ζωής του.

Χαρακτηριστική είναι η εισαγωγή της μονογραφίας με τίτλο «Στρατηγική
Οικονομικής Αναπτύξεως της Ελλάδος» που είχε εκδοθεί από το ΚΕΠΕ, το 1960,
λίγο μετά την παλιννόστηση του Ανδρέα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, με πρόσκληση
του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Σε αυτή την εισαγωγή, ενός έργου που επρόκειτο να
γίνει «κλασικό» στη συνέχεια, στον συγγραφέα ­ που ήταν τότε γενικός
διευθυντής του Κέντρου ­ δινόταν ο τίτλος του «καθηγητού Οικονομικών του
Πανεπιστημίου Καλιφορνίας».

Αυτά, τα χρόνια της αθωότητας ­ τα πρώτα χρόνια του ’60. Για τη συνέχεια,
υπάρχουν εκτεταμένα αποσπάσματα από το έργο του «Η Δημοκρατία στο Απόσπασμα» ­
όπου μεταξύ άλλων υπάρχει και μια εκτενής περιγραφή της συνάντησης του
μετέπειτα ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ με τον σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα Λ. Κάμπελλ,
ύστερα από αίτημα του τελευταίου.

«Συναντηθήκαμε σε ένα σπίτι στην Κηφισιά, σε ουδέτερο έδαφος», περιγράφει ο
ίδιος ο Ανδρέας. Ψηλός, με αθλητικό παράστημα, ο Κάμπελλ ήταν πολύ προσηνής.
Χωρίς περιστροφές μού είπε πως ήθελε να συναντήσει τον πατέρα μου και να
μιλήσει μαζί του για το εκλογικό σύστημα. Τον είχε προσβάλει προ καιρού, είπε,
και δεν τολμούσε να του ζητήσει ραντεβού απευθείας. Μου ζήτησε να τον βοηθήσω
μεσολαβώντας για μια συνάντηση με τον πατέρα μου. Του είπα ότι δεν είχα καμία
αντίρρηση, αλλά δεν έβλεπα το λόγο της συνάντησης.

­ Αν του ζητήσετε να δεχθεί το σύστημα των συγγενών κομμάτων για τις εκλογές,
ασφαλώς θα λάβετε αρνητική απάντηση. Δεν θα τον βρείτε πρόθυμο να αυτοκτονήσει
πολιτικά, του είπα.

Ο Κάμπελλ άλλαξε ξαφνικά. Σηκώθηκε όρθιος και μίλησε θυμωμένα.

­ Πηγαίνετε να πείτε στον πατέρα σας ότι στην Ελλάδα μάς περνά. Κάνομε ό,τι
θέλομε ­ και δεν σταματούμε προ ουδενός.

­ Θα του το πω ευχαρίστως, είπα αιφνιδιασμένος». Στη συνέχεια ο Ανδρέας
σχολιάζει: «Αυτό ήταν λοιπόν το αληθινό πρόσωπο της αμερικανικής ΚΥΠ στην
Ελλάδα. Διηγήθηκα το επεισόδιο στον πατέρα μου, που δοκίμασε την ίδια κατάπληξη»…

Δεν ήταν η πρώτη φορά ­ και δεν επρόκειτο για την τελευταία…