Ελπίδες για λύση με το γερμανικό σχέδιο των 5 σημείων

Η κινητοποίηση των Ευρωπαίων ­ και, πρωτίστως, των Γερμανών ­ για επίλυση της
κρίσης του Κοσσυφοπεδίου δημιουργεί ελπίδες για τερματισμό των επιχειρήσεων. Η
Βόννη εκφράζει ελπίδες ότι η Μόσχα θα μπορέσει να πείσει τον Μιλόσεβιτς να
ανταποκριθεί θετικά, «διευρύνοντας» την ήδη διατυπωμένη πρότασή του για
εκεχειρία. Στο διπλωματικό επίπεδο κινούνται και οι Γάλλοι, προωθώντας την
επανεπεξεργασία της ειρηνευτικής συμφωνίας του Ραμπουγέ.

Οι ελπίδες για διπλωματική εκτόνωση δημιουργήθηκαν με την πρόταση πέντε
σημείων της Βόννης, στο πλαίσιο της Ομάδας Επαφής. Σύμφωνα με αυτήν,
προβλέπεται η διακοπή των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων, η απόσυρση των δυνάμεων
του γιουγκοσλαβικού στρατού και της αστυνομίας από το Κόσοβο, η ανεμπόδιστη
επιστροφή των προσφύγων, η επιτήρησή της από διεθνή δύναμη κι η έναρξη
συζήτησης στον ΟΗΕ για αποστολή ειρηνευτικής δύναμης του Οργανισμού στην περιοχή.

Η Βόννη ­ που βρίσκεται σε ανοικτή επικοινωνία με τη Μόσχα ­ ανέπτυξε την
πρότασή της στο χθεσινό Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών. Φέρεται, επίσης,
αποφασισμένη να εμμείνει στην ανάγκη διπλωματικής διεξόδου και στη συνάντηση
των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ, τη Δευτέρα, στις Βρυξέλλες ­ όπως και στις
δύο Συνόδους Κορυφής: της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Τετάρτη του Πάσχα, και του
ΝΑΤΟ, στην Ουάσιγκτον, στις 23 Απριλίου.

Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Εξωτερικών παραδέχεται πως εάν οι τελευταίες
πρωτοβουλίες δεν αντιμετωπισθούν θετικά από τους Αμερικανούς και τον
Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, η περιοχή θα πρέπει να προετοιμάζεται για «μήνες
συνεχιζόμενης έντασης».

Πάντως, η Αθήνα ­ που εκτιμά ότι απομακρύνεται η προοπτική των χερσαίων
επιχειρήσεων ­ ανησυχεί κι από τις παρενέργειες που έχει η κρίση του Κοσόβου
στις σχέσεις των βαλκανικών χωρών μεταξύ τους.

Μίνι σχέδιο Μάρσαλ

Η πρωτοβουλία των Γερμανών ­ η οποία συνοδεύεται και από μια πρόταση για «μίνι
σχέδιο Μάρσαλ» εν συνεχεία, για την ανασυγκρότηση της περιοχής ­ φέρεται να
προωθείται με τη συνεργασία της Ρωσίας. Η Βόννη, μάλιστα, εκφράζει ελπίδες ότι
η Μόσχα θα μπορέσει να πείσει τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς να ανταποκριθεί
θετικά, «διευρύνοντας» τρόπον τινά την ήδη διατυπωμένη πρότασή του για εκεχειρία.

Κι ενώ Μόσχα – Βόννη βρίσκονται σε ανοικτή γραμμή, στο διπλωματικό επίπεδο
κινούνται και οι Γάλλοι, προωθώντας την επανεπεξεργασία της ειρηνευτικής
συμφωνίας του Ραμπουγέ ­ πρόταση για την οποία επίσης εκφράσθηκαν θετικά οι Ρώσοι.

Η ελληνική κυβέρνηση στηρίζει την πρόταση των Γερμανών ­ όπως και κάθε
διπλωματική πρωτοβουλία για επίλυση της κρίσης. Αυτό το έκανε σαφές κι ο
Πρωθυπουργός σε συνομιλία του με τον καγκελάριο Σρέντερ.

Διπλωματικές πηγές, ωστόσο, εξέφραζαν ερωτηματικά για το γεγονός ότι το
γερμανικό σχέδιο των πέντε σημείων δεν αναφέρεται καθόλου στο ζήτημα των
ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμών. Δεν περιέχει, επίσης, κανένα στοιχείο για το μελλοντικό
καθεστώς του Κοσόβου ­ είναι, δηλαδή, μια πρόταση απεμπλοκής μόνο.

Οι ίδιες πηγές έλεγαν ότι το πιθανότερο είναι πως ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς θα
συνεχίσει να παρουσιάζει μια διαλλακτική θέση και να κάνει «κινήσεις καλής
θέλησης». Και τούτο διότι φέρεται να έχει πια ολοκληρώσει την επιχείρηση
εθνικής κάθαρσης στο βόρειο τμήμα του Κοσόβου, που είναι κι αυτό που κυρίως
τον ενδιαφέρει.

Ωστόσο, αυτό δεν λύνει τον «γρίφο» της αμερικανικής πλευράς ­ που, σε αντίθεση
με το πνεύμα που επικρατεί στην Ευρώπη, τη Μόσχα, αλλά και το Βελιγράδι,
επιμένει σε «σκληρή γραμμή». Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών, μάλιστα,
εκτιμούσαν πως ενώ η προοπτική των χερσαίων επιχειρήσεων δείχνει να
απομακρύνεται, δεν ισχύει το ίδιο για την «τρέχουσα κατάσταση», επαυξημένη από
τις επιχειρήσεις με τα ελικόπτερα Απάτσι.

Αναζητεί διέξοδο

Αμερικανικές πηγές έλεγαν ότι και η Ουάσιγκτον αναζητεί έναν τρόπο διεξόδου,
ώστε να αποφευχθεί και η χρήση των χερσαίων δυνάμεων ­ αλλά αυτό δεν μπορεί να
γίνει εάν ο Μιλόσεβιτς δεν δεχθεί το σύνολο σχεδόν των όρων του ΝΑΤΟ.

Πάντως, συζήτηση για το ενδεχόμενο χερσαίων επιχειρήσεων δεν αποκλείεται να
γίνει στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ τη Δευτέρα ­ μια
συνάντηση που συγκαλείται με πρωτοβουλία της Μαντλίν Ολμπράιτ, η οποία
επιθυμεί να φανεί το «αρραγές μέτωπο της Συμμαχίας».

Την ίδια στιγμή, προβληματισμός επικρατεί στο υπουργείο Εξωτερικών για την
εξέλιξη των σχέσεων της χώρας μας με τις βαλκανικές χώρες. Ο Πρωθυπουργός,
πάντως, μεταβαίνει την Πέμπτη στη Σόφια, προκειμένου να συζητήσει τις σχέσεις
της Βουλγαρίας με το ΝΑΤΟ.

Όμως η σχέση της Αθήνας με τα Τίρανα περνά κρίση, μετά και την εισροή
προσφύγων από τα Σκόπια στη νότιο Αλβανία. Η Ελλάδα αναγνωρίζει ότι η Αλβανία
είναι κυρίαρχο κράτος, αλλά δεν παύει να αναμένει την υλοποίηση της υπόσχεσης
της κυβέρνησης των Τιράνων πως δεν θα πάνε πρόσφυγες στον Νότο.

Επιστρέφουν

Σύμφωνα με πληροφορίες, ειδικά ναυλωμένα λεωφορεία με Βορειοηπειρώτες που
εργάζονται στην Ελλάδα αναχωρούν από χθες το απόγευμα για τα μειονοτικά χωριά,
προκειμένου να ανοίξουν τα σπίτια και να μη δίδεται η εικόνα της ερήμωσης ­
ένας «πειρασμός» για τους άστεγους πρόσφυγες. Επίσης, ο υφυπουργός Εξωτερικών
Γρηγόρης Νιώτης έχει δώσει εντολή στις διπλωματικές αρχές να δίνουν βίζα σε
όσους θέλουν να επιστρέψουν, αρκεί να έχουν εισέλθει από τη Μεγάλη Τετάρτη και
μετά στην Αλβανία.

Πάντως, Αλβανοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει σε επαφές τους «φόβους» για
ενδεχόμενο επεισόδιο «τύπου Επισκοπής», λόγω της έντασης με το προσφυγικό.

Χθες αναχώρησε για την Αλβανία μια δύναμη Μηχανικού, που θα βοηθήσει στην
κατασκευή τριών στρατοπέδων, με το καθένα να χωρά κάπου 5.000 πρόσφυγες.

Ποσό 300.000.000 δρχ. χορήγησε η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών προς την ελληνική
κυβέρνηση, ως ανθρωπιστική βοήθεια για την κάλυψη των αναγκών των προσφύγων
του Κοσσυφοπεδίου. Την επιταγή επέδωσε στον πρωθυπουργό ο πρόεδρος της Ένωσης,
διοικητής της Εθνικής Τράπεζας, Θεόδωρος Καρατζάς, συνοδευόμενος από τους κ.κ.
Γ. Κωστόπουλο (Πίστεως), Κ. Γεωργουτσάκο (Εμπορική) και το γ.γ. της Ένωσης κ.
Ι. Μάνο.