Κρατά ψηλά τα επιτόκια

Αμέσως μετά το Πάσχα η Τράπεζα της Ελλάδος, με μέτρα που θα αφορούν τις
δεσμεύσεις αλλά και με συμφωνίες κυρίων με τους τραπεζίτες, θα προσπαθήσει να
περιορίσει την πιστωτική επέκταση και να συγκρατήσει την πτώση των επιτοκίων

Αποφασισμένη να βάλει φρένο τόσο στη μεγάλη πιστωτική επέκταση ορισμένων
τραπεζών όσο και στη μείωση των επιτοκίων είναι η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία
αμέσως μετά το Πάσχα θα προχωρήσει σε συγκεκριμένες κινήσεις που θα διασφαλίζουν:

* Πρώτον, τη μείωση της ρευστότητας στην αγορά.

* Δεύτερον, την περιορισμένη αύξηση των δανείων και κυρίως των καταναλωτικών
που χορηγούν οι τράπεζες.

* Τρίτον, τη συγκρατημένη μείωση των επιτοκίων σε δάνεια και χορηγήσεις.

Το πρώτο βήμα

Ήδη, η Τράπεζα της Ελλάδος έκανε το πρώτο βήμα για τον περιορισμό της
νομισματικής επέκτασης. Πρόκειται για τη δημοπρασία αποδοχής καταθέσεων 3
μηνών μέσω ανταγωνιστικών προσφορών επιτοκίου. Με τον τρόπο αυτό η Τράπεζα της
Ελλάδος μάζεψε ρευστότητα 200 δισ. δραχμών, ενώ το μέσο σταθμικό επιτόκιο που
διαμορφώθηκε ήταν 10,15%.

«Είναι ένα μέτρο ισοδύναμου αποτελέσματος με αυτό της αύξησης των δεσμεύσεων,
το οποίο όμως έχει κόστος για την Κεντρική Τράπεζα», έλεγε χαρακτηριστικά
κορυφαίο στέλεχος της Τραπέζης της Ελλάδος, που συμπλήρωνε ότι «το επιτόκιο
που διαμορφώθηκε απεικονίζει ως ένα βαθμό και το επίπεδο επιτοκίων που θα
επιθυμούσε η Κεντρική Τράπεζα το επόμενο τρίμηνο». Πάντως, το σίγουρο είναι
ότι ανάλογες δημοπρασίες θα επαναληφθούν και τους επόμενους μήνες για να
αντλείται μέρος της υπερβάλλουσας ρευστότητας που υπάρχει στην αγορά. «Θα
ξανακάνουμε τις δημοπρασίες», τόνιζε η ίδια πηγή απαντώντας σε σχετική ερώτηση
της «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ». Υπενθυμίζεται ότι την προηγούμενη Τρίτη υποβλήθηκαν
προσφορές συνολικού ύψους 587 δισ. δραχμών.

Συμπληρωματικά μέτρα

Όμως, αμέσως μετά το Πάσχα, η Κεντρική Τράπεζα στα πλαίσια άσκησης
αντιπληθωριστικής πολιτικής πρόκειται να προχωρήσει στη λήψη δύο ακόμα μέτρων.
Συγκεκριμένα θα προχωρήσει:

* Πρώτον, στην επιβολή ποινών σε όσες τράπεζες αυξάνουν τις χορηγήσεις τους με
ρυθμό υψηλότερο από εκείνο που θα καθορισθεί.

* Δεύτερον, στην προσπάθεια συγκράτησης των επιτοκίων μέσω συμφωνιών με τους
επικεφαλής των εμπορικών τραπεζών. Στην περίπτωση που οι «συμφωνίες κυρίων»
δεν τηρηθούν, τότε εξετάζεται ακόμα και η επιβολή κατώτατου ορίου στα επιτόκια
καταθέσεων ταμιευτηρίου. Όσον αφορά τις «ποινές» για τις τράπεζες που αυξάνουν
τις χορηγήσεις τους με ρυθμό υψηλότερο από τον καθορισμένο, οι εισηγήσεις που
επεξεργάζεται τώρα η ηγεσία της Τραπέζης της Ελλάδος προβλέπουν την υποχρέωση
άτοκης κατάθεσης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Το ποσό της άτοκης αυτής
κατάθεσης θα είναι το επιπλέον ποσό δανείων που έχει χορηγήσει η συγκεκριμένη τράπεζα.

Επιβολή ποινών

Το μέτρο αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα είτε η συγκεκριμένη τράπεζα να
μετακυλίσει το πρόσθετο κόστος που έχει από την άτοκη κατάθεση στο επιτόκιο
δανεισμού και επομένως ο δανειολήπτης θα πληρώσει μεγαλύτερο επιτόκιο, είτε να
απορροφήσει η ίδια την επιβάρυνση αυτή μειώνοντας έτσι τα έσοδα αρχικά και τα
κέρδη στη συνέχεια. «Πρόκειται για ένα μέτρο που θα αφορά μόνο τα πιστωτικά
ιδρύματα των οποίων ο ρυθμός αύξησης της πιστωτικής επέκτασης κρίνεται
ιδιαίτερα. Αντίθετα στις υπόλοιπες τράπεζες δεν θα υπάρχει καμία αύξηση των
δεσμεύσεων. Υπενθυμίζεται ότι αρχικά η ηγεσία της Τραπέζης της Ελλάδος εξέταζε
το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε γενικευμένη αύξηση των υποχρεωτικών δεσμεύσεων
όλων των τραπεζών. Τελικά, το μέτρο αυτό απορρίφθηκε καθώς κρίθηκε ότι
αποτελούσε μία διοικητική παρέμβαση στην αγορά, γεγονός που θα επηρέαζε
αρνητικά το κλίμα. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι η άντληση ρευστότητας μέσω
δημοπρασιών είναι ένα μέτρο ισοδύναμου αποτελέσματος, αφού έτσι μπορεί να
περιορισθεί δραστικά ο ρυθμός νομισματικής επέκτασης και να περιορισθούν οι
πληθωριστικές πιέσεις που προκαλούνται από την υπερβάλλουσα ρευστότητα.

Συμφωνίες κυρίων

Παράλληλα, η διοίκηση της Τραπέζης της Ελλάδος μετά το Πάσχα θα συνεχίσει τις
επαφές με τους τραπεζίτες σε μία προσπάθεια να επιτευχθούν «συμφωνίες κυρίων»
για το επίπεδο των επιτοκίων.

Όρια σε καταθέσεις

Σε περίπτωση όμως που οι συμφωνίες αυτές δεν τηρηθούν από την πλευρά των
τραπεζιτών, τότε δεν θα πρέπει να αποκλεισθεί ακόμα και το ενδεχόμενο
εφαρμογής κατώτατων ορίων στα επιτόκια ταμιευτηρίου. «Αν οι συμφωνίες κυρίων
σπάσουν, τότε δεν θα πρέπει να αποκλεισθεί αυτή η κίνηση», έλεγε
χαρακτηριστικά απαντώντας σε σχετική ερώτηση της «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ» κορυφαίο
στέλεχος της Τραπέζης της Ελλάδος.

Οι τραπεζίτες

Αυτό όμως που θα πρέπει να σημειωθεί, είναι ότι οι επικεφαλής των μεγάλων
τραπεζών φαίνονται διατεθειμένοι να τηρήσουν τις «συμφωνίες κυρίων» που είχαν
επιτευχθεί πριν από λίγο καιρό. Ενδεικτικές, άλλωστε, είναι και οι απόψεις που
διατύπωσε ο πρόεδρος της ALPHA Τράπεζα Πίστεως κ. Γιάννης Κωστόπουλος στη
συνέντευξη που παραχώρησε την προηγούμενη εβδομάδα στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ». Στην
ερώτηση για την πολιτική επιτοκίων που θα τηρήσει η τράπεζά του απάντησε
μεταξύ των άλλων: «Θεωρούμε ότι θα πρέπει να υποβοηθήσουμε την Τράπεζα της
Ελλάδος στην αντιπληθωριστική της προσπάθεια». Ανάλογες απόψεις φαίνεται ότι
διατυπώνονται και από την πλευρά της Εθνικής Τράπεζας, καθώς η διοίκησή της
είναι αποφασισμένη να εναρμονίσει τις επιλογές της στην πολιτική επιτοκίων με
αυτήν της Τραπέζης της Ελλάδος.

Μετά τον Μάιο «βλέπουν» τώρα οι τραπεζίτες μια νέα πτώση των επιτοκίων,
εξαιτίας της κρίσης στη Γιουγκοσλαβία και του κλίματος αβεβαιότητας που προκαλεί.

Αυτό σημαίνει ότι ο νέος γύρος μείωσης των επιτοκίων στα δάνεια και τις
καταθέσεις, που είχε προγραμματισθεί να ξεκινήσει από τον Απρίλιο, αναβάλλεται
μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο στην οικονομία.

Θα περιμένουν

Στελέχη μεγάλων εμπορικών τραπεζών λένε ότι οι τράπεζες, πριν προχωρήσουν σε
περαιτέρω μείωση των επιτοκίων, θα περιμένουν να διαπιστώσουν την πορεία του
πληθωρισμού τον Απρίλιο, καθώς και τον Μάιο, για να δουν αν πράγματι θα
κινηθεί με βάση τις αρχικές εκτιμήσεις.

Δηλαδή, θα περιμένουν να επιβεβαιωθούν πρώτα οι προβλέψεις για πτώση του
πληθωρισμού γύρω στο 3% τον Απρίλιο και κοντά στο 2,6% τον Μάιο.

Από τις εξελίξεις στο μέτωπο του πληθωρισμού δεν θα εξαρτηθεί μόνο το πότε θα
μειωθούν τα επιτόκια αλλά και το εύρος της πτώσης τους.

Όπως χαρακτηριστικά τονίζουν αρμόδια τραπεζικά στελέχη, αν ο πληθωρισμός
σημειώσει μικρότερη πτώση από την αναμενόμενη, θα περιορισθεί και το μέγεθος
της πτώσης των επιτοκίων από τις τράπεζες.