Αυξημένο αίσθημα ευθύνης από όλους τους Έλληνες

Πρύτανης Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Όλα δείχνουν ότι ο πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία θα συνεχιστεί, γεγονός που θα
επηρεάσει αρνητικά την οικονομία και κατ’ επέκταση τη δυνατότητα της χώρας να
διαχειριστεί την όλη κατάσταση και να προστατεύσει τα συμφέροντά της. Επειδή
οι εξελίξεις προσδιορίζονται από κέντρα εξουσίας, που ελάχιστα μπορούμε ως
χώρα να επηρεάσουμε, το βάρος της ευθύνης για τη θωράκιση της οικονομίας
πρέπει να φέρουν αποκλειστικά οι εθνικές δυνάμεις. Δηλαδή, η κυβέρνηση, οι
παραγωγικές τάξεις, τα κόμματα, οι συνδικαλιστικοί φορείς, τα ΜΜΕ και ο απλός
Έλληνας πολίτης.

Η σοβαρότητα της κατάστασης δεν προσδιορίζεται μόνο από τις άμεσες επιπτώσεις
του πολέμου που, άλλωστε, μέχρι τώρα, δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλες.
Σημαντικότερο είναι το γεγονός ότι οι εξωτερικές αυτές επιδράσεις έρχονται σε
μια πολύ κρίσιμη στιγμή. Τυχόν οπισθοδρομήσεις θα έχουν ανυπολόγιστες
συνέπειες στην πορεία της οικονομίας και γενικότερα της χώρας προς το μέλλον.
Ασφαλώς, το κύριο βάρος για τον έλεγχο της οικονομίας φέρει η κυβέρνηση και οι
λοιποί φορείς άσκησης της οικονομικής πολιτικής. Από το διάγγελμα του
Πρωθυπουργού, τις δηλώσεις του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και τη στάση της
Τραπέζης της Ελλάδος, προκύπτει ότι οι εξελίξεις ελέγχονται και δεν υπάρχουν
σοβαροί λόγοι ανησυχίας. Όμως, καθώς ο πόλεμος παρατείνεται, οι πιέσεις στην
οικονομία θα εντείνονται, ενώ οι βαθμοί ελευθερίας της κυβέρνησης θα
περιορίζονται τόσο από τις δεσμεύσεις που έχει η χώρα ως μέλος της Συμμαχίας
όσο και από τον αυξημένο συναισθηματισμό με τον οποίον ο ελληνικός λαός
αντιμετωπίζει την όλη κατάσταση. Εδώ έρχεται η ευθύνη των κομμάτων, των
παραγωγικών τάξεων και των ΜΜΕ. Η Ελλάδα είναι μια δημοκρατική και ιδιαίτερα
ελεύθερη κοινωνία. Κανείς δεν μπορεί να υπαγορεύσει συμπεριφορές και να δώσει
μαθήματα ευθύνης σε κανέναν. Όμως, η ύπαρξη και η προοπτική της ελεύθερης
κοινωνίας στηρίζονται στην υπεύθυνη συμπεριφορά και στο υψηλό αίσθημα ευθύνης
των μελών της.

Οι παραγωγικές τάξεις

Στη φάση αυτή, οι παραγωγικές τάξεις μπορούν και πρέπει να στηρίξουν την ομαλή
εξέλιξη της οικονομίας, τόσο με τη σταθερότητα στη συμπεριφορά τους όσο και με
την άσκηση τιμολογιακής πολιτικής που δεν θα πυροδοτεί τον πληθωρισμό.
Γνωρίζουν πολύ καλά ότι η οικονομική πολιτική της τελευταίας τριετίας ενίσχυσε
αισθητά την ανταγωνιστικότητα και την κερδοφορία των επιχειρήσεων, ενώ τα
περιθώρια της κυβέρνησης για παραπέρα συμπίεση των εισοδημάτων έχουν σχεδόν
εξαντληθεί. Ακόμη, είναι σε θέση να αξιολογήσουν τη σημασία που έχουν τα
κριτήρια του πληθωρισμού και των επιτοκίων για την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ.

Τα ΜΜΕ

Από την άλλη μεριά, τα ΜΜΕ πρέπει να κατανοήσουν ότι η απόλυτη ελευθερία που
απολαμβάνουν στηρίζεται στην αρχή ότι αυτή ασκείται υπέρ του κοινωνικού
συνόλου και των συμφερόντων της χώρας. Κατά συνέπεια, οι υπερβολές, η
μονομέρεια στην παρουσία των γεγονότων και η «πυροδότηση» του θυμικού των
Ελλήνων δεν βοηθούν στη σωστή και αποτελεσματική διαχείριση των προβλημάτων
που αντιμετωπίζει η χώρα.