ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΨΗΣ Έχουμε το θάρρος να ρισκάρουμε;

«Οι Αμερικανοί κάνουν πάντα θαυμάσια σχέδια ­ στην υλοποίηση τα
θαλασσώνουν», λέει ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιάννης Καψής.

Γιάννης Καψής. Τώρα δεν υπάρχει τρόπος να εμποδίσουμε την αλλαγή των συνόρων

Κι εξηγεί ότι «είναι σίγουρο πως οι χερσαίες επιχειρήσεις θα οδηγήσουν στην
εδραίωση του αμερικανικού προγεφυρώματος στα Βαλκάνια αν επιτύχουν, αλλά και
σε μια δραματική αλλαγή του σκηνικού αν αποτύχουν, που είναι και το
πιθανότερο. Οι διακριθέντες για την αβουλία τους και τη δειλία τους Ευρωπαίοι
ηγέτες είναι βέβαιο ότι αν δημιουργηθεί ένα μίνι – Βιετνάμ στο Κόσοβο θα
αλλάξουν στάση και θα επιρρίψουν τις ευθύνες στους Αμερικανούς και μόνον».

Ο Γιάννης Καψής, που δεν συνηθίζει να μασά τα λόγια του, είναι προσεκτικός
όταν του ζητούμε να κρίνει τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης. «Συμφωνώ με τη
λογική των ισορροπιών και το δόγμα ότι δεν πρέπει να γίνουμε μέρος του
προβλήματος. Αλλά αν η ισορροπία επιδιωχθεί σε μηδενικό επίπεδο, θα είμαστε
και μπλεγμένοι και δαρμένοι ­ και δυστυχώς είμαστε ήδη μέρος του προβλήματος
με την εντυπωσιακή στροφή που έγινε με τις δηλώσεις του υπουργού Εθνικής Άμυνας».

Ο πρώην υπουργός χαμογελά… πονηρά όταν του ζητούμε να ερμηνεύσει αυτή τη
στροφή, όπως τη χαρακτηρίζει, του κ. Τσοχατζόπουλου. «Το πρόβλημα είναι
περισσότερο ερωτικό και λιγότερο πολιτικό. Η διεκδικούμενη είναι μια πολύ
ελκυστική αλλά κι απαιτητική γυναίκα ­ είναι η αμερικανική εύνοια».

«Αλλά ­ προσθέτει ο Γιάννης Καψής ­ θα πρέπει να πούμε και… του στραβού το
δίκιο ­ εν προκειμένω, των Αμερικανών. Στην υπουργική διάσκεψη του ΝΑΤΟ τον
Δεκέμβριο, η κ. Ολμπράιτ παρουσίασε τον νέο ρόλο του ΝΑΤΟ ανά την υφήλιο ­
προσέξετε, “ανά την υφήλιο”. Κι όλοι συμφώνησαν. Και για την εξυπηρέτηση αυτού
του “νέου ρόλου”, ο πρόεδρος Κλίντον ζήτησε από το Κογκρέσο πρόσθετες δαπάνες
ύψους 119 δισεκατομμυρίων. Τώρα, γιατί… κάνουμε νάζια! Διάβασα κι ένα άρθρο
του κ. Θ. Πάγκαλου που… επικρίνει, ευπρεπώς, την… ασκηθείσα εξωτερική
πολιτική. Αναρωτιέμαι: μήπως εγώ ήμουν ΥΠΕΞ και δεν το γνώριζα;».

«Οδυνηρές ζημιές»

Στο ερώτημα «τι κάνουμε» ο κ. Καψής δεν κρύβει την απαισιοδοξία του: «Έχουμε
ήδη υποστεί τις πιο οδυνηρές ζημιές. Έχουμε αποδεχθεί τον επεμβατικό ρόλο του
ΝΑΤΟ στα εσωτερικά της χώρας. Έχουμε παραδεχθεί σιωπηρά τη χρησιμοποίηση των
μειονοτήτων ως μοχλού επέμβασης, αλλά και αλλαγής συνόρων κατά τις επιθυμίες
της νέας τάξης». Και υπενθυμίζει ότι «στην τελευταία περίοδο του Ψυχρού
Πολέμου, η προσοχή είχε εστιαστεί στη δήθεν προστασία των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων και τη δήθεν προστασία των μειονοτήτων. Εμείς, η Ελλάδα,
προσυπογράφαμε όλες αυτές τις προσπάθειες. Με τη μουσουλμανική μειονότητα
τελείωσε ο Ζίβκοφ, με την ουγγρική ο Τσαουσέσκου, με τις μειονότητες η
Γιουγκοσλαβία, με την υποκίνηση της γερμανικής στην Πολωνία τιθασεύθηκαν οι
Πολωνοί. Σήμερα, όλες αυτές οι μειονότητες υποφέρουν περισσότερο από ποτέ».

Η απαισιοδοξία του κ. Καψή δίδει μερικές φορές την αίσθηση ακόμη και
μοιρολατρίας ­ όπως όταν λέει «τώρα δεν υπάρχει τρόπος να εμποδίσουμε την
αλλαγή των συνόρων. Τώρα είναι τόσο δύσκολο, ώστε να φαίνεται αδύνατο. Θα μου
επιτρέψετε να θυμίσω τη συνέντευξη της Παντείου (Παπανδρέου, Μητσοτάκης,
Φλωράκης). Τότε, είχα θέσει αυτό, μια βαλκανική συμφωνία για το απαραβίαστο
των συνόρων. Η απάντηση ήταν αρνητική. Εάν, όμως, το είχαμε επιδιώξει κι
επιτύχει, που τότε όλοι σχεδόν το ήθελαν αλλά δεν το τολμούσαν, η κατάσταση θα
ήταν διαφορετική».

Όταν επισημαίνουμε στον κ. Καψή αυτή την… ήρεμη μοιρολατρία που αποπνέει ­
για πρώτη ίσως φορά στα τόσα χρόνια του στην πολιτική ­ εξανίσταται: «Δεν
αποδέχομαι καμία κατάσταση. Η μοιρολατρία δεν συμβαδίζει με τον χαρακτήρα μου.
Είπα τις σκέψεις μου στον Γιώργο Παπανδρέου και ζήτησα και νέα συνάντηση ­ που
ελπίζω να έχει πραγματοποιηθεί όταν θα δημοσιεύονται αυτές οι γραμμές ­ για να
του πω εκτενώς τις σκέψεις μου, για το τι είναι δυνατόν, όχι τι είναι δέον,
γι’ αυτό είναι αργά. Το ερώτημα είναι: είμαστε διατεθειμένοι να
διακινδυνεύσουμε πολιτική, κομματικά ή και, κυρίως, προσωπικά συμφέροντα για
το συμφέρον της χώρας; Δεν είμαι μοιρολάτρης ως προς το τι μπορεί να γίνει,
αλλά ως προς το τι θα αποτολμήσουμε να κάνουμε».

«Μας εσέβοντο»

Κι ο πρώην υπουργός συνεχίζει: «Αυτό που υπονοώ είναι ότι μια πρωτοβουλία έχει
και πολλά ρίσκα. Είμαστε διατεθειμένοι να τα αναλάβουμε; Μια οποιαδήποτε
πρωτοβουλία θα προκαλούσε τη μήνη των ισχυρών ­ και δη των Αμερικανών. Έχουμε
το θάρρος να τα αναλάβουμε; Προσωπικά ανήκω στη σχολή Παπανδρέου, που τέτοιους
υπολογισμούς τους ελάμβανε υπόψη μόνον όταν είχε απαντήσει τι συμφέρει τη χώρα
­ και δεν τα ‘χαμε πάει καθόλου κακά. Τότε δυσφορούσαν, αλλά μας εσέβοντο.
Σήμερα, απλώς μας προπηλακίζουν».

Αποτολμούμε μια μάλλον ευθεία ερώτηση στον Γιάννη Καψή: «Ο Σλόμπονταν
Μιλόσεβιτς είναι σφαγέας;». Δεν σκέφτεται πολύ για να απαντήσει. «Στο μέτρο
που κάνει εθνικές εκκαθαρίσεις, ασφαλώς είναι. Αλλά δεν είναι σφαγείς και οι
με αμερικανικά όπλα και χρήματα εξοπλισμένοι UCK; Και οι ρουκέτες κατά δικαίων
και αδίκων δεν διευκολύνουν τη “σφαγή” που είπατε; Και δεν αποτελούν μια
ηλεκτρονική μορφή γενοκτονίας;»…