[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Αν είχαν ζήσει την ίδια περίοδο ίσως πέθαιναν μαζί στις ίδιες αυστριακές
φυλακές ή να πολεμούσαν για τις ίδιες ιδέες. Οι Βελεστινλήδες των Βαλκανίων
πότε στα τέλη του 17ου αιώνα, πότε του 18ου, ακόμη και στις αρχές του αιώνα
που τελειώνει, είχαν (φαινομενικά) πολλά διαφορετικά στοιχεία.
Πολιτογραφημένοι πλέον από την Ιστορία ως Έλληνας ο Ρήγας, ως Βούλγαρος ο
Χρίστο Μπότεφ, ως «Σκοπιανός» ο Γκότσε Ντέλτσεφ, ως Αλβανός ο Σκεντέρμπεη,
έχουν ωστόσο έναν σταθερό δεσμό ανάμεσά τους: τη βαλκανική τους καταγωγή και
το κοινό τους όραμα: τα ελεύθερα, πολυπολιτισμικά Βαλκάνια που επιβίωναν ­
έστω με δυσκολία ­ μέχρι και τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας…

Βλέπετε, οι Βελεστινλήδες των Βαλκανίων πίστευαν σ’ αυτό το πολύχρωμο
εθνολογικό χαρμάνι των Βαλκανίων. Ήταν η απόδειξή τους ότι τα Βαλκάνια ή θα
ζούσαν μαζί ή δεν θα ζούσαν ως Βαλκάνια, παρά ως ασήμαντες κρατικές, εθνικά
καθαρές, οντότητες.

Οι Βαλκάνιοι Βελεστινλήδες δεν μπορούσαν να έχουν διαφορετικό όραμα αφού το
αίμα τους δεν ήταν «φυλετικά καθαρό». Βλάχικο το αίμα του Ρήγα. Γενίτσαρος ο
Σκεντέρμπεης. Γεννημένος στο Κιλκίς ο Ντέλτσεφ, που είχε όραμα την Βαλκανική
Ομοσπονδία. Για τα ελεύθερα Βαλκάνια πέθανε στη Ρουμανία ο Βούλγαρος ποιητής
Χρίστο Μπότεφ. Έλληνας λιμενεργάτης ήταν ο πατέρας του Ρουμάνου αιρετικού
Παναΐτ Ιστράτι.

Αυτοί λοιπόν και τόσοι άλλοι γνωστοί ή άγνωστοι Βελεστινλήδες δεν πρόκειται να
ξαναγεννηθούν στα Βαλκάνια των εθνικών καθάρσεων. Δεν έχουν θέση στα Βαλκάνια
όπου «εδώ ζουν μόνο Σέρβοι», «εδώ μόνο Αλβανοί» κ.λπ.

Αυτό το ατέλειωτο πολύχρωμο πολιτιστικό παζάρι βομβαρδίστηκε πρώτα στο
Σαράγεβο, έπειτα από τη στενόμυαλη πολιτική του Μιλόσεβιτς, και σήμερα και από
το ΝΑΤΟ.