ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Κόκκινη κλωστή

Μπαίνοντας στον 21ο αιώνα η Ιστορία ενηλικιώνεται. Αποκτά εφεξής πλήρη
δικαιώματα και υποχρεώσεις. Στερείται του «τεκμηρίου αθωότητας» και της
«περιόδου χάριτος» καθώς τώρα πλέον όλοι γνωρίζουν, όλοι πληροφορούνται, όλοι
μπορούν να υποψιαστούν τι συμβαίνει γύρω τους.

Τράβηξαν τους κλήρους μέσ’ απ’ το / κράνος –

πήραν τις θέσεις τους τις ορισμένες σχεδόν απ’ τη μοίρα

Γ. Ρίτσου, Οι εφτά

Με αυτό το δεδομένο θα ήθελα να διατυπώσω τρεις σκέψεις για τα γεγονότα που
διαδραματίζονται την περίοδο αυτή.

* Ο πόλεμος δεν έχει πια τα χαρακτηριστικά ­ τουλάχιστον από την πλευρά των
επιτιθέμενων ­ μιας ιδεολογικής, κοινωνικής, πολιτικής σύγκρουσης. Καμιά ιδέα,
κανένα κοινωνικό μοντέλο, καμία πολιτική θεωρία δεν «οπλίζει» την ψυχή ή τα
πολεμικά ανακοινωθέντα. Ούτε καν εχθρότητα προς το αντιμαχόμενο στρατόπεδο δεν διαπιστώνεται.

Οι βομβαρδισμοί, οι τοξικές ουσίες, τα θύματα, συνιστούν απλούς λογιστικούς
κινδύνους του προγράμματος «Οικουμενικά πακέτα προσφορών» και τα στρατηγεία
του ΝΑΤΟ σκέφτονται ως πρακτορεία άγρας πελατών ή ως εκκαθαριστές επισφαλών
απαιτήσεων και όχι ως ηρωικοί μαχητές πεδίων τιμής.

* Τα επαναστατικά κοινωνικά κινήματα σήμερα τρομάζουν κυρίως «τους
αριστερούς». Οι ενταγμένοι, καθωσπρέπει και διαπλεκόμενοι Ευρωπαίοι (και
βέβαια και οι Έλληνες) νεο-αριστεροί προσπαθούν να πείσουν τους ψηφοφόρους,
τους διαψευσμένους, τους αποκλεισμένους ότι το μέλλον είναι «μονόδρομος
(ανιστόρητων) συνεχών συμβιβασμών» και ότι όσο πιο γρήγορα και πιο αναίμακτα
υποχωρήσεις, τόσο πιο πολλά προνόμια θα σου αναγνωρίσουν οι «κυβερνήτες του
κόσμου» (που και αυτοί συχνά ως κεντροαριστεροί παρουσιάζονται).

Κι ενώ καθησυχάζουν τους άλλους και εφησυχάζουν οι ίδιοι, αφού σώζουν τη θέση
τους (ως οσφυοκάμπτες), σώζουν την περιουσία τους (ως εκσυγχρονισμένοι
χρηματιστές) και σώζουν και την ψυχή τους (ως «αριστεροί»), αιφνιδίως κάποιοι
έξαλλοι, απροσάρμοστοι, παλιομοδίτες χαλάνε την πιάτσα, την πίτα και τα
προξενιά, γράφοντας στους τοίχους, αμφισβητώντας τις στρατηγικές επιλογές,
βγάζοντας γλώσσα στους θεωρητικούς του πρώτου, δεύτερου και τρίτου δρόμου
(δηλαδή της πρώτης, δεύτερης, τρίτης ταχύτητας του καπιταλισμού της μιας
αγοράς, του ενός νομίσματος, της μιας πραγματικότητας, της μιας Αρχής).

* Ο φόβος του εγκλήματος εντάσσεται στο (ίδιο) παιχνίδι της μετατροπής του
πολίτη σε υπήκοο.

Τα κύματα εγκληματικότητας που προβάλλουν τα ΜΜΕ, τα στερεότυπα του αδίστακτου
μετανάστη και του νεαρού γεννημένου-φονιά, η βιομηχανία και η τεχνολογία της
θωρακισμένης ασφάλειας, τα στίγματα και οι ετικέτες σε πρόσωπα ευάλωτα ή
διαφορετικά, από τη μια πλευρά (άκριτα πιστεύουν μερικοί ότι) δυναμώνουν την
κοινωνική συνοχή κι από την άλλη (εξίσου άκριτα ελπίζουν ότι) αποκρύπτεται η
πραγματικά επικίνδυνη για τη Δημοκρατία και τα δικαιώματα του καθενός
οικονομική εγκληματικότητα, το (πολυεθνικό) οργανωμένο έγκλημα και η
(συγγενής) πολιτική διαφθορά.

* Το ερώτημα «με ποιανού το μέρος είσαι;» γίνεται σήμερα ιδιαίτερα επίκαιρο
όσο και αν οι διανοούμενοι προσπαθούν να το ξεπεράσουν επινοώντας διάφορα
ψευτοδιλήμματα. Ίσως μάλιστα κάποια στιγμή να υποχρεωθούμε όλοι να
αποφασίσουμε «σε ποια πλευρά σταθερά και αποφασιστικά θα ενταχθούμε και θα εκτεθούμε».

Οι σαραντάρηδες βομβαρδίζουν, οι κεντροαριστεροί μοιράζουν τα λεφτά στους
πλούσιους, οι κυνηγημένοι θεωρούνται ύποπτοι για κάθε κακό, οι αποτυχημένοι
συνιστούν σφάλμα του Θεού ή της φύσης. Απέναντί τους (και όχι αποκάτω τους) οι
αμυνόμενοι λαοί (και οι πληθυσμοί), οι αντιστεκόμενοι συνειδητοποιημένοι
πολίτες (και όχι ψηφοφόροι-καταναλωτές) και οι ελεύθεροι, άφοβοι γείτονες της
πλαϊνής πόρτας (και όχι οι τρομαγμένοι έγκλειστοι των σπιτιών-φρουρίων).

Στη μέση η κόκκινη κλωστή. Που όσο και να τη ραντίζουν με χημικά, να την
ξορκίζουν ή να κάνουν ότι την αγνοούν, είναι βέβαιο ότι αγωνιστικά, νοητά και
συναισθηματικά άλλους τους συνδέει κι άλλους τους ξε-χωρίζει. Όποιος δεν τη
βλέπει ή δεν τη νιώθει ίσως να μην έχει πλέον στις φλέβες του αίμα. Ούτε για
να δώσει (στους αδύναμους) ούτε για να πάρει (από τα συλλογικά οράματα).

ΥΓ: Κι ας μην ξεχνάμε, θέλει θυσίες και η επανάσταση και η Ανάσταση. Ό, τι κι
αν αυτό σημαίνει για τον κάθε Έλληνα οκτώ μήνες πριν από το 2000.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.