Πρόστιμα έως 1 δισ. για όσους δεν κρατούν μυστικά

Με πρόστιμα που φτάνουν μέχρι και 1 δισ. δρχ. απειλούνται όσοι κατέχουν
μυστικά εισηγμένων εταιρειών και τα αξιοποιούν προς ίδιον όφελος, εις βάρος
του επενδυτικού κοινού

Από το «μικροσκόπιο» των ελεγκτικών υπηρεσιών του Χρηματιστηρίου περνούν σε
καθημερινή βάση οι κωδικοί εκατοντάδων χιλιάδων επενδυτών, προκειμένου να
εντοπιστούν πιθανές αθέμιτες συναλλαγές. Το «κραχ» του Νοεμβρίου του 1996,
όπου μια χρηματιστηριακή εταιρεία, η ΔΕΛΤΑ, χρεοκόπησε αφήνοντας ακάλυπτους
δεκάδες χιλιάδες μικροεπενδυτές, αφύπνισε τις αρμόδιες αρχές και τις ώθησε στη
λήψη μέτρων που στοχεύουν στη διαφάνεια των συναλλαγών και στην προστασία του
ευρέος επενδυτικού κοινού.

Έκτοτε, οι «καμπάνες» για ουσιαστικά αλλά και τυπικά παραπτώματα στη
χρηματιστηριακή αγορά, πέφτουν βροχηδόν από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Στη
λίστα του ποινολογίου της Επιτροπής περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:

* Μία χρηματιστηριακή εταιρεία, από την οποία αφαιρέθηκε η άδεια.

* Τρεις χρηματιστηριακές εταιρείες, στις οποίες επιβλήθηκαν πρόστιμα για
παράβαση του Κώδικα Δεοντολογίας.

* Εννιά άλλες χρηματιστηριακές εταιρείες και δύο εταιρείες Λήψης και
Διαβίβασης Εντολών, στις οποίες επιβλήθηκαν χρηματικά πρόστιμα για «παράνομες
μεθοδεύσεις που οδήγησαν σε στρέβλωση της αγοράς, στη δημιουργία τεχνητής
εμπορευσιμότητας και στη χειραγώγηση σε τιμές μετοχών».

* Εννιά ΑΕΔΑΚ που πλήρωσαν χρηματικά πρόστιμα για παραβάσεις αποφάσεων της
Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.

* Δεκαπέντε φυσικά πρόσωπα (ιδιώτες) τα οποία τιμωρήθηκαν με χρηματικά
πρόστιμα για διάφορες παραβάσεις, αλλά και «για παράλειψη γνωστοποίησης ή
εκπρόθεσμη γνωστοποίηση προς το Χ.Α.Α. της μεταβολής του ποσοστού συμμετοχής
τους, ως βασικών μετόχων στο μετοχικό κεφάλαιο, εισηγμένων εταιρειών».

Μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους των αθέμιτων συναλλαγών που
στρεβλώνουν, σύμφωνα με παράγοντες του Χρηματιστηρίου, τόσο την ελληνική όσο
και την ξένη χρηματιστηριακή αγορά, είναι η αξιοποίηση προς ίδιον όφελος της
εσωτερικής πληροφόρησης που αποκτούν στελέχη εταιρειών και άλλοι εμπλεκόμενοι
σε χρηματιστηριακές συναλλαγές.

Σύμφωνα, πάντως, με υψηλόβαθμο διοικητικό στέλεχος του Χρηματιστηρίου Αθηνών,
η αξιοποίηση της πληροφορικής δίνει μεγάλα περιθώρια στις ελεγκτικές αρχές να
εντοπίσουν παραβάσεις του νόμου που αφορά την αξιοποίηση της εσωτερικής
πληροφόρησης. Ο εντοπισμός γίνεται από το ηλεκτρονικό «τσεκάρισμα» των
χιλιάδων ανώνυμων κωδικών, στους οποίους είναι καταχωρημένες οι αγοραπωλησίες μετοχών.

Οι ύποπτοι κωδικοί

Ένας κωδικός θεωρείται «ύποπτος» αν, εβδομάδες πριν από τη γνωστοποίηση στο
ευρύ επενδυτικό κοινό σημαντικής είδησης για εισηγμένη εταιρεία, έχει χρεωθεί
με αγορά μεγάλου πακέτου μετοχών της εν λόγω εταιρείας. Αμέσως μετά την
αποκάλυψή της, η ύποπτη συναλλαγή παραπέμπεται στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, η
οποία έχει το δικαίωμα να «σπάσει» τον κωδικό και να αναζητήσει μέσω της
χρηματιστηριακής εταιρείας τον κάτοχό του.

Στην περίπτωση που ο κάτοχος του «ύποπτου» κωδικού αποδειχθεί ότι έχει
επαγγελματική ή υπηρεσιακή σχέση με την εταιρεία στην οποία ανήκουν οι
αγορασθείσες μετοχές, τον περιμένει το παρακάτω ποινολόγιο:

* Χρηματικό πρόστιμο που κυμαίνεται από 10 εκατομμύρια δρχ. έως 1 δισ. δρχ.

* Το πενταπλάσιο του οφέλους που προσκόμισε μέσω της παράνομης συναλλαγής.

* Ποινική δίωξη με προβλεπόμενη ποινή τους τρεις μήνες φυλάκισης.

Στα πλαίσια των μέτρων διαφάνειας στις χρηματιστηριακές συναλλαγές και
προστασίας του δικαιώματος του ευρέος επενδυτικού κοινού για ισοδύναμη
πληροφόρηση, εντάσσεται και η απόφαση τον Μάρτιο του 1998 του υπουργού Εθνικής
Οικονομίας, με την οποία υποχρεώνονται εκατοντάδες στελέχη της Επιτροπής
Κεφαλαιαγοράς, του Χρηματιστηρίου Αθηνών, εταιρειών Αμοιβαίων Κεφαλαίων και
Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου, αλλά και χρηματιστηριακοί συντάκτες, να υποβάλουν σε
τακτά χρονικά διαστήματα στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς κατάσταση με τις
αγοραπωλησίες μετοχών που πραγματοποίησαν.

Το φαινόμενο, πάντως, αθέμιτης αξιοποίησης μιας εσωτερικής πληροφορίας δεν
είναι μόνο ελληνικό. Απόδειξη το πρωτόκολλο συνεργασίας που υπέγραψαν τον
περασμένο μήνα στο Παρίσι δεκαεπτά εκπρόσωποι Επιτροπών Κεφαλαιαγοράς από
ισάριθμες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μεταξύ των έξι τομέων όπου προβλέπεται συνεργασία και αλληλοβοήθεια μεταξύ των
συνυπογραψάντων το πρωτόκολλο, είναι και αυτός που σχετίζεται με κατάχρηση
εσωτερικής πληροφόρησης, χειραγώγηση και άλλες πρακτικές στρέβλωσης των αγορών.

Για την εξασφάλιση όρων ισότιμης πληροφόρησης όλων των μετόχων τους, οι
εισηγμένες εταιρείες είναι υποχρεωμένες να προβαίνουν, μεταξύ άλλων, στις
παρακάτω ενέργειες:

* Στη γνωστοποίηση το συντομότερο δυνατόν στο κοινό των νέων σημαντικών
γεγονότων που αφορούν στην εταιρεία και στη δραστηριότητά της, τα οποία δεν
είναι προσιτά στο κοινό και τα οποία λόγω των επιπτώσεών τους στην οικονομική
και περιουσιακή κατάσταση ή στη γενική πορεία των υποθέσεων της εταιρείας,
δύνανται να προκαλέσουν σημαντική διακύμανση των τιμών των μετοχών της. Το
Δ.Σ. του Χ.Α.Α. δύναται να απαλλάσσει την εταιρεία από την υποχρέωσή της αυτή,
αν η ανακοίνωση ορισμένων πληροφοριών δύναται να προξενήσει ζημία στα νόμιμα
συμφέροντα της εταιρείας.

* Κάθε φορά που ένα πρόσωπο αποκτά ή εκχωρεί, για οποιαδήποτε νομική αιτία,
κινητές αξίες (π.χ. μετοχές) εισηγμένης στο Χ.Α.Α. εταιρείας και, λόγω αυτής
της απόκτησης ή εκχώρησης, το ποσοστό δικαιωμάτων ψήφου που κατέχει, φθάνει ή
υπερβαίνει το 10%, 20%, 1/3, 50%, 2/3 του συνόλου των δικαιωμάτων ψήφου της
εταιρείας αυτής ή κατέρχεται κάτω από τα όρια αυτά, υποχρεούται να ενημερώνει
την εταιρεία και το Δ.Σ. του Χ.Α.Α. σχετικά με το ποσοστό των δικαιωμάτων
ψήφου, καθώς και με το ποσοστό του μετοχικού κεφαλαίου που κατέχει ύστερα από
αυτή την απόκτηση ή εκχώρηση. Η γνωστοποίηση γίνεται από το πρόσωπο που
απέκτησε ή εκχώρησε τη συμμετοχή μέσα σε προθεσμία πέντε (5) ημερολογιακών ημερών.

* Στην εξασφάλιση της ισοδυναμίας των πληροφοριών που παρέχονται στην αγορά
του Χ.Α.Α. από εταιρείες που είναι εισηγμένες και σε άλλα Χρηματιστήρια Αξιών
και εδρεύουν ή λειτουργούν σε άλλη κράτη, εφόσον οι πληροφορίες αυτές δύνανται
να έχουν σημασία για την εκτίμηση των μετοχών.

* Ο εκδότης του οποίου οι κινητές αξίες έχουν εισαχθεί στο Χ.Α.Α. πρέπει να
παρέχει στο Δ.Σ. του Χ.Α.Α. κάθε πληροφορία που αυτό κρίνει απαραίτητη για την
προστασία των επενδυτών ή την καλή λειτουργία της αγοράς. Εφόσον παρίσταται
ανάγκη για την προστασία των επενδυτών ή την καλή λειτουργία της αγοράς, το
Δ.Σ. του Χ.Α.Α. δύναται να απαιτεί από τον εκδότη να δημοσιεύει ορισμένες
πληροφορίες υπό τη μορφή και εντός της προθεσμίας που αυτό κρίνει κατάλληλες.
Αν ο εκδότης δεν συμμορφώνεται, το Δ.Σ. του Χ.Α.Α. δύναται, έπειτα από ακρόασή
του, να προβεί το ίδιο στη δημοσίευση αυτών των πληροφοριών.

* Γνωστοποίηση στο Δ.Σ. του Χ.Α.Α. για την ίδρυση θυγατρικών επιχειρήσεων ή
για την απόκτηση συμμετοχής σε άλλες ­ είτε ήδη υπάρχουσες είτε νεοϊδρυόμενες
­ εταιρείες, ευθύς ως ληφθεί η σχετική απόφαση.