Ανησυχία στην Αθήνα

Έντονη ανησυχία προκαλεί στην Αθήνα η προοπτική χερσαίων επιχειρήσεων ­ την
οποία δεν θεωρεί απίθανη. Την ίδια στιγμή, όμως, ανησυχεί και για την
προοπτική προώθησης Κοσοβάρων στον αλβανικό Νότο, με σοβαρές συνέπειες για την
ελληνική μειονότητα.

Το θέμα συζητήθηκε χθες στις συναντήσεις που είχε στα Τίρανα με τον Πρόεδρο
και τον Πρωθυπουργό της γείτονος ο Γιώργος Παπανδρέου. Το πρωί και ο
Πρωθυπουργός επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Αλβανό ομόλογό του Παντελί Μάικο
και του επεσήμανε την ανάγκη προστασίας των περιουσιακών στοιχείων των Ελλήνων ομογενών.

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι εάν η αλβανική κυβέρνηση προωθήσει Κοσοβάρους
προς τον Νότο, θα υπάρξουν αντιδράσεις εκ μέρους των Βορειοηπειρωτών που ζουν
στην Ελλάδα ­ και οι οποίοι ανησυχούν για τις περιουσίες τους ­ αλλά και εκ
μέρους αυτών που έχουν απομείνει εκεί (σ.σ. περίπου το 30%). Οι αντιδράσεις
αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συγκρούσεις, μικρής ή μεγάλης κλίμακας, για
τις οποίες η Αθήνα δεν μπορεί να αδιαφορήσει. Ταυτοχρόνως, βέβαια, οι ίδιες
πηγές παραδέχονται ότι η Αλβανία είναι κυρίαρχο κράτος ­ και άρα δεν μπορεί
κανείς να της επιβάλει διά της βίας πού θα εγκαταστήσει τους χιλιάδες
πρόσφυγες ­ και επιπλέον τα Τίρανα αντιμετωπίζουν σε μόνιμη βάση τον κίνδυνο
που λέγεται Σαλί Μπερίσα (και ο οποίος έχει άριστες σχέσεις με στοιχεία του
κοσοβάρικου πληθυσμού). Πάντως, η αλβανική κυβέρνηση μελετά την προώθηση 5.000
Κοσοβάρων προς τον Νότο, αριθμό που ο υπουργός Εξωτερικών δεν θεωρεί
ανησυχητικό, σύμφωνα με δηλώσεις του στον Πλάνετ. Ο κ. Παπανδρέου διαβεβαίωσε,
εξάλλου, τα Τίρανα ότι σε καθημερινή βάση θα πηγαίνουν από την Ελλάδα δύο
C-130 με ανθρωπιστική βοήθεια, ενώ σε τηλεφωνική του συνομιλία με την Μαντλίν
Ολμπράιτ συζήτησε εκτενώς το θέμα των προσφύγων στην Αλβανία.

Στο μεταξύ, τόσο η Αθήνα όσο και οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ανησυχούν από το
«παράθυρο» που αφήνουν πλέον οι Αμερικανοί για χερσαίες επιχειρήσεις. Αν και
πολλοί υποστηρίζουν ότι χρειάζεται νέα απόφαση του ΝΑΤΟ για κάτι τέτοιο,
ελάχιστοι εκτιμούν πως θα υπάρξει χώρα της Συμμαχίας που θα προβάλει βέτο στην
παρούσα συγκυρία.

Έγκριση για την Γ’ φάση

Πάντως, όταν προχθές το βράδυ επιχειρήθηκε από τους Αμερικανούς να υπάρξει,
στους Μόνιμους Αντιπροσώπους του ΝΑΤΟ, έγκριση για πέρασμα στην γ’ φάση των
αεροπορικών βομβαρδισμών, διαπιστώθηκε αντίδραση κάποιων ευρωπαϊκών χωρών, με
αποτέλεσμα το θέμα να μην προχωρήσει. Το πρόβλημα θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό
για την Ελλάδα, καθώς η χώρα μας μπορεί να μη μετέχει σε οποιαδήποτε
επιχείρηση, αλλά αυτοί οι 100.000-150.000 θα περάσουν πιθανότατα από τη χώρα
μας. Διπλωματικές πηγές επεσήμαιναν ότι ακόμη και αν η Αθήνα αρνηθεί να
παράσχει τη «διέλευση», η θέση της Ελλάδας δεν θα είναι καλύτερη ­ «το μόνο
που θα κερδίζαμε είναι μία απομόνωση και παροχή στρατηγικού πλεονεκτήματος σε
άλλους», λένε χαρακτηριστικά.

Οι χερσαίες επιχειρήσεις

Η προοπτική των χερσαίων επιχειρήσεων «τρομάζει» την Αθήνα και για έναν ακόμη
λόγο: οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί, εφ’ όσον φέρουν «αποτέλεσμα», έχουν χρονικά
μικρή διάρκεια. Αντιθέτως, ένας πόλεμος στο έδαφος είναι βέβαιο ότι θα
τραβήξει σε μάκρος. Η υπουργός Εσωτερικών Βάσω Παπανδρέου, μιλώντας στη
Μυτιλήνη, υπογράμμισε ότι η διακοπή της επικοινωνίας της Ελλάδας από τα βόρεια
σύνορα με την Κεντρική Ευρώπη προκαλεί σημαντικές αρνητικές συνέπειες στο
εμπόριο και την οικονομία της χώρας.

* Ο υπουργός Άμυνας Άκης Τσοχατζόπουλος ­ που αρχίζει σήμερα τριήμερη
περιοδεία σε Ρουμανία, Βουλγαρία και Σκόπια ­ τόνισε ότι μόνο σε περίπτωση που
συνεχισθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα οι συγκρούσεις ίσως χρειασθεί να
δεχθεί η Ελλάδα πολύ μικρό αριθμό προσφύγων σε οργανωμένη βάση και στο πλαίσιο
ευρωπαϊκού σχεδιασμού. Η περιοδεία του εντάσσεται στην προσπάθεια να δοθεί,
όπως είπε, μια ακόμα ευκαιρία.

Σε όλες αυτές τις ανησυχίες, προστίθεται και η δεύτερη απειλή της Ουάσιγκτον ­
για αλλαγή των συνόρων, τουλάχιστον της Γιουγκοσλαβίας. Στο υπουργείο
Εξωτερικών εκτιμούν ότι το «χειρότερο σενάριο» που προβάλλει αυτήν τη στιγμή ­
μιας αυτονόμησης του Κοσόβου ή τμήματός του, με καθεστώς προτεκτοράτου ­ δεν
είναι και το εν δυνάμει χειρότερο. Και εξηγούν πως για την Ελλάδα οι συνέπειες
θα είναι σοβαρές μονάχα εάν υπάρξει η λεγόμενη «λειτουργία του ντόμινο» ­
αλλάξουν, δηλαδή, τα σύνορα της σημερινής Γιουγκοσλαβίας, συμπαρασύροντας τα
σύνορα των όμορων χωρών. «Εμείς θέλουμε οι όποιες αλλαγές, τις οποίες
απευχόμαστε βεβαίως, να μείνουν εκεί ­ στο Κόσοβο», λένε χαρακτηριστικά.

Το ζήτημα της αλλαγής των συνόρων δεν ανησυχεί μόνο την Αθήνα ­ έντονος
προβληματισμός επικρατεί και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ακόμη και διπλωμάτες
της Βρετανίας ­ που μέχρι στιγμής συμπλέει πλήρως με τις ΗΠΑ ­ αντιμετωπίζουν
με φανερή επιφυλακτικότητα τις σχετικές απειλές της Ουάσιγκτον, καθώς για την
Ευρώπη το «κεφάλαιο» αυτό έχει πολλές προεκτάσεις (σ.σ. αυτονομιστικές τάσεις
σε ουκ ολίγες περιοχές της Γηραιάς Ηπείρου).