ΝΑΤΟ κατά ζώνης ευρώ

Οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ δεν πλήττουν μόνο τη γουγκοσλαβική Ομοσπονδία.
Αποτελούν μια πρώτης τάξεως απειλή για τη οικονομία της ζώνης ευρώ.

ΟΙ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ έκλεισαν τα αυτιά τους στους κρότους των οβίδων του ΝΑΤΟ μόνο για
24 ώρες. Η ανακοίνωση την Τετάρτη το βράδυ της έναρξης των αεροπορικών
επιδρομών της βορειοατλαντικής συμμαχίας εναντίον τη Σερβίας δεν προκάλεσε
αναταράξεις στις αγορές: το δολάριο παρέμεινε σταθερό έναντι του ευρώ και τα
χρηματιστήρια έκλεισαν ανοδικά.

Στο κατώτατο όριο

Την Παρασκευή το μεσημέρι οι αγορές έκαναν μεταβολή. Με πρώτο θύμα το κοινό
ευρωπαϊκό νόμισμα: το ευρώ διολίσθησε σημαντικά φθάνοντας μέχρι τα 1,0720
δολάρια, στο κατώτατο σημείο από την ημέρα της γέννησής του. Τα μακροπρόθεσμα
επιτόκια ακολούθησαν αντίθετη πορεία: η απόδοση των δεκαετών κρατικών ομολόγων
της Γαλλίας σκαρφάλωσε ανησυχητικά μέσα σε λίγες ώρες από το 4,09% στο 4,19%.

Οι αγορές στην αρχή αγνόησαν τα γεγονότα και την αμέσως επόμενη ημέρα έκαναν
στροφή 180 μοιρών. Πρόκειται για δύο κινήσεις που αποδεικνύουν κάτι πολύ
ενδιαφέρον: οι οικονομικοί αναλυτές δεν γνωρίζουν και πολλά πράγματα για
ζητήματα γεωπολιτικής. Η αρχική τους αντίδραση δείχνει ότι πίστεψαν πως η
Σερβία ­ φτωχή σε πλουτοπαραγωγικές πηγές ­ δεν έχει την ίδια στρατηγική
σημασία για την παγκόσμια οικονομία, όπως το Ιράκ.

Όταν ο Σαντάμ Χουσεΐν εισέβαλε στο Κουβέιτ, πριν από περίπου οκτώμισι χρόνια,
οι αγορές πανικοβλήθηκαν. Μέσα σε 30 ημέρες το επιτόκιο των 30ετών ομολόγων
του Αμερικανικού Δημοσίου εκτινάχθηκε από το 8,35% στο 9,20% και ο δείκτης
Ντάου Τζόουνς στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης έχασε πάνω από το 20% της
αξίας του από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβριο του 1990. Το δολάριο, τέλος,
επλήγη σοβαρά από την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ πέφτοντας από τα 5,35
γαλλικά φράγκα στα 4,93. Από την έναρξη των αεροπορικών επιθέσεων στη
Γιουγκοσλαβία κάποιοι οικονομολόγοι εξέφρασαν τις ανησυχίες τους για τους
κινδύνους που εγκυμονούν για την ευρωπαϊκή οικονομία. Ο Νόρμπερτ Βάλτερ,
στέλεχος μεγάλης γερμανικής τράπεζας, είχε προειδοποιήσει από την περασμένη
Τετάρτη ότι μια πολεμική κρίση διαρκείας μεταξύ του ΝΑΤΟ και της
Γιουγκοσλαβίας μπορεί να οδηγήσει σε άγνωστα μονοπάτια. Το κόστος της
επέμβασης μπορεί να αυξηθεί σημαντικά οδηγώντας στη διόγκωση των
δημοσιονομικών ελλειμμάτων των χωρών της ζώνης ευρώ. Από την άλλη πλευρά είναι
πολύ πιθανό οι επενδυτές να σπεύσουν για κάλυψη στο «καταφύγιο» των Ηνωμένων
Πολιτειών. Η κατηφόρα του ευρώ την Παρασκευή τον δικαιώνει.

Ανησυχία στην Ευρωλάνδη

Οι ανασφάλειες που δημιουργεί η επέμβαση του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία έρχονται
σε μια άσχημη στιγμή για την οικονομία της ζώνης ευρώ. Οι περισσότεροι από
τους ιθύνοντες της νομισματικής πολιτικής στην Ευρωλάνδη μίλησαν την περασμένη
εβδομάδα για τους κινδύνους επιβράδυνσης της οικονομίας.

«Υπάρχει ένας κίνδυνος παρατεταμένης επιβράδυνσης της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Δεν είναι άμεσα απειλητικός, αλλά δεν μπορούμε να εφησυχάζουμε», τόνισε ο
Κριστιάν Νογιέ, αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Από την πλευρά
του, ο Ότμαρ Ίσινγκ, οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, εξέφρασε
τις ίδιες ανησυχίες.

Τέλος, ο Βιμ Ντούισεμπεργκ, πρόεδρος της ΕΚΤ, μιλώντας σε εκδήλωση που
οργανώθηκε από την εφημερίδα «Le Monde» και το γαλλικό χρηματιστήριο,
υπογράμμισε ότι «το τέταρτο τρίμηνο του 1998 σημειώθηκε μείωση του ρυθμού
ανάπτυξης της οικονομίας, η οποία συνεχίζεται και το πρώτο τρίμηνο του 1999.
Ωστόσο, το δεύτερο τρίμηνο αναμένεται ανάκαμψη» Πάντως, μεταξύ των Ευρωπαίων
οικονομικών αναλυτών υπάρχουν και αυτοί που αμφισβητούν την παραπάνω πρόβλεψη.
Ο Γάλλος οικονομολόγος Πατρίκ Αρτί σημειώνει ότι «η πρόβλεψη για ανάκαμψη της
ευρωπαϊκής οικονομίας το δεύτερο τρίμηνο λόγω της αναζωογόνησης που
παρατηρείται στην ασιατική οικονομία είναι κατά πάσα πιθανότητα λανθασμένη».
Και προσθέτει: «Η αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής στη Ασία δεν οφείλεται
στην άνοδο της καταναλωτικής ζήτησης. Κινητήριοι μοχλοί της είναι οι δημόσιες
επενδύσεις και η αύξηση των εξαγωγών».

Οι απαισιόδοξες προοπτικές των αναδυόμενων αγορών και η συνεχιζόμενη κρίση στη
Γιουγκοσλαβία κάνουν τις ευρωπαϊκές τοποθετήσεις στην ανατολικές χώρες και την
Ασία εξαιρετικά εύθραυστες.

* Χθες το ευρώ βρέθηκε ακόμη πιο χαμηλά, σημειώνοντας νέο αρνητικό
ρεκόρ. Με το άνοιγμα των αγορών στη Νέα Υόρκη βρέθηκε στα 1,0697 δολάρια
έναντι 1,0720 την Παρασκευή.