ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η αδυναμία του λόγου

Αγωνιώδη τα τηλεφωνήματα στην εφημερίδα: Πού είναι οι διανοούμενοι, γιατί δεν
μιλούν; Γιατί δεν ορθώνουν το ανάστημά τους;

Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς: «Αρκεί να κρατήσει!..» (του Πανσό, από τη «Μοντ»)

Με τους «νέους φιλοσόφους» της Γαλλίας, τα πράγματα είναι απλά. Στον πόλεμο
πρέπει να κάνεις πόλεμο, λέει στη «Λιμπερασιόν» ο Μπερνάρ Ανρί – Λεβύ,
ομολογώντας ότι τον βομβαρδισμό της Σερβίας τον περίμενε εδώ και χρόνια, υπό
τον όρο όμως οι Δυτικοί να είναι πραγματικά αποφασισμένοι να εξουδετερώσουν
(;) τον Μιλόσεβιτς. Από κοντά και ο Αλαίν Φίνκιελκροτ, που χαρακτηρίζει
αναπόφευκτη την επέμβαση του ΝΑΤΟ αφού μόνο η στρατιωτική ήττα της Σερβίας θα
καταστήσει δυνατή μια πολιτική λύση.

Ο Μαξ Γκαλλό, αντίθετα, δηλώνει σοκαρισμένος. Αν οι ηθικές αρχές του Κλίντον
ήταν ειλικρινείς, γράφει, θα έπρεπε να έχει βομβαρδιστεί η Άγκυρα εδώ και
πολλές δεκαετίες για την πολιτική της απέναντι στους Κούρδους. Για τον
συγγραφέα του «Κήπου των Ελαιώνων», όμως, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι
στην κρίση αυτή, όπως και στον πόλεμο του Κόλπου, η Γαλλία και άλλες
ευρωπαϊκές χώρες δεν μπορούν να υψώσουν τη δική τους φωνή. Τις εμποδίζει η
δομή της Ευρώπης, η οποία με τη σειρά της στραγγαλίζεται από το ΝΑΤΟ.

Με την Ευρώπη τα έβαλε ο Έρικ Χόμπσμπομ, τονίζοντας σε ομιλία του στη Λειψία
ότι ο σύγχρονος κόσμος θα έπρεπε να ευνοεί όχι την πολυδιάσπαση, αλλά την
ένωση όλο και περισσοτέρων ανθρώπων για να σχηματίζουν ενιαία κράτη.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όμως, έχει και η αμηχανία με την οποία παρακολουθούν την
κατάσταση οι διανοούμενοι της Ιταλίας. «Το γεγονός ότι όλα αυτά γίνονται όταν
στο πρωθυπουργικό μέγαρο είναι ο Ντ’ Αλέμα με πονάει ακόμη περισσότερο», έλεγε
την περασμένη Πέμπτη ο γερο-Ινγκράο, ο «πατέρας όλων των αγώνων για την
ειρήνη», όπως τον χαρακτηρίζει η «Ρεπούμπλικα». Ο βετεράνος κομμουνιστής είχε
κατέβει στη διαδήλωση μαζί με τη Ροσάνα Ροσάντα, τον Λούτσιο Μάγκρι, τον
διευθυντή του «Μανιφέστο» Ρικάρντο Μπαρένγκι. «Κρατάμε ψηλά τη σημαία της
παλιάς φρουράς», φώναξε ένας από τους συντρόφους. Ήξερε τι έλεγε: οι
διαδηλωτές ήταν μερικές δεκάδες, και οι περισσότεροι είχαν άσπρα μαλλιά.

Ο Ακίλε Οκέτο δεν ήταν ανάμεσά τους: ο πρώην γραμματέας, που το 1991 διαδήλωνε
κατά του πολέμου στο Ιράκ, τάσσεται σήμερα υπέρ της επέμβασης του ΝΑΤΟ. Στο
σπίτι του κάθησε και ο Βιτόριο Φόα. «Έχω γνωρίσει τον πόλεμο, ξέρω τι σημαίνει
ο φόβος των ανθρώπων», λέει τηλεφωνικά στην ιταλική εφημερίδα. «Όταν μιλούν τα
όπλα, νιώθω την αδυναμία του λόγου. Αυτή η επιχείρηση πρέπει να τελειώσει το
ταχύτερο. Το δράμα του Κοσσυφοπεδίου όμως είναι παλιό, ο πόλεμος είχε αρχίσει
πριν απογειωθούν τα βομβαρδιστικά του ΝΑΤΟ». Να κινητοποιηθούν οι φιλόσοφοι,
οι ανθρωπιστές, οι ελεύθεροι στοχαστές, ζητεί η νομπελίστρια Λέβι Μονταλτσίνι,
που είναι έτοιμη να μεταβεί στο Βελιγράδι και να συναντήσει τον Μιλόσεβιτς.
Έτοιμος να βοηθήσει δηλώνει και ο Ντάριο Φο. Μόνο που ο χρόνος τρέχει, σε λίγο
θα είναι πολύ αργά.