Τι ελπίζει και τι φοβάται το Χρηματιστήριο

Εκτός ελληνικών συνόρων βρίσκονται οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι που, αν εκδηλωθούν,
μπορεί να ανακόψουν προσωρινά την ανοδική πορεία του Γενικού Δείκτη στο Χρηματιστήριο

Από δέκα ισχυρούς συμμάχους, αλλά και από πέντε ενδεχόμενους εχθρούς, θα
επηρεαστεί στα επόμενα δύο χρόνια η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά.

Πάντως, η πλειοψηφία των ειδικών συγκλίνει στην εκτίμηση ότι το σημερινό κλίμα
ευφορίας που περιβάλλει την Οδό Σοφοκλέους μπορεί μεν να διαταραχθεί για λίγο
από εξωγενείς παράγοντες, αλλά η μακροπρόθεσμη πορεία του θα σηματοδοτείται
από σαφείς ανοδικές τάσεις.

Όπως επισημαίνουν με δηλώσεις τους στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» δύο στελέχη του τραπεζικού
χώρου, ο γενικός διευθυντής της Εμπορικής Τράπεζας, κ. Γιώργος Μιχελής και ο
υποδιοικητής της Εθνικής κ. Απόστολος Ταμβακάκης, οι μακροπρόθεσμου χαρακτήρα
παράγοντες που επηρεάζουν τη χρηματιστηριακή αγορά είναι θετικοί και ιδιαίτερα
ανθεκτικοί έναντι των εξωτερικών «απειλών».

Ρευστότητα 1,5 τρισ.

Την αισιοδοξία τους αυτή, οι δύο τραπεζίτες την στηρίζουν και στο γεγονός ότι
η χρηματιστηριακή «άνοιξη» στηρίζεται κυρίως από την εγχώρια αγορά, που μέσω
της υπερβάλλουσας ζήτησης μπορεί να απορροφήσει τους εισαγόμενους κραδασμούς.
Η μεγάλη ρευστότητα στην ελληνική αγορά, που υπολογίζεται στο 1,5 τρισ. δρχ.
περίπου, εκτιμάται ότι μεσοπρόθεσμα θα διοχετευθεί στο μεγαλύτερό της μέρος
στην αγορά μετοχών, καθώς λόγω της πτώσης των επιτοκίων οι τοποθετήσεις σε
κρατικούς τίτλους και τραπεζικά καταθετικά προϊόντα έχουν χάσει την
ελκυστικότητά τους για το ευρύ επενδυτικό κοινό.

Η μαζική στροφή εκατοντάδων χιλιάδων μικρομεσαίων αποταμιευτών προς τη
χρηματιστηριακή αγορά επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι 620.000 αποταμιευτές
έκαναν αιτήσεις για την απόκτηση μετοχών της Eurobank. Ενδεικτικός του
ενδιαφέροντος είναι και ο αριθμός των 500.000 επενδυτών που έχουν ήδη ανοίξει
λογαριασμό στο Σύστημα Άυλων Τίτλων και που, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή
του Κεντρικού Αποθετηρίου Τίτλων του Χρηματιστηρίου Αθηνών κ. Λουκά Ζάγκα, ο
αριθμός αυτός σύντομα θα φτάσει τις 800.000.

Το 20% του πληθυσμού

Αυτό σημαίνει ότι περίπου το 20% του ενεργού πληθυσμού της χώρας προτίθεται να
επενδύει, από εδώ και στο εξής, μεγάλο μέρος των αποταμιεύσεών του στο Χρηματιστήριο.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι μακροπρόθεσμοι παράγοντες που διαμορφώνουν το
σημερινό κλίμα στην ελληνική χρηματιστηριακή αγορά είναι:

* Οι εκτιμήσεις για τη σχεδόν σίγουρη ένταξη της δραχμής στη Ζώνη του
Ευρώ τον Ιανουάριο του 2001 και η παράλληλη βελτίωση όλων των μακροοικονομικών
μεγεθών της ελληνικής οικονομίας και κυρίως αυτών του πληθωρισμού και των
επιτοκίων που επηρεάζουν άμεσα το Χρηματιστήριο.

* Οι έντονες ανακατατάξεις που συντελούνται στον χώρο της πραγματικής
οικονομίας και έχουν αποτέλεσμα τη διαμόρφωση ισχυρότερων και υγιέστερων
επιχειρηματικών μονάδων.

* Η σχετική πολιτική σταθερότητα που, όπως εκτιμούν οι πολιτικοί
παρατηρητές, εξασφαλίζει την προσήλωση της κυβερνητικής πολιτικής στον
ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας.

Σύμφωνα πάντα με τους ειδικούς, οι ενδογενείς και εξωγενείς παράγοντες που
μπορεί σε δεδομένη στιγμή να ανακόψουν την ανοδική πορεία των τιμών στο
Χρηματιστήριο είναι:

* Η καθυστέρηση στο πρόγραμμα των διαρθρωτικών αλλαγών και κυρίως σ’
αυτές του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων.

* Αναταραχή στα Βαλκάνια με τη μορφή ΝΑΤΟϊκής στρατιωτικής επέμβασης
στη Σερβία, με αφορμή την κρίση στο Κόσοβο.

* Έκρηξη εμπορικού πολέμου ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις ΗΠΑ.

* Το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία.

* Αναζωπύρωση νομισματικής αναταραχής σε μία ή περισσότερες από τις
αναδυόμενες αγορές της Ρωσίας, της Ρουμανίας, της Κίνας και της Λατινικής Αμερικής.

Σύμφωνα με στελέχη της χρηματιστηριακής αγοράς, πέραν από τους πραγματικούς
λόγους που επηρεάζουν αρνητικά ή θετικά τις τιμές των μετοχών, το ελληνικό
Χρηματιστήριο είναι ιδιαίτερα ευάλωτο απέναντι στο κλίμα που διαμορφώνεται από
πιθανές εξελίξεις είτε στην πολιτική είτε στην οικονομία.

Πρόκειται για τις λεγόμενες προσδοκίες που καλλιεργεί η χρηματιστηριακή αγορά.
Ακόμη και για τις εξελίξεις στο πρόσφατο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, η Σοφοκλέους είχε
«στήσει αυτί», προκειμένου να καταγράψει το εύρος της αποδοχής του
Πρωθυπουργού από το κυβερνών κόμμα.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, το ελληνικό Χρηματιστήριο ωριμάζει χρόνο
με τον χρόνο, αποσυνδέοντας τις ήσσονος σημασίας πολιτικές εξελίξεις από τις
εξελίξεις στην πραγματική οικονομία.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΙΧΕΛΗΣ

Την αισιοδοξία του ότι το Χρηματιστήριο θα έχει «μια καλή συμπεριφορά»
τουλάχιστον μέχρι το 2000 διατυπώνει με δηλώσεις του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο
γενικός διευθυντής της Εμπορικής Τράπεζας κ. Γιώργος Μιχελής. Την αισιοδοξία
του αυτή στηρίζει στην εκτίμηση ότι «οι θετικοί παράγοντες είναι περισσότεροι
από τους αρνητικούς που δεν είναι και δεδομένοι».

Σύμφωνα, με τον κ. Μιχελή οι δέκα «σύμμαχοι» της οδού Σοφοκλέους είναι:

1.Το ευνοϊκό διεθνές περιβάλλον που τελευ-ταία έγινε ευνοϊκότερο με τη
χρηματιστηριακή άνοδο της Ιαπωνίας και τη διευθέτηση των σοβαρών προβλημάτων
στη Λ. Αμερική (Βραζιλία). Οι «μικρές τίγρεις» της Ν.Α. Ασίας δείχνουν επίσης
εδώ και λίγους μήνες τάση για ανάκαμψη.

2.Η Ευρώπη του «σκληρού» πυρήνα της ΟΝΕ εκτιμάται ότι θα αποφύγει την
ύφεση μέσω μιας ευέλικτης νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής
συντελώντας σε καλύτερο οικονομικό περιβάλλον και για τις ασθενέστερες χώρες
της ΟΝΕ.

3.Η πεποίθηση ότι η Ελλάδα θα είναι ουσιαστικά μέλος της ΟΝΕ την άνοιξη
του 2000 και τυπικά από 1/1/2001. Στην κατεύθυνση αυτή συντελεί και το ήρεμο
πολιτικό κλίμα που επικρατεί, αφού η ΟΝΕ αποτελεί τον κυριότερο στόχο των
μεγαλυτέρων πολιτικών δυνάμεων του τόπου.

4.Η μεγάλη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού που αναμένεται στο επίπεδο του
2,6% τον Απρίλιο και σε χαμηλότερα επίπεδα έως το τέλος του χρόνου, με
αποτέλεσμα την εκπλήρωση του κριτηρίου του Μάαστριχτ για τον πληθωρισμό.

5.Η αποκλιμάκωση των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων (διατραπεζική τρίμηνο)
από το επίπεδο 12% (τέλος 1998) στο σημερινό 9,80% δείχνει ότι σταδιακά τα
ελληνικά επιτόκια θα προσεγγίζουν τα ευρωπαϊκά που είναι στο επίπεδο του 3%.

6.Η αποκλιμάκωση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων (10ετή ομολόγων) που
έχουν επίσης υποχωρήσει μέσα σε δυόμισι μήνες από το επίπεδο του 7% στο 5,75%
με προοπτική το επίπεδο της ΟΝΕ που είναι 4% με αποτέλεσμα να πληρούται το
κριτήριο του Μάαστριχτ για τα επιτόκια.

7.Η προοπτική για αναβάθμιση της Ελλάδας από την Moody’s μέσα στον Μάιο
δείχνει την εμπιστοσύνη των ξένων αγορών για τα ελληνικά χρεόγραφα (ομόλογα-μετοχές).

8.Οι συγχωνεύσεις και εξαγορές ανάμεσα

σε πολλές ελληνικές εταιρείες (τράπεζες, κατασκευές, τρόφιμα κ.λπ.) βελτιώνουν
την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

9.Η υψηλή κερδοφορία των ελληνικών επιχειρήσεων και το 1999 με
αναμενόμενη αύξηση των κερδών των εισηγμένων εταιρειών σε ποσοστό άνω του 20%.
Η μεγάλη ρευστότητα που υπάρχει στην αγορά και εκτιμάται σε 1,3-1,5 τρισ. δρχ.

10.Η ρευστότητα αυτή κατευθύνεται σε μετοχικούς τίτλους μέσω αυξήσεων
μετοχικών κεφαλαίων και σε άλλες μετοχικές τοποθετήσεις».

Σύμφωνα με τον κ. Μιχελή οι πέντε ενδεχόμενοι κίνδυνοι για το Χρηματιστήριο είναι:

1.Βαλκανική αναταραχή με μεγάλη στρατιωτική επέμβαση.

2.Κρίση στην Κίνα με ανταγωνιστική υποτίμηση του κινεζικού νομίσματος.

3.Ένταση στις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ-ΟΝΕ κατά το πρότυπο του πρόσφατου
παρελθόντος (ΗΠΑ-Ιαπωνία).

4.Άσχημα αποτελέσματα των αμερικανικών εταιρειών για το α’ εξάμηνο του
1999, με αποτέλεσμα την πτώση του αμερικανικού χρηματιστηρίου και συνεπώς και
των άλλων διεθνών χρηματιστηρίων.

5.Εγκατάλειψη της σύγκλισης με την ΟΝΕ για εσωτερικούς λόγους.

Έτσι η πορεία του χρηματιστηρίου θα εξαρτηθεί από τουε παράγοντες που θα
υπερισχύσουν σε όλη τη διάρκεια τηε περιόδου. Πάντως όπως προκύπτει από τιε
επισυμάνσεις του κ. Μιχελή οι θετικοί παράγοντες φαίνεται οτί μπορούν να
υπερισχύσουν των αρνητικών καθώς η επιτυχία στην προσπάθεια για ένταξη στην
ΟΝΕ είναι ο πιο ισχυρός θετικός παράγων για τις χρηματιστηριακές εξελίξεις.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΑΜΒΑΚΑΚΗΣ

Την αισιοδοξία του ότι το 1999 θα είναι μια καλή
χρονιά για το Χρηματιστήριο διατυπώνει σε δηλώσεις του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο
υποδιοικητής της Εθνικής Τράπεζας κ. Απόστολος Ταμβακάκης. Ωστόσο, ο κ.
Ταμβακάκης εκτιμά ότι οποιαδήποτε συγκεκριμένη πρόβλεψη για την πορεία του
Γενικού Δείκτη είναι παρακινδυνευμένη καθώς οι απρόβλεπτοι παράγοντες που μας
έρχονται κυρίως από το εξωτερικό είναι πολλοί.

Βεβαίως, από μόνο του ένα αρνητικό εξωτερικό γεγονός δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη
ανακοπή της ανοδικής πορείας του Γενικού Δείκτη, καθώς η εντυπωσιακή άνοδος
των τιμών των μετοχών από την αρχή του έτους μέχρι σήμερα βασίζεται κυρίως
στην υπερβάλλουσα ζήτηση εγχωρίων επενδυτών.

Σύμφωνα με τον κ. Απόστολο Ταμβακάκη τα κυριότερα στοιχεία που διαμορφώνουν το
σημερινό θετικό κλίμα στην οδό Σοφοκλέους είναι:

1. Η προσήλωση της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης στον στόχο της
ΟΝΕ που επιβεβαιώνεται από τη σταθερή βελτίωση όλων των μακροοικονομικών
μεγεθών, κυρίως αυτών του πληθωρισμού και των επιτοκίων.

2. Υπάρχει μια διεθνής χρηματιστηριακή συγκυρία, η οποία επηρεάζει
θετικά και το ελληνικό Χρηματιστήριο, που όπως έχει αποδειχθεί από τις
πρόσφατες διεθνείς χρηματιστηριακές κρίσεις, έχει πλέον συνδεθεί στενά με τη
διεθνή αγορά κεφαλαίων.

3. Οι αποκρατικοποιήσεις και ειδικότερα η δεδομένη πλέον πώληση της
Ιονικής Τράπεζας ενισχύουν το ήδη θετικό κλίμα.

4. Ο τεράστιος όγκος ζήτησης που προέρχεται από την ελληνική αγορά
αποτελεί εγγύηση για την αντιστάθμιση των απωλειών από ρευστοποιήσεις ξένων
θεσμικών επενδυτών.

Για το φαινόμενο της μεγάλης ζήτησης μετοχών από Έλληνες επενδυτές ο κ.
Απόστολος Ταμβακάκης εκτιμά, ότι θα ενταθεί τους επόμενους μήνες και δεν
αποκλείεται η επανάληψη φαινομένων όπως αυτό της Eurobank όπου 600.000 ιδιώτες
επενδυτές έσπευσαν να αποκτήσουν μετοχές της.

Ακόμη ο κ. Ταμβακάκης συμπεριλαμβάνει στους θετικούς παράγοντες για την πορεία
του Χρηματιστηρίου «την πολιτική σταθερότητα που δεν φαίνεται να διαταράσσεται
τουλάχιστον μέχρι τις επόμενες εθνικές εκλογές».

Στους πιθανούς κινδύνους να ανακοπεί η ανοδική πορεία του Γενικού Δείκτη ο κ.
Ταμβακάκης αναφέρει:

* Την κατάσταση στα Βαλκάνια και κυρίως στο Κόσοβο.

* Πιθανές νέες νομισματικές αναταράξεις σε αναδυόμενες αγορές όπως
αυτές της Λατινικής Αμερικής, της Ρωσίας, της Κίνας, της Ρουμανίας.

* Πιθανή έξαρση στις ήδη κακές σχέσεις μας με τη γειτονική Τουρκία.